راننده در حال انجام یکی از پیچیده‌ترین فعالیت‌های روزمره یعنی هدایت خودرو در محیطی متغیر است و هر محرک بصری که تمرکز او را برای مدت بیشتری از مسیر حرکت منحرف کند، می‌تواند احتمال خطای انسانی را افزایش دهد. در چنین شرایطی، بیلبوردهای شهری باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که پیام خود را در کوتاه‌ترین زمان و حتی در یک نگاه منتقل کنند؛ نه این‌که راننده را به دنبال کردن حروف، کلمات پراکنده یا عناصر بصری متعدد در سطح تابلو وادار کنند.
رانندگی با نگاه کردن به مسیر پیش رو، تابلوهای راهنمایی، خودروهای اطراف، عابران، چراغ‌های راهنمایی و مجموعه‌ای از عوامل متغیر همراه است. توجه راننده نیز ظرفیت نامحدودی ندارد. هرچه تعداد محرک‌های بصری افزایش پیدا کند، احتمال آن‌که بخشی از توجه راننده از وظیفه اصلی یعنی کنترل خودرو و پیش‌بینی رفتار سایر کاربران راه منحرف شود، بیشتر خواهد شد.
بنابراین پرسش اصلی این نیست که یک بیلبورد تا چه اندازه توانسته توجه مخاطب را جلب کند؛ بلکه این است که برای جلب این توجه چه میزان از تمرکز راننده روی مسیر کاهش یافته است؟
فاصله میان کلمات؛ یک مساله طراحی
یکی از شیوه‌هایی که می‌تواند توجه راننده را بیشتر به‌خود جلب کند، استفاده از حروف یا کلمات جدا از یکدیگر و با فاصله زیاد در سطح تابلو است. چنین طرحی ممکن است از نظر گرافیکی جذاب و متفاوت به‌نظر برسد، اما برای مخاطبی که در حال حرکت است، ممکن است به معنای نیاز به دنبال کردن اجزای مختلف پیام باشد.
مغز برای درک پیام باید عناصر مختلف را کنار هم قرار دهد. این فرآیند در یک محیط ثابت شاید کاملا طبیعی باشد، اما در حال رانندگی، هر ثانیه اهمیت دارد.
درواقع، مشکل اصلی چنین طرحی الزاما «خواندن» نیست؛ بلکه جست‌وجوی بصری برای کامل‌کردن پیام است.
بیلبورد مناسب در محیط شهری باید بتواند پیام اصلی خود را در کوتاه‌ترین زمان منتقل کند. این اصل به‌خصوص در معابر پرتردد اهمیت بیشتری دارد.
راننده ممکن است تنها چند ثانیه فرصت دیدن یک تابلو را داشته باشد. بنابراین پیام باید به‌گونه‌ای طراحی شود که در همان نگاه نخست قابل درک باشد.
استفاده از جمله‌های طولانی، حروف پراکنده، چند پیام هم‌زمان، اطلاعات متعدد، نشانی‌های طولانی و عناصر گرافیکی پیچیده، احتمال درگیری ذهنی راننده را افزایش می‌دهد.
به‌همین دلیل، بیلبورد خیابانی باید برای «یک نگاه» طراحی شود، نه برای «مطالعه».
رقابت برای جلب‌توجه نباید به قیمت کاهش ایمنی تمام شود
خطای انسانی؛ حلقه مهم ایمنی
بخش قابل توجهی از حوادث رانندگی به‌خطاهای انسانی مرتبط است. این خطاها همیشه به‌معنای بی‌احتیاطی یا تخلف عمدی نیستند. گاهی یک لحظه کاهش تمرکز، تاخیر در تشخیص یک مانع یا توجه به یک محرک خارج از مسیر می‌تواند زمینه‌ساز حادثه شود.
به‌همین دلیل، سیاست‌های ایمنی جاده‌ای در جهان تنها به‌خودرو، ترمز، جاده و قوانین محدود نمی‌شود؛ بلکه محیط اطراف راننده نیز اهمیت دارد.
اگر محیط شهری به‌گونه‌ای طراحی شود که دائما محرک‌های بصری پیچیده‌ای در برابر راننده قرار دهد، بخشی از ظرفیت توجه او صرف پردازش این اطلاعات خواهد شد.
بیلبورد نباید شبیه صفحه‌نمایش تلفن‌همراه باشد
چنین رویکردی شاید برای مخاطب پیاده یا فردی که در محیط ثابت قرار دارد قابل استفاده باشد، اما برای راننده مناسب نیست.
راننده قرار نیست تبلیغ را مطالعه کند. او باید در یک نگاه بفهمد پیام درباره چیست.
از این منظر، طراحی بیلبورد باید به‌سمت کاهش اطلاعات غیرضروری و تقویت پیام اصلی حرکت کند.
بنابراین لازم است در فرآیند طراحی، تفاوت میان مخاطب پیاده و راننده مورد توجه قرار گیرد.
پیامی که برای یک مرکز خرید یا فضای پیاده طراحی می‌شود، لزوما برای یک بزرگراه مناسب نیست. همچنین بیلبوردی که در یک خیابان نسبتا خلوت قرار دارد، می‌تواند قواعد متفاوتی نسبت به تابلویی در یک مسیر پرتردد داشته باشد.
شهرداری‌ها می‌توانند استانداردهای دقیق‌تری تعیین کنند
این معیارها می‌تواند شامل محدودیت در حجم متن، اندازه و فاصله حروف، میزان پیچیدگی پیام، تعداد عناصر بصری، استفاده از تصاویر متحرک و شدت نور تابلوها باشد.
درواقع، یک بیلبورد خوب الزاما بیلبوردی نیست که توجه راننده را برای مدت طولانی به خود جلب کند؛ بلکه بیلبورد خوب آن است که در کوتاه‌ترین زمان، بیشترین مفهوم را منتقل کند.
یکی از پیشنهادهای قابل توجه می‌تواند ایجاد فرآیند ارزیابی ایمنی برای بیلبوردهای واقع در مسیرهای پرتردد باشد.
پیش از نصب یک تابلو بزرگ در یک بزرگراه یا خیابان اصلی، می‌توان بررسی کرد که آیا پیام آن از فاصله مشخص و در زمان کوتاه قابل تشخیص است یا خیر.
همچنین می‌توان میزان خوانایی، تراکم اطلاعات و پیچیدگی بصری آن را ارزیابی کرد.
چنین فرآیندی به جای آن‌که پس از بروز حادثه یا اعتراض شهروندان انجام شود، می‌تواند به‌عنوان یک مرحله پیشگیرانه در فرآیند صدور مجوز قرار گیرد.
فناوری در خدمت ایمنی، نه حواس‌پرتی
موضوع دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، استفاده از نمایشگرهای دیجیتال و تابلوهای متغیر است. فناوری می‌تواند امکان تغییر سریع پیام‌ها را فراهم کند، اما تغییر مداوم تصاویر و پیام‌ها نباید به افزایش حواس‌پرتی راننده منجر شود.
هرچه سرعت حرکت خودرو بالاتر باشد، اهمیت این مساله بیشتر خواهد بود.
به‌همین دلیل، استفاده از جلوه‌های بصری شدید، تغییرات سریع تصویر یا پیام‌های متوالی باید با احتیاط و بر اساس ضوابط ایمنی انجام شود.
در فضای شهری، این اصل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. یک راننده ممکن است تنها یک یا دو ثانیه فرصت مواجهه با بیلبوردی را داشته باشد. بنابراین هر عنصری که برای فهم پیام ضروری نیست، می‌تواند حذف شود.
به جای آن‌که چند کلمه در نقاط مختلف تابلو قرار گیرد، می‌توان یک پیام کوتاه، خوانا و منسجم ایجاد کرد. به‌جای چند تصویر، می‌توان یک تصویر اصلی داشت. به‌جای اطلاعات متعدد، می‌توان تنها مهم‌ترین مفهوم را منتقل کرد. این رویکرد هم برای تبلیغ‌کننده موثرتر است و هم برای ایمنی راننده مناسب‌تر.
نظرات کاربران