روزنامه Globe and Mail در سرمقاله‌ای نوشته است که مدل درصدی کمیسیون در بازار املاک کانادا باید کنار گذاشته شود. عددی که این سرمقاله بر آن تأکید دارد، قابل توجه است: میانگین کمیسیون یک معامله در تورنتو طی ده سال ۷۱ درصد افزایش یافته است.
به نوشته این سرمقاله، میانگین کمیسیون یک معامله ملکی در تورنتو در سال ۲۰۱۵ حدود ۳۱٬۱۷۶ دلار بوده که میان مشاور فروشنده و مشاور خریدار تقسیم می‌شده است. این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۵۳٬۳۹۲ دلار رسیده؛ یعنی رشدی ۷۱ درصدی که بسیار بیشتر از نرخ تورم بوده است.
استدلال اصلی سرمقاله این است که وقتی کمیسیون به‌صورت درصدی از قیمت فروش تعیین می‌شود، با افزایش قیمت مسکن خودبه‌خود بالا می‌رود؛ در حالی که وظایف مشاور املاک تغییر چندانی نکرده است. نویسنده برای توضیح این موضوع می‌پرسد: اگر قیمت خانه‌ای بالا برود، آیا دلیلی دارد دستمزد باغبان همان خانه نیز افزایش یابد؟
سرمقاله چه چیزی را هدف گرفته است؟
این سرمقاله روی یک قاعده مشخص دست می‌گذارد: براساس قوانین نهاد صنفی فدرال CREA، مشاور فروشنده باید برای ملکی که در سیستم MLS ثبت می‌شود، کمیسیونی نیز به مشاور خریدار پیشنهاد دهد.
به نوشته این روزنامه، چون خریدار مستقیماً به مشاور خود پول نمی‌دهد، انگیزه و امکان کمتری برای چانه‌زنی بر سر این رقم دارد؛ در حالی که همین هزینه عملاً در قیمت خانه‌ای که می‌خرد گنجانده شده است.
سرمقاله همچنین به پژوهشی اشاره می‌کند که نشان می‌دهد خانه‌هایی که کمیسیون کمتری به مشاور خریدار پیشنهاد می‌کنند، دیرتر به فروش می‌رسند و احتمال فروش‌نرفتن آنها نیز بیشتر است. به نوشته این روزنامه، همین یافته توضیح می‌دهد که چرا مشاوران فروشنده تمایلی به کاهش این رقم ندارند.
آنچه سرمقاله درباره خود مشاوران می‌پذیرد
این سرمقاله به دو نکته مطرح‌شده از سوی صنف نیز اشاره می‌کند.
نخست، موضع نهاد CREA است که سیاست‌های خود را «رقابت‌افزا و حامی مصرف‌کننده» توصیف کرده است.
نکته دوم این است که درآمد نهایی مشاور املاک به‌مراتب کمتر از رقم کمیسیون دریافتی است، زیرا سهم بروکریج، هزینه مجوز، بیمه و سایر هزینه‌ها از آن کسر می‌شود.
سرمقاله همچنین تأکید می‌کند که مشاوران املاک تخصص و تجربه خود را وارد معامله‌ای می‌کنند که برای بسیاری از مردم مهم‌ترین معامله مالی زندگی‌شان است. به احتمال زیاد، حتی با وجود گزینه‌های ارزان‌تر، بسیاری از مردم همچنان خدمات سنتی را انتخاب خواهند کرد.
این نوشته، موضوعی جداافتاده نیست و در ادامه پرونده‌ای قرار می‌گیرد که ما از تابستان گذشته آن را دنبال کرده‌ایم.
در آگوست ۲۰۲۵ گزارش دادیم که RE/MAX Ontario-Atlantic Canada در یک دعوای حقوقی دسته‌جمعی مربوط به قوانین کمیسیون، با پرداخت ۷.۸ میلیون دلار و حذف عضویت اجباری مشاوران در شوراهای املاک به توافق رسید. در آن پرونده، بروکریج‌ها و شوراهای املاک به تثبیت قیمت کمیسیون متهم شده بودند.
اکنون، به نوشته این سرمقاله، همین موضوع در دو مسیر دیگر نیز دنبال می‌شود: نهاد Competition Bureau در حال بررسی قاعده پرداخت کمیسیون مشاور خریدار توسط مشاور فروشنده است و یک دعوای دسته‌جمعی دیگر نیز در همین زمینه مطرح شده است.
سرمقاله تأکید می‌کند که Competition Bureau تاکنون به هیچ نتیجه‌ای مبنی بر تخلف نهاد CREA و شوراهای محلی نرسیده است. بااین‌حال، اگر شواهدی از نقض قانون پیدا کند، می‌تواند از Competition Tribunal بخواهد این رویه را ممنوع کند یا راهکاری برای آن تعیین کند.
پرونده دیگری نیز در دست بررسی این نهاد است: قاعده‌ای از CREA که براساس آن، لیستینگ‌های مسکونی باید حداکثر ظرف سه روز پس از آغاز بازاریابی عمومی در سیستم MLS ثبت شوند، مگر در موارد استثنا. موضوع بررسی این است که آیا این قاعده به بروکریج‌های بزرگ مزیت می‌دهد، زیرا آنها پیش از رقبای کوچک‌تر به لیستینگ‌های بیشتری در داخل مجموعه خود دسترسی دارند.
به نوشته Globe and Mail، اگر خریداران مستقیماً هزینه مشاور خود را بپردازند، قدرت بیشتری برای چانه‌زنی خواهند داشت. این سرمقاله از شوراهای محلی املاک، دولت‌های استانی و نهادهای ناظر خواسته است با همکاری یکدیگر، ساختار کمیسیون را شفاف‌تر کنند و کنترل بیشتری به خریداران بدهند.
نتیجه‌گیری سرمقاله این است که مدل‌های کمیسیون پایین‌تر و خدمات با نرخ ثابت ــ که با افزایش یا کاهش قیمت مسکن تغییر نمی‌کنند ــ شایسته فرصتی منصفانه برای جلب نظر مصرف‌کنندگان هستند.
این یک سرمقاله است، نه گزارش خبری؛ یعنی موضع تحریریه یک روزنامه را بازتاب می‌دهد، نه واقعیتی اثبات‌شده را. موضوعی که مستقیماً با درآمد و فعالیت روزانه مشاوران املاک و مورگیج ارتباط دارد.
در گروه واتس‌اپ آتش ویژه مشاوران املاک و مورگیج، این پرسش را با اعضا در میان می‌گذاریم و پاسخ‌ها را با نام خودشان منتشر خواهیم کرد. اگر مایل هستید دیدگاه شما نیز در این گزارش بازتاب پیدا کند، به شماره آتش پیام بدهید.
متن اصلی سرمقاله در این لینک وب‌سایت Globe and Mail منتشر شده و دسترسی به آن مخصوص مشترکان این روزنامه است:
این گزارش، خلاصه و بازروایت یک سرمقاله است و دیدگاه‌های مطرح‌شده در آن، موضع رسانه آتش نیست.
نظرات کاربران