جهش قیمت نفت جهانی؛ نگرانی از عرضه در سایه تنش‌های ژئوپلیتیک

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت جهانی نفت در روزهای اخیر رشد محسوسی را ثبت کرد و بازار انرژی را از آرامش چند هفته گذشته خارج کرد. این افزایش هم‌زمان با نگرانی از محدودشدن عرضه و تشدید تنش در چند مسیر مهم صادرات انرژی رخ داد. برای مخاطبی که هزینه سوخت، حمل‌ونقل و در نهایت سبد خرید روزانه خود را دنبال می‌کند، این جهش می‌تواند به معنای فشار بیش‌تر بر تورم باشد.

تحلیلگران بازار انرژی این رشد قیمت را نتیجه هم‌زمانی چند عامل می‌دانند، نه یک محرک واحد. کاهش موجودی ذخایر نفت در آمریکا، تصمیم تولیدکنندگان بزرگ درباره سطح تولید و افزایش ریسک ژئوپلیتیک در کنار هم، فشار خرید را در بازارهای جهانی بالا برده‌اند.

فشار عرضه و تصمیم تولیدکنندگان بزرگ

گزارش‌های هفتگی ذخایر نفت خام در آمریکا از کاهش بیش‌تر از حد انتظار موجودی‌ها خبر داد. کاهش ذخایر یعنی عرضه در کوتاه‌مدت کم‌تر از پیش‌بینی است؛ این وضعیت معمولاً قیمت را در جهت صعودی هل می‌دهد، چون خریداران برای تضمین تأمین سوخت خود حاضر به پرداخت بیش‌تر می‌شوند.

در کنار این، گروه اوپک‌پلاس، ائتلاف بزرگ تولیدکنندگان نفت جهان، سیاست خود درباره سطح تولید را تغییر نداد یا افزایش عرضه را محدودتر از خواسته بازار اعلام کرد. وقتی عرضه با سرعت تقاضا رشد نکند، فاصله میان این دو متغیر خودش را در قیمت بالاتر هر بشکه نشان می‌دهد.

نقش تنش‌های ژئوپلیتیک و مسیرهای صادراتی

بخش دیگری از این جهش به ریسک‌های ژئوپلیتیک بازمی‌گردد. حمله‌های پیاپی به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ از سوی حوثی‌های یمن، بخشی از شرکت‌های کشتیرانی را وادار به تغییر مسیر کرده است. این تغییر مسیرها هزینه و زمان حمل محموله‌های نفتی را بالا می‌برد و همین موضوع در قیمت نهایی هر بشکه اثر می‌گذارد.

ادامه درگیری میان روسیه و اوکراین نیز عامل دیگری در این معادله است. حمله به تأسیسات پالایشی و زیرساخت صادرات انرژی روسیه، بخشی از عرضه جهانی را با ابهام همراه کرده است. بازار نفت به هر نشانه از اختلال احتمالی در عرضه واکنش سریع نشان می‌دهد، حتی پیش از آن‌که اختلال واقعی رخ دهد.

اثر دلار و تقاضای آسیا

افت ارزش دلار آمریکا در برابر سبدی از ارزهای مهم نیز به رشد قیمت نفت کمک کرده است. چون قراردادهای نفتی در بازار جهانی عمدتاً به دلار قیمت‌گذاری می‌شوند، ضعیف‌شدن دلار خرید نفت را برای دارندگان سایر ارزها ارزان‌تر می‌کند و تقاضا را تحریک می‌کند.

در سمت تقاضا، داده‌های اقتصادی چین و هند نشان از رشد مصرف انرژی دارد. این دو کشور از بزرگ‌ترین واردکنندگان نفت جهان هستند و هر علامت مثبت از رشد اقتصادی آن‌ها، انتظار تقاضای بیش‌تر را در ذهن معامله‌گران بازار تقویت می‌کند. مجموع این عوامل، تصویری از بازاری می‌سازد که هم از سمت عرضه و هم از سمت تقاضا تحت فشار است.