به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بحث تازه‌ای در فضای تأمین مالی مبتنی بر بلاک‌چین درباره نحوه تقسیم ریسک میان کارآفرینان و سرمایه‌گذاران بالا گرفته است. محور این بحث، اصل «کد، قانون است» است؛ ایده‌ای که بر پایه آن، اجرای قرارداد هوشمند خودکار و بدون دخالت انسانی جایگزین تصمیم‌گیری نهادهای واسط مالی می‌شود. پرسش اصلی این است که آیا ریسک بازار و ریسک‌های طبیعی باید تمام و کمال بر دوش کارآفرین بماند یا لازم است میان طرف‌های قرارداد تقسیم شود.
محسن امیدوار، از تحلیل‌گران این حوزه، خاستگاه این پرسش را به بحران مالی سال ۲۰۰۸ میلادی برمی‌گرداند. آن بحران، بی‌اعتمادی گسترده به نهادهای واسط مالی و فقدان شفافیت در بازارهای جهانی را آشکار کرد. همین تجربه، انگیزه اصلی برای طراحی سازوکارهای مالی بدون نیاز به واسطه‌های سنتی شد؛ اما حذف واسطه به‌تنهایی تضمینی برای تقسیم عادلانه ریسک نیست.
چرا سهم ریسک کارآفرین اهمیت دارد
در تأمین مالی سنتی، بانک‌ها معمولاً با ابزارهایی مانند بازپرداخت‌های تعدیل‌شده یا مذاکره مجدد، بخشی از فشار زیان را در شرایط دشوار جذب می‌کنند. در مقابل، وقتی شرایط قرارداد در کد یک قرارداد هوشمند نوشته شود، اجرای آن خودکار و بدون انعطاف است. اگر طراحی قرارداد از ابتدا تمام زیان ناشی از افت بازار یا رویدادهای غیرمنتظره را بر عهده کارآفرین بگذارد، کد بدون استثنا همان را اجرا می‌کند؛ حتی اگر نتیجه برای یک طرف قرارداد سنگین باشد.
برخی طراحان این حوزه به‌جای تحمیل کامل ریسک به یک طرف، از الگوهای تسهیم سود و زیان استفاده می‌کنند؛ ساختاری که در آن بازده هر دو طرف قرارداد به عملکرد واقعی پروژه گره می‌خورد، نه فقط تعهد بازپرداخت ثابت. طرفداران این مدل می‌گویند تقسیم ریسک، انگیزه بیشتری برای همکاری بلندمدت میان کارآفرین و سرمایه‌گذار ایجاد می‌کند. منتقدان اما هشدار می‌دهند طراحی نادرست چنین قراردادهایی می‌تواند ریسک را از یک طرف به طرف دیگر منتقل کند، بدون آنکه شفافیت واقعی افزایش یابد.
این موضوع برای کاربرانی که قصد ورود به پروژه‌های توکن‌سازی‌شده یا تأمین مالی جمعی مبتنی بر بلاک‌چین را دارند، اهمیت مستقیم دارد. پیش از هر مشارکت، بررسی دقیق شرایط قرارداد هوشمند نشان می‌دهد در صورت افت بازار یا شکست پروژه، زیان بر عهده چه کسی است. برخلاف نظام بانکی که امکان رسیدگی موردی وجود دارد، در قراردادهای مبتنی بر کد، تعدیل پس از وقوع رویداد عملاً امکان‌پذیر نیست.
این پرسش هنوز پاسخ یکسانی در میان طراحان و تحلیل‌گران بازار رمزارز ندارد. برخی پروژه‌ها به سمت مدل‌های تسهیم ریسک حرکت کرده‌اند و برخی دیگر همچنان بر مدل سنتی تمرکز کارآفرین‌محور پافشاری می‌کنند. روند تحول این ساختارها در ماه‌های آینده می‌تواند تصویر روشن‌تری از مسیر بازار تأمین مالی دیجیتال ارائه دهد.
نظرات کاربران