به گزارش پایگاه خبری « معدن نامه »، ساختار صنعت فولاد مراکش بر پایه فرآوری قراضه در کوره‌های قوس الکتریکی استوار است و هیچ واحد کوره بلندی در این کشور فعال نیست. ظرفیت نورد این کشور از ظرفیت فولادسازی آن بیشتر است و همین امر موجب وابستگی به واردات محصولات نیمه‌ساخته مانند شمش و اسلب شده است. بخش فولاد مراکش ساختار مشخصی دارد؛ یک شرکت تقاضای محصولات تخت را پوشش می‌دهد و مابقی بر تولید محصولات طویل تمرکز دارند. بازیگران اصلی این بازار شامل شرکت سوناسید با ظرفیت نورد ۱.۲ میلیون تن، مغرب استیل به عنوان تنها تولیدکننده محصولات تخت با ظرفیت ۱ میلیون تن، یونیورس اسیر تولیدکننده میلگرد با ظرفیت ۷۰۰ هزار تن و ریوا اینداستریز با ظرفیت ۸۰۰ هزار تن هستند. میزان سرمایه‌گذاری این شرکت‌ها در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ به دلایل عینی پایین بوده است.
نقش دولت مراکش در حمایت از این صنعت بسیار پررنگ است. مقامات دولتی سیستمی حمایتی بر پایه یارانه سرمایه‌گذاری، تعرفه‌های گمرکی بالا و اولویت‌های غیرتعرفه‌ای ایجاد کرده‌اند. بر اساس منشور جدید سرمایه‌گذاری، شرکت‌ها می‌توانند تا ۳۰ درصد از هزینه‌های سرمایه‌ای خود را به صورت یارانه مستقیم دریافت کنند. همچنین قانون مناقصات عمومی، ارگان‌های دولتی را ملزم می‌کند حداقل ۳۰ درصد از پروژه‌های خود را به پیمانکاران محلی واگذار کنند و ۱۵ درصد هزینه اضافی به قیمت پیشنهادی کالاهای وارداتی اضافه می‌شود. علاوه بر این، صدور گواهینامه‌های استاندارد ملی برای محصولات وارداتی به عمد و تحت بهانه‌های مختلف به تاخیر می‌افتد تا پیمانکاران مجبور به خرید از تولیدکنندگان داخلی شوند.
در بررسی سیمای بازار، میزان تولید فولاد مراکش بین سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ علی‌رغم راه‌اندازی ظرفیت‌های جدید توسط ریوا اینداستریز در سال ۲۰۲۴ پایدار ماند، زیرا شرکت یونیورس اسیر از سال ۲۰۲۴ با مشکلات جدی مواجه شد و عملاً ظرفیت جدید جایگزین ظرفیت از دست رفته شد. حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد تولید به محصولات طویل و مابقی به محصولات تخت اختصاص دارد. اسپانیا، ترکیه، بریتانیا و چین بزرگ‌ترین مبادی وارداتی فولاد مراکش هستند. رشد واردات در سال ۲۰۲۲ ناشی از افزایش قیمت جهانی فولاد بود، در حالی که در سال ۲۰۲۵ آماده‌سازی برای میزبانی مشترک جام جهانی فوتبال ۲۰۳۰ به همراه اسپانیا و پرتغال محرک اصلی واردات شد. از سوی دیگر، تعرفه‌های حفاظتی شدیدی شامل ۱۹ درصد تعرفه اضافی بر ورق گرم تا سال ۲۰۲۹ و تعرفه‌های ضد دمپینگ سنگین بر ورق سرد مصر اعمال می‌شود.
تقاضا برای محصولات تخت فولادی که حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد مصرف را شامل می‌شود، عمدتاً توسط صنایع خودروسازی، توسعه نیروگاه‌های بادی و ساخت لوله‌های فولادی هدایت می‌شود. شرکت‌های مغرب استیل، سوفافر، پرومینوکس و لونگومتال آفریقیک بازیگران اصلی بخش لوله‌سازی هستند. در بخش خودروسازی، مراکش با ظرفیت تولید نزدیک به ۱ میلیون دستگاه خودرو در سال که توسط رنو و استلانتیس هدایت می‌شود، به رقیب اصلی آفریقای جنوبی تبدیل شده است. حدود ۹۰ درصد خودروهای مونتاژ شده در مراکش صادر می‌شوند که رکود اقتصادی اروپا پتانسیل واقعی تقاضای داخلی برای ورق‌های فولادی در این بخش را محدود کرده است، اما برنامه استلانتیس برای توسعه ظرفیت قنیطره به ۵۳۵ هزار دستگاه در سال ۲۰۲۷ تقاضا را افزایش خواهد داد.
محصولات طویل ۶۵ تا ۷۰ درصد مصرف فولاد کشور را تشکیل می‌دهند که بخش ساخت‌وساز مسکن و پروژه‌های زیرساختی مصرف‌کننده اصلی آن هستند. رونق ساخت‌وساز مسکونی در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با راه‌اندازی برنامه کمک مستقیم به خرید مسکن دولت تقویت شد. اما تقاضای اصلی فولاد از پروژه‌های کلان زیرساختی نظیر ساخت بندر عمیق ناظور غرب مدیترانه با هزینه ۵.۶ میلیارد دلار تامین می‌شود. همچنین توسعه زیرساخت‌های ریلی برای جام جهانی ۲۰۳۰ شامل ساخت تونل‌های ریلی و بازسازی خطوط راه‌آهن توسط شرکت‌های بین‌المللی و پروژه انتقال آب شمال به جنوب با لوله‌های فولادی غول‌پیکر از دیگر محرک‌های اصلی این بخش هستند.
چشم‌انداز بازار فولاد مراکش نشان می‌دهد که مصرف فولاد در سال ۲۰۲۶ با رشد ۷ تا ۸ درصدی به حدود ۲.۷۵ تا ۲.۸۲ میلیون تن خواهد رسید. با تداوم پروژه‌های بزرگی همچون راه‌آهن سریع‌السیر قنیطره به مراکش و خط ریلی مراکش به اگادیر که از کوه‌های اطلس عبور می‌کند و نیاز به پل‌ها و تونل‌های فلزی عظیمی دارد، تقاضای فولاد مراکش در سال ۲۰۲۷ برای نخستین بار در تاریخ این کشور از مرز ۳ میلیون تن خواهد گذشت تا بازار این کشور وارد مرحله جدیدی از رشد ساختاری شود.
نظرات کاربران