به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه تیرماه ۱۴۰۵ را ۸۷.۹ درصد اعلام کرد. این رقم نشان می‌دهد قیمت یک سبد ثابت از کالا و خدمات، در ۱ سال گذشته تقریبا ۲ برابر شده است. در همین بازه، قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با جهش ۱۲۸.۱ درصدی، بیشترین سهم را در این افزایش داشته است.
این اعداد دیگر فقط در جدول‌های آماری باقی نمانده‌اند. بسیاری از خانوارها برای جور کردن دخل‌وخرج ماهانه، اقلامی مانند گوشت، سفر و لباس نو را از فهرست خرید خود حذف کرده‌اند. کارشناسان این وضعیت را ترکیبی از تورم بالا و کاهش هم‌زمان قدرت خرید می‌دانند؛ ترکیبی که به آن رکود تورمی گفته می‌شود.
کدام کالاها از سبد خرید حذف شد؟
گوشت قرمز و مرغ، نخستین قربانیان تعدیل هزینه‌های خانوار بوده‌اند. بسیاری از خانواده‌ها دفعات خرید گوشت را کم کرده یا آن را با جایگزین‌های ارزان‌تر مانند تخم‌مرغ و حبوبات عوض کرده‌اند. سفرهای تفریحی و صرف غذا در رستوران نیز از اولویت‌های هزینه‌ای کنار گذاشته شده‌اند.
در حوزه پوشاک، خرید برندهای شناخته‌شده جای خود را به کالاهای ارزان‌تر و کم‌دوام‌تر داده است. این تغییر رفتار مصرفی، نشانه‌ای از افت قدرت خرید در سطح خانوار است، نه فقط یک انتخاب سلیقه‌ای. وقتی درآمد خانوار با سرعت قیمت‌ها رشد نمی‌کند، اولین چیزی که تعدیل می‌شود، کیفیت و تنوع سبد مصرف است.
رکود در کنار گرانی
نکته مهم در آمارهای اخیر، هم‌زمانی گرانی با افت مصرف است. وقتی قیمت‌ها بالا می‌رود اما حجم خرید کالاهای غیرضروری کم می‌شود، اقتصاددانان از عبارت رکود تورمی استفاده می‌کنند. این وضعیت برای خانوارها به معنای فشار دوگانه است؛ هم هزینه‌ها بالا رفته و هم توان خرید کاهش یافته است.
نرخ تورم در ایران طی سال‌های اخیر بارها دورقمی و حتی سه‌رقمی بوده است. نوسان نرخ ارز، رشد نقدینگی و افزایش هزینه تولید از عوامل اصلی این روند شناخته می‌شوند. بانک مرکزی بارها از برنامه‌های کنترل تورم سخن گفته، اما شکاف میان رشد قیمت‌ها و درآمد خانوار همچنان باقی است.
نظرات کاربران