سقوط نفت با امید به توافق؛ بازار در انتظار گام بعدی

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار نفت در پایان هفته شاهد نوسانات قابل‌توجهی بود؛ در حالی که قیمت‌ها در معاملات روز جمعه بخشی از افت شدید ابتدای هفته را جبران کردند، هر دو شاخص اصلی نفت خام همچنان در مسیر ثبت یکی از سنگین‌ترین زیان‌های هفتگی قرار گرفتند. مهم‌ترین عامل فشار بر بازار، انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز بود؛ آبراهی حیاتی که نقش مهمی در انتقال نفت در بازار جهانی دارد.

با این حال، در ادامه هفته مشخص شد که توافق مورد انتظار هنوز نهایی نشده است و همین موضوع باعث شد بخشی از افت قیمت نفت جبران شود. همزمان، تحولات مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا، نقش عمان در مدیریت تنگه هرمز، کاهش عبور کشتی‌ها از این آبراه، تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و همچنین انتشار گزارش ضعیف اشتغال آمریکا، عوامل مهم دیگری بودند که بر روند قیمت نفت تأثیر گذاشتند.

نفت در مسیر ثبت زیان هفتگی سنگین

قیمت نفت در معاملات روز جمعه نوسان داشت، اما در مجموع همچنان کاهش شدیدی را در مقیاس هفتگی تجربه کرد.

در ساعت ۱۶:۵۱ به وقت شرق آمریکا، قیمت معاملات آتی نفت برنت، شاخص جهانی نفت، با ۰.۲ درصد کاهش به ۸۲.۲۹ دلار در هر بشکه رسید. همزمان، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت آمریکا (WTI) نیز با افت ۰.۲ درصدی در محدوده ۷۷.۱۴ دلار معامله شد.

با وجود اینکه قیمت‌ها در پایان هفته نسبتاً محدود نوسان کردند، عملکرد هفتگی بازار بسیار منفی بود. قیمت برنت در مجموع هفته ۸.۵ درصد کاهش یافت و WTI نیز با افت ۸.۷ درصدی مواجه شد.

عامل اصلی این کاهش، خوش‌بینی اولیه بازار نسبت به احتمال بازگشایی تنگه هرمز بود؛ سناریویی که در صورت تحقق می‌توانست نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه و حمل‌ونقل نفت را کاهش دهد.

امید به توافق درباره تنگه هرمز عامل اصلی نوسان نفت

در ابتدای هفته، مقام‌های آمریکایی از جمله دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، بارها اعلام کردند که مذاکرات با ایران در جریان است. این اظهارات در حالی مطرح شد که تهران وجود چنین مذاکرات مستقیمی را رد کرده بود.

در مقابل، رسانه‌های دولتی ایران اعلام کردند که تهران تنها با عمان در زمینه ایجاد چارچوبی برای مدیریت تنگه هرمز در حال تعامل است.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان محسوب می‌شود و هرگونه اختلال در عبور کشتی‌ها از این آبراه می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی برای بازار جهانی نفت داشته باشد.

داده‌های شرکت Kpler نشان داد که در روز پنجشنبه تنها هشت عبور تأییدشده کشتی از این تنگه ثبت شده است؛ آماری که اهمیت تحولات مربوط به هرمز و تأثیر آن بر بازار حمل‌ونقل انرژی را بیش از پیش نشان می‌دهد.

جزئیات طرح پیشنهادی برای مدیریت تنگه هرمز

در روز پنج‌شنبه قیمت نفت برای مدتی افزایش یافت؛ زیرا خبرگزاری فارس گزارش داد که متن اولیه طرح مربوط به تنگه هرمز توسط مقام‌های ایرانی در حال بررسی است.

به گفته فارس، علیرضا سلیمی، نماینده مجلس، اعلام کرده بود که بر اساس این طرح، عبور کشتی‌های آمریکایی، اسرائیلی و سایر کشتی‌هایی که از سوی ایران «متخاصم» تلقی می‌شوند، از این مسیر ممنوع خواهد بود؛ مگر اینکه موضوع پرداخت غرامت حل‌وفصل شود.

گزارش دیگری از فارس نیز جزئیات بیشتری درباره نحوه تردد کشتی‌ها در این طرح ارائه کرد.

هنوز توافق نهایی نشده است

در روز جمعه، خبرگزاری Axios گزارش داد که ایران در انتظار تأییدهای نهایی شورای عالی امنیت ملی خود درباره توافق با عمان و آمریکا است. این گزارش به نقل از یک دیپلمات از یکی از کشورهای میانجی منتشر شد.

با این حال، رویترز بعداً به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داد که در روند دستیابی به توافق پیشرفت‌هایی حاصل شده است.

این گزارش‌های متناقض باعث شد بازار نفت در پایان هفته با نوسانات بیشتری مواجه شود. از یک سو، احتمال پیشرفت مذاکرات و ایجاد سازوکاری برای مدیریت تنگه هرمز می‌تواند ریسک عرضه نفت را کاهش دهد و از قیمت‌ها فشار بگیرد؛ از سوی دیگر، نبود توافق نهایی همچنان ریسک اختلال در مسیرهای صادرات انرژی را بالا نگه می‌دارد.

به همین دلیل، بازار نفت در حال حاضر به‌شدت به اخبار مربوط به مذاکرات و وضعیت تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز حساس است.

تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و نگرانی درباره دریای سرخ

در کنار تحولات تنگه هرمز، درگیری‌ها در سایر بخش‌های خاورمیانه نیز تشدید شد.

گزارش‌ها حاکی از آن بود که حوثی‌های همسو با ایران در یمن به مواضع و زیرساخت‌های نظامی عربستان سعودی حمله کرده‌اند. این تحولات نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ را افزایش داده است.

با این حال، داده‌های Kpler نشان داد که فعالیت کشتیرانی در تنگه باب‌المندب در روز پنج‌شنبه نسبت به روز قبل ۱۸ درصد افزایش داشته و تعداد عبورهای تأییدشده کشتی‌ها به ۲۶ مورد رسیده است.

این افزایش می‌تواند نشانه‌ای از بهبود نسبی فعالیت کشتیرانی در این مسیر باشد، هرچند ادامه درگیری‌های منطقه‌ای همچنان ریسک قابل‌توجهی برای حمل‌ونقل دریایی و بازار انرژی ایجاد می‌کند.

گزارش ضعیف اشتغال آمریکا نیز به فشار بر نفت افزود

عامل مهم دیگری که در پایان هفته مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گرفت، انتشار گزارش اشتغال آمریکا بود.

داده‌های غیرمنتظره ضعیف اشتغال بخش غیرکشاورزی آمریکا (Nonfarm Payrolls) باعث شد انتظارات بازار درباره افزایش نرخ بهره فدرال رزرو کاهش پیدا کند.

افزایش نرخ بهره معمولاً با هدف کنترل تورم و کاهش فعالیت اقتصادی انجام می‌شود. از منظر بازار نفت، نرخ بهره بالاتر می‌تواند رشد اقتصادی را محدود کرده و در نتیجه تقاضا برای سوخت و انرژی را کاهش دهد.

بنابراین، گزارش ضعیف اشتغال از یک سو احتمال افزایش نرخ بهره را کاهش داد و از سوی دیگر نگرانی‌هایی درباره قدرت اقتصاد آمریکا و چشم‌انداز تقاضای نفت ایجاد کرد.

در نتیجه، بازار نفت باید میان دو نیروی متضاد تعادل برقرار کند: از یک طرف، هرگونه کاهش ریسک ژئوپلیتیکی و احتمال بازگشایی تنگه هرمز می‌تواند قیمت نفت را تحت فشار قرار دهد؛ از طرف دیگر، ادامه تنش‌ها در خاورمیانه و محدودیت احتمالی مسیرهای کشتیرانی می‌تواند از قیمت‌ها حمایت کند.

چشم‌انداز نفت؛ تنگه هرمز همچنان در مرکز توجه بازار

رفتار قیمت نفت در روزهای آینده تا حد زیادی به تحولات تنگه هرمز و سرنوشت مذاکرات میان طرف‌های درگیر بستگی خواهد داشت.

اگر توافقی عملی برای مدیریت و بازگشایی مسیر کشتیرانی در تنگه هرمز حاصل شود، بخش مهمی از ریسک عرضه از بازار حذف خواهد شد و می‌تواند فشار نزولی بیشتری بر قیمت برنت و WTI وارد کند. این سناریو در شرایطی اهمیت بیشتری دارد که بازار پیش از این نیز با توجه به ضعف داده‌های اقتصادی آمریکا، نسبت به چشم‌انداز تقاضای جهانی نفت محتاط شده است.

در مقابل، شکست مذاکرات یا تداوم محدودیت‌های کشتیرانی می‌تواند بخشی از ریسک ژئوپلیتیکی را دوباره به قیمت نفت بازگرداند. تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و تهدید مسیرهای دریایی در تنگه هرمز و باب‌المندب نیز می‌تواند در صورت افزایش اختلال در عرضه، روند بازار را تغییر دهد.

نتیجه‌گیری

بازار نفت هفته‌ای پرنوسان را پشت سر گذاشت و در نهایت برنت و WTI با وجود جبران بخشی از افت‌های خود در پایان هفته، به‌ترتیب ۸.۵ و ۸.۷ درصد کاهش هفتگی را ثبت کردند.

مهم‌ترین محرک این افت، امید اولیه به دستیابی به توافقی برای بازگشایی و مدیریت تنگه هرمز بود؛ امیدی که باعث شد بخشی از ریسک اختلال در عرضه نفت از قیمت‌ها حذف شود. با این حال، نبود توافق نهایی و انتشار گزارش‌های متناقض درباره روند مذاکرات باعث شد قیمت‌ها در پایان هفته بخشی از زیان خود را جبران کنند.

در همین حال، گزارش‌هایی درباره طرح پیشنهادی ایران برای مدیریت مسیرهای عبور از تنگه هرمز منتشر شد که شامل محدودیت‌هایی برای کشتی‌های آمریکایی، اسرائیلی و سایر کشتی‌های متخاصم بود؛ محدودیت‌هایی که ممکن است برای واشنگتن قابل قبول نباشد.

از سوی دیگر، تشدید درگیری‌ها در خاورمیانه و حملات گزارش‌شده حوثی‌ها به مواضع و زیرساخت‌های عربستان، نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای کشتیرانی در دریای سرخ را افزایش داد. با این حال، عبور کشتی‌ها از باب‌المندب در روز پنج‌شنبه ۱۸ درصد افزایش یافت و به ۲۶ مورد رسید.

در نهایت، ضعف گزارش اشتغال آمریکا نیز با کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره فدرال رزرو، چشم‌انداز تقاضای سوخت را تحت تأثیر قرار داد.

اکنون بازار نفت در نقطه‌ای حساس قرار دارد؛ جایی که سرنوشت تنگه هرمز، تحولات ژئوپلیتیکی خاورمیانه، مسیر مذاکرات ایران و آمریکا و چشم‌انداز اقتصاد آمریکا می‌توانند جهت بعدی قیمت نفت را تعیین کنند. هرگونه پیشرفت واقعی در بازگشایی مسیرهای کشتیرانی می‌تواند فشار نزولی بر نفت را افزایش دهد، در حالی که شکست مذاکرات یا تشدید تنش‌ها می‌تواند بار دیگر ریسک ژئوپلیتیکی را به بازار بازگرداند.