زنجیره طلای ایران؛ از شمش تا ویترین، قیمت در کدام حلقه ساخته می‌شود

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمتی که خریدار روی ویترین می‌بیند، حاصل عبور فلز از چند حلقه پشت‌سرهم است. هر حلقه هزینه و حاشیه سود خود را به عدد نهایی اضافه می‌کند. به همین دلیل، اونس جهانی و نرخ ارز تنها بخشی از قیمت را توضیح می‌دهند.

اهمیت این موضوع در روزهای پرنوسان بیش‌تر می‌شود. وقتی قیمت پایه سریع تغییر می‌کند، فاصله نرخ خرید و فروش در حلقه‌های میانی باز می‌شود. پیامد آن برای خریدار عادی ملموس است: اختلاف قیمت میان دو فروشنده در ۱ روز واحد می‌تواند محسوس باشد.

زنجیره‌ای که از شمش آغاز می‌شود

حلقه نخست، تأمین ماده اولیه است. بخشی از آن از شمش وارداتی می‌آید و بخش دیگر از طلای بازیافتی، یعنی مصنوعات دست‌دوم که ذوب و دوباره وارد چرخه می‌شوند. معیار سنتی معامله در بازار داخلی، طلای آب‌شده با عیار ۷۰۵ هزارم است که واحد سنجش آن مثقال، معادل ۴.۶۰۸ گرم، به شمار می‌رود.

حلقه دوم، کارگاه‌های ساخت هستند و پس از آن نوبت عمده‌فروش و سپس خرده‌فروش می‌رسد. قیمت نهایی هر قطعه از چهار جزء ساخته می‌شود: ارزش طلای خام بر پایه عیار ۱۸ (۷۵۰ هزارم)، اجرت ساخت، سود فروشنده و مالیات. اجرت همان هزینه تبدیل فلز خام به مصنوع است و بر پایه قواعد مالیاتی جاری، مالیات بر ارزش افزوده به اجرت و سود تعلق می‌گیرد، نه به وزن طلای به‌کاررفته.

حلقه تازه: بازار دیجیتال

رشد پلتفرم‌های طلای دیجیتال در سال‌های اخیر یک حلقه واسط را حذف کرده است. این سامانه‌ها خرید مقادیر خرد، حتی در حد کسری از ۱ گرم، را ممکن کرده‌اند و در عمل، ورود سرمایه‌های کوچک به بازار را ساده‌تر می‌کنند. در مقابل، کارمزد معامله، شرایط تحویل فیزیکی و اعتبار خودِ پلتفرم متغیرهایی هستند که در خرید سنتی وجود ندارند.

استانداردسازی و عیارسنجی نیز نقش خود را در این زنجیره پررنگ‌تر کرده است. انگ و آزمون عیار، ابزار سنجش خلوص فلز است و مستقیماً بر ارزش قطعه در بازار دست‌دوم اثر می‌گذارد. داده‌های بازار نشان می‌دهد تفاوت اجرت میان قطعات ساده و کارشده معنادار است؛ همین تفاوت، بخشی از فاصله قیمت خرید و قیمت بازفروش را می‌سازد. سنجش این اجزا در کنار یکدیگر، تصویر دقیق‌تری از عدد روی برچسب به دست می‌دهد.