به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بورس تهران در سال ۱۳۹۹ یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ خود را پشت سر گذاشت. شاخص کل در تابستان همان سال به بالاترین سطح وقت خود رسید. جذابیت سودهای پیاپی، میلیون‌ها نفر را برای نخستین‌بار به گرفتن کد معاملاتی ترغیب کرد.
پس از آن قله، بازار وارد دوره طولانی اصلاح شد. شاخص کل ماه‌ها روند نزولی و رنج را تجربه کرد و بخش بزرگی از سرمایه‌گذاران تازه‌وارد، که شناخت کافی از ریسک بازار سهام نداشتند، متحمل زیان شدند. این تجربه در حافظه جمعی بازار سرمایه ایران باقی ماند و به معیاری برای سنجش ریسک تبدیل شد.
اوج تازه در ۱۴۰۵
اکنون، ۶ سال بعد، شاخص کل بورس تهران بار دیگر رکوردهای پیشین خود را پشت سر گذاشته و به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده است. هم‌زمان، آمار صدور کدهای معاملاتی جدید نشان می‌دهد موج تازه‌ای از سرمایه‌گذاران خرد به بازار سهام وارد شده‌اند؛ روندی که یادآور فضای سال ۱۳۹۹ است. رشد شاخص در این دوره با افزایش ارزش معاملات خرد و اقبال عمومی به سهام همراه بوده است.
این موضوع برای مخاطب عادی اهمیت دارد، چون ورود پول تازه به بازار سهام معمولا با نوسان بیش‌تر قیمت‌ها همراه می‌شود. رشد سریع شاخص به معنای تضمین سود برای همه سرمایه‌گذاران نیست؛ همان‌طور که تجربه ۱۳۹۹ نشان داد، فاصله میان اوج و اصلاح می‌تواند کوتاه باشد.
چه چیزی این‌بار فرق دارد؟
تحلیلگران بازار سرمایه چند تفاوت میان دو دوره را برجسته می‌کنند. در ۱۳۹۹ بخشی از رشد شاخص با انتظارات ناشی از عرضه اولیه سهام دولتی و رشد شدید نقدینگی همراه بود. در دوره کنونی، رشد شاخص بیش‌تر با گزارش‌های سودآوری شرکت‌ها، نرخ ارز و انتظارات تورمی گره خورده است. با این حال، ساختار بازار سهام و رفتار سرمایه‌گذاران خرد تغییر بنیادینی نکرده است.
نکته مشترک هر دو دوره، نقش تعیین‌کننده روان‌شناسی جمعی در روند قیمت‌هاست. وقتی شاخص رکورد می‌زند، جذب سرمایه‌گذاران تازه‌وارد شتاب می‌گیرد و همین رفتار می‌تواند نوسان بازار را تشدید کند. کارشناسان بازار سرمایه این الگو را با عبارت «فشار خرید هیجانی» توصیف می‌کنند؛ وضعیتی که در آن حجم بالای خرید بدون تحلیل بنیادی، قیمت سهم را از ارزش ذاتی آن فاصله می‌دهد.
سرنوشت نهایی موج تازه سرمایه‌گذاری در بورس تهران هنوز روشن نیست و به عوامل متعددی از جمله روند نرخ ارز، تورم و سیاست‌های اقتصادی بستگی دارد. آنچه از تجربه ۱۳۹۹ باقی مانده، یادآوری این نکته است که رشد شاخص کل به‌تنهایی تضمینی برای سودآوری هر سرمایه‌گذار نیست.
نظرات کاربران