جهان صنعت – بازار سهام در روز گذشته پس از شروعی پرعرضه به‌تدریج مسیر خود را تغییر داد و با افزایش قدرت تقاضا شاهد جمع‌شدن صف‌های فروش و مثبت‌شدن ۸۷درصد از نمادها بود. شاخص کل بورس نیز با رشد ۲۹هزارو606واحدی به سطح پنج میلیون و ۷۶۶هزارواحد رسید و بار دیگر در بالاترین ارتفاع تاریخی خود ایستاد.
بورس تهران معاملات روز گذشته را در شرایطی آغاز کرد که فشار فروش از همان دقایق ابتدایی بر بخش قابل‌توجهی از نمادها سایه انداخته بود. افزایش عرضه‌ها باعث شد شماری از سهم‌ها در محدوده منفی معامله شوند و حتی در برخی نمادها صف فروش شکل بگیرد. با این حال این وضعیت تا پایان بازار ادامه پیدا نکرد و هرچه از زمان معاملات گذشت نشانه‌های بازگشت خریداران آشکارتر شد.
تقاضای تازه‌ای که به‌تدریج وارد بازار شد بخش بزرگی از عرضه‌های اولیه را جذب کرد. در نتیجه صف‌های فروش در بسیاری از نمادها جمع شد و قیمت‌ها از محدوده‌های منفی فاصله گرفتند. این تغییر جهت چهره بازار را در نیمه دوم معاملات کاملا دگرگون کرد و در نهایت کفه دادوستدها به سود خریداران سنگین شد.
در پایان معاملات ۸۷درصد نمادهای بازار در محدوده مثبت قرار گرفتند؛ آماری که نشان می‌دهد بهبود تقاضا تنها به چند سهم بزرگ و شاخص‌ساز محدود نبوده و طیف وسیعی از صنایع و نمادهای کوچک و متوسط را نیز دربر گرفته است. به این ترتیب بازاری که روز خود را زیر فشار فروش آغاز کرده بود با غلبه تقاضا و برتری محسوس نمادهای سبز به کار پایان داد.
شاخص کل بورس روز گذشته با افزایش ۲۹هزارو606واحدی معادل ۵۲/۰درصد رشد کرد و در سطح ۵میلیون‌و766هزار واحد قرار گرفت. اگرچه میزان رشد روزانه این نماگر از نظر‌درصدی چندان بزرگ نبود اهمیت آن را باید در تثبیت شاخص کل در محدوده‌های بی‌سابقه تاریخی جست‌وجو کرد. نماگر اصلی بازار با ثبت این رشد، بار دیگر سقف جدیدی به ثبت رساند و مسیر رکوردشکنی خود را ادامه داد.
شاخص کل هم‌وزن عملکرد قدرتمندتری داشت و با رشد ۲۱هزارو619واحدی معادل ۳۵/۱درصد افزایش یافت و به سطح یک‌میلیون‌و628هزارواحد رسید. فاصله معنادار بازدهی شاخص هم‌وزن با شاخص کل نشان می‌دهد که در معاملات روز گذشته سهام کوچک و متوسط بازار وضعیت بهتری نسبت‌به نمادهای بزرگ داشتند.
رشد بیشتر شاخص هم‌وزن، یکی از نکات مثبت معاملات روز گذشته به‌شمار می‌رود زیرا نشان می‌دهد جریان تقاضا از محدوده سهم‌های شاخص‌ساز فراتر رفته و بدنه بازار را نیز درگیر کرده است. مثبت‌شدن ۸۷درصد نمادها نیز این برداشت را تایید می‌کند و از گستردگی موج صعودی در میان گروه‌های مختلف حکایت دارد.
ورود ۲/۳ همت پول حقیقی به بازارسهام
در بخش سهام حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی، ۷/۸۳میلیارد سهم میان معامله‌گران دست‌به‌دست شد و ارزش معاملات به ۳۸هزارو890میلیاردتومان رسید. ثبت چنین‌رقمی نشان می‌دهد گردش نقدینگی در بازار همچنان بالاست و معاملات در محدوده‌های تاریخی شاخص با مشارکت قابل‌توجه سرمایه‌گذاران دنبال می‌شود.
سرانه خرید حقیقی‌ها در معاملات روز گذشته ۱/۹۹میلیون‌تومان و سرانه فروش حقیقی‌ها ۳/۱۰۵میلیون‌تومان بود. بر همین اساس قدرت خرید در محدوده منفی ۰۶/۱ قرار گرفت؛ موضوعی که نشان می‌دهد متوسط ارزش سفارش‌های فروش همچنان از متوسط ارزش سفارش‌های خرید بیشتر بوده و فروشندگان به‌طور کامل از صحنه معاملات عقب‌نشینی نکردند.
باوجود این جهت کلی جریان نقدینگی به سود بازار سهام بود. درپایان معاملات ۳هزارو207میلیاردتومان پول حقیقی وارد سهام حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی شد. ورود این میزان سرمایه در کنار مثبت‌شدن ۸۷درصد نمادها یکی از مهم‌ترین نشانه‌های تغییر موازنه معاملات به سمت تقاضا بود.
پیام متفاوت سرانه‌ها و جریان پول
مقایسه سرانه خرید و فروش با میزان ورود پول حقیقی تصویر قابل‌تاملی از رفتار معامله‌گران ارائه می‌کند. بالاتربودن سرانه فروش به این معناست که فروشندگان به‌طور متوسط سفارش‌های بزرگ‌تری نسبت به خریداران ثبت کردند اما ورود خالص ۳هزارو207میلیاردتومان پول حقیقی نشان می‌دهد تعداد یا گستره خریداران به اندازه‌ای بوده که توانسته فشار سفارش‌های بزرگ فروش را خنثی کند.
به بیان دیگر معاملات روز گذشته صرفا تحت‌تأثیر چند سفارش درشت خرید قرار نداشت بلکه احتمالا گروه بزرگ‌تری از سرمایه‌گذاران حقیقی در سمت تقاضا فعال بودند. همین‌پراکندگی تقاضا می‌تواند توضیح دهد که چرا باوجود ضعف نسبی قدرت خرید بخش عمده نمادها در محدوده مثبت بسته شدند و جریان خالص پول نیز مثبت باقی ماند.
این‌وضعیت ازیک‌سو نشانه استقبال عمومی‌تر سرمایه‌گذاران از بازار است و ازسوی‌دیگر هشدار می‌دهد که عرضه‌کنندگان بزرگ همچنان فعالند. بنابراین نمی‌توان تنها با اتکا به ورود پول حقیقی، نتیجه گرفت که فشار فروش به‌طور کامل پایان یافته است. بازار در ارتفاع تاریخی خود با دو نیروی همزمان روبه‌رو است: سرمایه‌های تازه‌ای که به ادامه صعود امیدوارند و سهامدارانی که پس از رشد قیمت‌ها به‌دنبال شناسایی سود هستند.
عقب‌نشینی فروشندگان چه معنایی داشت؟
جمع‌شدن صف‌های فروش در جریان معاملات، از منظر رفتاری اهمیت زیادی دارد. تشکیل صف فروش در ابتدای بازار می‌توانست سایر معامله‌گران را نیز به عرضه سهام ترغیب کند و دامنه فشار فروش را گسترش دهد اما جذب این صف‌ها مانع از تقویت رفتار هیجانی شد. خریداران با ورود تدریجی خود نشان دادند که قیمت‌های منفی را همچنان برای خرید جذاب می‌دانند.
این اتفاق می‌تواند نشانه‌ای از افزایش عمق معاملات باشد. زمانی که بازار توان جذب عرضه‌های سنگین را دارد فروش سهام لزوما به افت شدید قیمت منجر نمی‌شود و نقدینگی موجود می‌تواند مانع از قفل‌شدن معاملات در صف‌های فروش شود. ارزش معاملات ۳۸هزارو890میلیاردتومانی نیز این توان جذب را تقویت کرد و اجازه داد بخش مهمی از عرضه‌ها بدون ایجاد فشار پایدار بر قیمت‌ها جابه‌جا شود.
البته جمع‌شدن صف‌های فروش در یک روز، به‌تنهایی تضمینی برای تداوم صعود نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد استمرار تقاضای مؤثر و حفظ ارزش معاملات در روزهای آینده است. اگر ورود پول حقیقی ادامه پیدا کند و خریداران همچنان توان جذب عرضه‌های ناشی از شناسایی سود را داشته باشند، بازار می‌تواند در محدوده‌های جدید تثبیت شود. درمقابل کاهش ارزش معاملات یا خروج نقدینگی ممکن است شکنندگی قیمت‌ها در قله تاریخی را افزایش دهد.
صعود فراگیرتر از شاخص‌سازی
یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات روز گذشته برتری رشد شاخص هم‌وزن نسبت به شاخص کل بود. شاخص کل ۵۲/۰درصد رشد کرد اما بازدهی شاخص هم‌وزن به ۳۵/۱درصد رسید. این اختلاف نشان می‌دهد سهام کوچک و متوسط نقش اصلی‌تری در سبزپوشی بازار داشتند و حرکت صعودی صرفا محصول رشد چند نماد بزرگ نبوده است.
از منظر کیفیت روند گسترش تقاضا میان تعداد بیشتری از نمادها معمولا وضعیت مطلوب‌تری نسبت به صعود محدود سهم‌های شاخص‌ساز ایجاد می‌کند. زمانی که تنها چند شرکت بزرگ شاخص کل را بالا می‌برند ممکن است بخش بزرگی از سهامداران اثر آن رشد را در سبد خود احساس نکنند اما مثبت‌شدن ۸۷درصد نمادها نشان داد فضای روز گذشته بازار برای اکثریت سهامداران مساعد بوده است.
با این حال رشد سریع‌تر سهام کوچک می‌تواند حساسیت این گروه از نمادها را نسبت به تغییر جریان نقدینگی نیز افزایش دهد. بسیاری از سهم‌های کوچک عمق معاملاتی کمتری دارند و در صورت کاهش تقاضا ممکن است سریع‌تر با فشار عرضه مواجه شوند. از این رو تداوم رشد شاخص هم‌وزن به حفظ نقدینگی و پرهیز از شکل‌گیری موج‌های هیجانی وابسته خواهد بود.
آزمون بازار در قله تاریخی
قرارگرفتن شاخص کل در سطح ۵میلیون‌و766هزارواحد بازار را وارد مرحله‌ای کرده است که در آن رفتار سهامداران بیش از گذشته تحت‌تاثیر رکوردهای قیمتی قرار می‌گیرد. در چنین محدوده‌ای بخشی از سرمایه‌گذاران با امید ادامه روند صعودی وارد بازار می‌شوند و گروه دیگری افزایش قیمت‌ها را فرصتی برای فروش و ذخیره سود می‌دانند. نتیجه برخورد این دو دیدگاه افزایش عرضه و تقاضا و نوسان بیشتر معاملات است. شروع منفی و پایان مثبت بازار روز گذشته را می‌توان نمونه‌ای روشن از همین تقابل دانست. فروشندگان در ابتدای معاملات دست بالا را داشتند اما نقدینگی موجود در بازار توانست عرضه‌ها را جذب کند و جهت حرکت قیمت‌ها را تغییر دهد. این بازگشت درون‌روزی نشان‌دهنده قدرت تقاضاست ولی همزمان از وجود عرضه‌های بالقوه قابل‌توجه در محدوده فعلی خبر می‌دهد.
برای ادامه مسیر صعودی صرف رشد شاخص کافی نیست و بازار به مجموعه‌ای از نشانه‌های تاییدکننده نیاز دارد. حفظ ارزش معاملات در سطوح بالا، تداوم ورود پول حقیقی، گسترش متعادل تقاضا میان صنایع و جلوگیری از شکل‌گیری صف‌های خرید شکننده می‌تواند کیفیت حرکت صعودی را افزایش دهد. درمقابل فاصله‌گرفتن قیمت سهام از متغیرهای بنیادی یا ورود تقاضای صرفا هیجانی خطر اصلاح‌های سریع‌تر را بالا می‌برد.
تعادل میان خوش‌بینی و شناسایی سود
معاملات روز گذشته در مجموع به سود خریداران پایان یافت اما اطلاعات بازار تصویری کاملا یک‌طرفه ارائه نمی‌کند. ورود سه‌هزار و ۲۰۷میلیاردتومان پول حقیقی مثبت‌شدن ۸۷درصد نمادها و رشد قدرتمند شاخص هم‌وزن از تداوم خوش‌بینی و گسترش تقاضا حکایت دارد. درسوی‌مقابل سرانه فروش ۳/۱۰۵میلیون‌تومانی دربرابر سرانه خرید ۱/۹۹میلیون‌تومانی نشان می‌دهد عرضه‌کنندگان بزرگ هنوز در بازار حضور فعالی دارند.
این ترکیب می‌تواند در روزهای آینده نیز ادامه پیدا کند یعنی بازار در عین حفظ مسیر صعودی با عرضه‌های مقطعی و نوسان‌های درون‌روزی مواجه باشد. در چنین فضایی اصلاح‌های کوتاه و افزایش فشار فروش لزوما به معنای پایان روند مثبت نیست همانطورکه ثبت یک رکورد تازه نیز به‌تنهایی تداوم رشد را تضمین نمی‌کند.
بورس تهران روز گذشته نشان داد از توان کافی برای جذب عرضه‌های اولیه برخوردار است. خریداران توانستند صف‌های فروش را جمع کنند، جهت معاملات را تغییر دهند و شاخص‌ها را در محدوده مثبت نگه دارند. با این حال آزمون اصلی بازار در روزهای آینده، حفظ همین قدرت تقاضا در برابر عرضه‌های ناشی از شناسایی سود خواهد بود؛ آزمونی که نتیجه آن می‌تواند مشخص کند قله تاریخی فعلی به سکوی تثبیت و ادامه صعود تبدیل می‌شود یا زمینه یک دوره نوسان و استراحت را فراهم می‌کند.
نظرات کاربران