به گزارش خبرنگار « نبض فناوری »، اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی گزارش عملکرد سال ۱۴۰۴ خود را در ۱۸ بخش منتشر کرده است؛ گزارشی که تصویری از وضعیت صدور پروانه‌های کسب، بازرسی‌ها، شکایت‌ها، مکاتبات و پراکندگی جغرافیایی کسب‌وکارهای مجازی ارائه می‌دهد.
بر اساس این گزارش، در سال گذشته ۲ هزار و ۴۴۵ پروانه کسب برای واحدهای صنفی فعال در حوزه کسب‌وکارهای مجازی صادر شده است. تهران با صدور هزار و ۲۱۵ پروانه و سهمی نزدیک به نیمی از کل مجوزها، در صدر استان‌های کشور قرار گرفته و پس از آن اصفهان، خراسان رضوی، البرز، فارس، گیلان، آذربایجان شرقی و خوزستان بیشترین تعداد مجوزهای صادرشده را داشته‌اند.
زمستان اوج صدور پروانه کسب
روند صدور پروانه کسب در سال ۱۴۰۴ به جز فاصله بهار تا تابستان، روندی افزایشی داشته است. در زمستان بیشترین تعداد پروانه با ۷۳۹ مجوز صادر شد. این رقم در بهار ۵۲۰، تابستان ۵۳۰ و پاییز ۶۵۶ پروانه بوده است.
بررسی رسته‌های فعالیت نیز نشان می‌دهد بازار کسب‌وکارهای مجازی همچنان بیشترین تمرکز را بر فروش کالاهای دیجیتال و مصرفی دارد. محصولات دیجیتال، پوشاک و کیف و کفش و همچنین محصولات آرایشی، بهداشتی و طبی، سه رسته اصلی از نظر تعداد پروانه‌های صادرشده بوده‌اند و در مجموع ۳۷.۷ درصد کل مجوزهای سال ۱۴۰۴ را به خود اختصاص داده‌اند.
در این میان، ۴۲۸ پروانه برای کسب‌وکارهای حوزه محصولات دیجیتال، ۲۵۰ پروانه برای پوشاک، کیف و کفش و ۲۴۴ پروانه برای محصولات آرایشی و بهداشتی صادر شده است. به این ترتیب، سهم محصولات دیجیتال از کل پروانه‌ها ۱۷.۵ درصد، پوشاک و کیف و کفش ۱۰.۲ درصد و محصولات آرایشی و بهداشتی ۹.۹ درصد بوده است.
در مقابل، رسته‌هایی مانند اسلحه و تجهیزات تیراندازی، پیک هوشمند و بازاریابی شبکه‌ای کمترین تعداد پروانه‌های صادرشده را داشته‌اند. اتحادیه معتقد است این وضعیت از یک سو نشان‌دهنده بلوغ بیشتر بازارهای سنتی فروش آنلاین و از سوی دیگر بیانگر ظرفیت رشد در حوزه‌های زیرساختی و B2B است.
سهم ۶.۵ درصدی خرده‌فروشی مواد غذایی
خرده‌فروشی مواد غذایی با صدور ۱۵۹ پروانه و سهم ۶.۵ درصدی در رتبه پنجم رسته‌های فعال قرار گرفته است. اتحادیه، ارتباط مستمر با مشتری، گستردگی بازار مصرف، خریدهای تکرارشونده و قابلیت توسعه پلتفرم‌های B2B را از ظرفیت‌های این بخش دانسته و در عین حال، چالش‌های لجستیکی را یکی از موانع توسعه آن عنوان کرده است.
بر اساس این گزارش، فاصله قابل توجه میان تعداد پروانه‌های صادرشده برای فروشگاه‌های آنلاین مواد غذایی و کسب‌وکارهای محصولات دیجیتال می‌تواند نشانه وجود فرصت‌های توسعه‌نیافته در حوزه خرده‌فروشی آنلاین باشد. از جمله این ظرفیت‌ها می‌توان به پلتفرم‌های B2B تأمین کالا، اتصال تولیدکنندگان به توزیع‌کنندگان و خرده‌فروشان و همچنین توسعه راهکارهای هوشمند لجستیکی و توزیع اشاره کرد.
در مجموع، حدود ۸۷ درصد پروانه‌های صادرشده در سال گذشته در دو رسته «عرضه کالا در فروشگاه‌های مجازی» و «عرضه خدمات در فروشگاه‌های مجازی» متمرکز بوده است. رسته عرضه کالا در فروشگاه‌های مجازی نیز به‌تنهایی بیش از پنج برابر رسته دوم پروانه کسب دریافت کرده است.
کسب‌وکارهای فردمحور همچنان غالب‌اند
ترکیب متقاضیان پروانه کسب در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد مردان با سهم ۷۹ درصدی، بخش عمده متقاضیان را تشکیل داده‌اند و سهم زنان ۲۱ درصد بوده است.
از سوی دیگر، بیش از ۷۵ درصد پروانه‌های صادرشده به اشخاص حقیقی اختصاص داشته است. این آمار از غلبه کسب‌وکارهای خرد، فردمحور و چابک در اکوسیستم تجارت دیجیتال حکایت دارد. سهم اشخاص حقوقی نیز ۲۴.۶ درصد اعلام شده که نشان‌دهنده حضور رو به رشد شرکت‌ها و مؤسسات در بازار خدمات و تجارت دیجیتال است.
اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی در سال گذشته ۱۸ هزار و ۴۰۰ مورد بازرسی ثبت کرده است. بر اساس گزارش عملکرد، ۳۵ درصد بازرسی‌ها موفق بوده، ۴۶ درصد در انتظار بررسی کسب‌وکار قرار داشته و ۱۳ درصد نیز به کمیسیون تخصصی ارجاع شده است. همچنین حدود هزار و ۱۰۰ مورد، معادل ۶ درصد کل بازرسی‌ها، به بررسی کارشناس رسیده است.
در بخش رسیدگی به شکایت‌ها نیز اتحادیه در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۸ هزار و ۶۰۰ شکایت را بررسی کرده است.
بیش از ۲ هزار نامه و درخواست ورودی
آمار مکاتبات اتحادیه نیز نشان می‌دهد در سال گذشته حدود ۲ هزار و ۲۲ نامه و درخواست دریافت شده و بیش از هزار و ۲۸۰ نامه و درخواست نیز از سوی اتحادیه خارج شده است.
همچنین در سال ۱۴۰۴ بیش از ۵۲۰ هزار بار روی نماد اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی کلیک شده است. اتحادیه این میزان مراجعه را نشانه نقش نماد در ارزیابی اعتبار کسب‌وکارها و افزایش اعتماد کاربران به فعالیت‌های تجاری در فضای دیجیتال می‌داند.
از نظر پراکندگی شعب نیز تهران با ۱۷ شعبه بیشترین تعداد شعب رسمی اتحادیه را در کشور دارد. در مقابل، استان‌های مرکزی، گیلان، قم، یزد، همدان، لرستان، چهارمحال‌وبختیاری و گلستان هر کدام تنها یک شعبه رسمی اتحادیه دارند.
در مجموع، گزارش عملکرد اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی نشان می‌دهد بازار تجارت آنلاین ایران در سال ۱۴۰۴ همچنان عمدتاً بر فروش کالاهای مصرفی و دیجیتال متمرکز بوده است. در مقابل، حوزه‌هایی مانند خدمات مالی، لجستیک هوشمند، پیک، حمل‌ونقل بار، بازاریابی شبکه‌ای و فناوری‌های تخصصی هنوز سهم محدودی از بازار دارند؛ وضعیتی که از نگاه اتحادیه می‌تواند نشانه وجود ظرفیت قابل توجه برای توسعه کسب‌وکارهای زیرساختی و B2B در سال‌های آینده باشد.
همچنین در سال ۱۴۰۴ دو ضابطه ویژه در حوزه تنظیم‌گری فروش آنلاین طلا و خودرو به تصویب رسیده است؛ موضوعی که می‌تواند یکی از مهم‌ترین اقدامات تنظیم‌گرانه اتحادیه در سال گذشته به شمار رود.
نظرات کاربران