عصر ایران ؛ مجله تصویری سلاح - XF-108 Rapier قرار بود یکی از بلندپروازانه ترین رهگیرهای نیروی هوایی آمریکا باشد؛ هواپیمایی که برای مقابله با بمب افکن های مافوق صوت شوروی طراحی شد و قرار بود با سرعتی حدود 3 ماخ در ارتفاع بیش از 77000 پا پرواز کند، اما پیش از ساخت حتی یک نمونه پروازی، پروژه آن لغو شد.
داستان XF-108 در سال 1955 و با برنامه LRI-X برای ساخت یک رهگیر دوربرد و پرسرعت آغاز شد. نورث امریکن اوییشن در سال 1957 قرارداد توسعه این هواپیما را دریافت کرد و نیروی هوایی آمریکا آن را با نام F-108A معرفی کرد. طراحی هواپیما برای یک خدمه 2 نفره، 2 موتور و توانایی پرواز در سرعت حدود 3 ماخ شکل گرفت.
XF-108 قرار بود از 2 موتور توربوجت General Electric J93 استفاده کند؛ همان خانواده موتورهایی که برای بمب افکن مافوق صوت XB-70 Valkyrie نیز در نظر گرفته شده بود. طراحی نهایی هواپیما بالی دلتا با پیکربندی پیچیده و ورودی های هوای جانبی داشت و قرار بود شعاع عملیاتی آن حدود 1000 مایل دریایی باشد.
بخش مهم دیگر پروژه، سامانه تسلیحاتی آن بود. XF-108 قرار بود به رادار پیشرفته Hughes AN/ASG-18 و موشک های هوا به هوای GAR-9 مجهز شود. این هواپیما قرار بود 3 موشک GAR-9 را در یک محفظه داخلی و روی پرتابگر چرخان حمل کند. GAR-9 بعدها با نام AIM-47A شناخته شد و توسعه رادار و موشک های این پروژه پس از لغو XF-108 نیز ادامه پیدا کرد و در برنامه رهگیر YF-12 مورد استفاده قرار گرفت.
اما یکی از جذاب ترین بخش های داستان XF-108، چیزی است که در عکس های تاریخی آن دیده می شود. نورث امریکن پیش از لغو پروژه یک ماکت تمام اندازه از هواپیما ساخت؛ یعنی یک مدل کوچک رومیزی نبود، بلکه نمونه ای در ابعاد واقعی بود که به مقام های نیروی هوایی ارائه شد. این ماکت در ژانویه 1959 مورد بازرسی قرار گرفت و ظاهر آن تا حد زیادی شبیه یک هواپیمای واقعی بود. حتی بخش هایی مانند محفظه تسلیحات و سامانه پرتاب موشک نیز در آن به نمایش گذاشته شده بود.
در همان سال، نام Rapier نیز به این پروژه داده شد. با وجود پیشرفت طراحی، هزینه های برنامه افزایش یافته بود و همزمان نگاه راهبردی آمریکا در حال تغییر بود. ظهور و گسترش موشک های بالستیک قاره پیما باعث شد اهمیت رهگیرهای بسیار گران قیمت برای مقابله با بمب افکن های شوروی کاهش یابد.
سرانجام نیروی هوایی آمریکا در 23 سپتامبر 1959 برنامه XF-108 را لغو کرد. بنابراین هواپیمایی که قرار بود یکی از سریع ترین رهگیرهای سرنشین دار جهان باشد، هرگز به مرحله ساخت نمونه پروازی نرسید. تنها یک ماکت تمام اندازه از آن ساخته شد و هیچ XF-108 عملیاتی یا پروازی وجود نداشت.
با این حال، فناوری های توسعه یافته برای آن کاملا کنار گذاشته نشدند. رادار AN/ASG-18 و موشک GAR-9 مسیر خود را در پروژه های بعدی ادامه دادند و بخشی از تجربه و فناوری XF-108 در برنامه YF-12 مورد استفاده قرار گرفت. به این ترتیب، Rapier هرگز پرواز نکرد، اما میراث فنی آن به پروژه های دیگری منتقل شد.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی
نظرات کاربران