به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در نهمین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی، برای اولین‌بار در این دوره از حراج‌ها، هیچ بانک یا مؤسسه اعتباری در سمت خریدار حاضر نشد. تمام اوراق فروخته‌شده را فعالان بازار سرمایه خریدند، نه بانک‌ها. این تغییر رفتار برای مخاطب عادی یک معنای مشخص دارد: دولت برای تأمین مالی کسری بودجه‌اش با مسیر سخت‌تری روبه‌رو شده و همین موضوع می‌تواند دیر یا زود بر نقدینگی، نرخ سود و تورم اثر بگذارد.
دولت هر هفته از طریق حراج اوراق بدهی، بخشی از هزینه‌های جاری و عمرانی خود را بدون دست بردن به منابع بانک مرکزی تأمین می‌کند. در حراج‌های قبلی، بانک‌ها یکی از خریداران اصلی این اوراق بودند، چون نگهداری اوراق دولتی برای آن‌ها نقدشوندگی بالا و ریسک پایین دارد. غیبت کامل بانک‌ها در حراج نهم، برخلاف روند حراج‌های پیشین، نشان می‌دهد جذابیت این اوراق برای شبکه بانکی کم شده یا بانک‌ها با کمبود منابع آزاد برای این نوع خرید مواجه‌اند.
چرا بانک‌ها کنار کشیدند؟
دو دلیل اصلی می‌تواند این خودداری را توضیح دهد. نخست، فشار نقدینگی در خود شبکه بانکی؛ وقتی بانک‌ها منابع آزاد کافی ندارند، خرید اوراق بلندمدت در اولویت آخر قرار می‌گیرد. دوم، نرخ سود پیشنهادی دولت در این حراج؛ اگر بازده اوراق پایین‌تر از انتظار بانک‌ها باشد، ترجیح می‌دهند منابع را در جای دیگری، مثل تسهیلات‌دهی یا بازار بین‌بانکی، به کار بگیرند.
تمام حجم خریداری‌شده در این حراج را نهادهای مالی غیربانکی، از جمله صندوق‌های سرمایه‌گذاری و کارگزاری‌ها، بر عهده گرفتند. ظرفیت این بخش از بازار معمولاً محدودتر از شبکه بانکی است و همین موضوع می‌تواند حجم فروش اوراق در حراج‌های آینده را نیز کاهش دهد.
پیامد برای جیب مردم
وقتی دولت نمی‌تواند بخشی از کسری بودجه‌اش را از بازار بدهی تأمین کند، معمولاً به دو مسیر جایگزین متوسل می‌شود: افزایش نرخ سود اوراق برای جذاب‌تر کردن آن‌ها برای خریداران، یا استقراض از بانک مرکزی. مسیر دوم به معنای رشد پایه پولی است و در تجربه اقتصاد ایران با فاصله‌ای کوتاه، خودش را در تورم و افت ارزش پول نشان داده است. به همین دلیل، رصد این حراج‌ها برای کسی که نگران قدرت خرید ریال، طلا یا سکه است، بی‌ربط به زندگی روزمره نیست.
بازار اوراق بدهی دولتی در سال‌های اخیر با هدف تأمین مالی غیرتورمی کسری بودجه گسترش یافته و هر هفته چند حراج با نام‌های اسناد خزانه اسلامی، اخزا و انواع صکوک برگزار می‌شود. حجم و ترکیب خریداران این حراج‌ها یکی از شاخص‌های کم‌سروصدا اما مهم برای رصد سلامت مالی دولت و شبکه بانکی است.
نظرات کاربران