بیست‌ونهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ قرار است از ۹ تا ۱۲ شهریورماه برگزار شود؛ رویدادی که امسال با محورهایی مانند هوش مصنوعی، امنیت دیجیتال و آینده ایران، قرار است تصویری از وضعیت صنعت فناوری و اقتصاد دیجیتال کشور ارائه کند. در میان مشارکت‌کنندگان این دوره، نام دات‌وان نیز به چشم می‌خورد؛ مجموعه‌ای که در مدت کوتاهی تلاش کرده خود را به‌عنوان یک بازیگر بزرگ و چندوجهی در اقتصاد ایران معرفی کند.
دات‌وان در روایت رسمی خود می‌گوید در مدت ۹ ماه، ۲۱ شرکت ایجاد کرده و بیش از یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری انجام داده است. این اعداد، البته، در حال حاضر باید به‌عنوان ادعای خود مجموعه خوانده شوند و نه ارقام مستقلی که همه جزئیات آن منتشر شده باشد.
اما مسئله اصلی برای الکامپ، صرفاً بزرگی این اعداد نیست؛ سؤال مهم‌تر این است که دات‌وان دقیقاً با چه سهمی از فناوری وارد نمایشگاه فناوری کشور می‌شود؟
سبد کسب‌وکار دات‌وان بسیار گسترده است. در بخش‌هایی از فعالیت این گروه، حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی، تاکسی‌های برقی و خدمات سفر دیده می‌شود. برای نمونه، وب‌سایت رسمی استخدام گروه از توسعه حمل‌ونقل پاک و هوشمند و فعالیت ناوگان تاکسی‌های برقی خبر می‌دهد و شرکت دات‌وان سیر نیز در حوزه حمل‌ونقل جاده‌ای فعالیت دارد.
در کنار این فعالیت‌ها، دات‌وان تلاش کرده تصویری فناورانه‌تر از خود بسازد؛ از زیرساخت‌های بلاکچینی گرفته تا پلتفرم‌های دیجیتال.
شاخص‌ترین نمونه، «مای‌دات» است؛ شبکه اجتماعی‌ای که فعالیت آزمایشی آن از اردیبهشت ۱۴۰۵ آغاز شد و طبق معرفی منتشرشده، بر بستر بلاکچین اختصاصی دات‌وان قرار دارد.
این پروژه از آن جهت قابل توجه است که دات‌وان را مستقیماً وارد یکی از بحث‌برانگیزترین حوزه‌های فناوری امروز، یعنی ترکیب شبکه‌های اجتماعی و بلاکچین، می‌کند. اما در اینجا نیز پرسش‌هایی باقی است: مای‌دات در چه مقیاسی فعالیت می‌کند؟ چه تعداد کاربر فعال دارد؟ بلاکچین اختصاصی آن چه مزیت فنی مشخصی نسبت به زیرساخت‌های موجود ایجاد می‌کند؟ و مهم‌تر از همه، چه بخشی از این پروژه امروز یک محصول عملیاتی است و چه بخشی همچنان در مرحله توسعه و وعده قرار دارد؟
شاید همین‌جا تفاوت دات‌وان با بسیاری از شرکت‌هایی که معمولاً در الکامپ دیده می‌شوند مشخص شود.
یک شرکت نرم‌افزاری یا استارتاپ معمولاً با یک محصول، یک فناوری یا یک بازار مشخص وارد نمایشگاه می‌شود؛ اما دات‌وان خود را در قالب یک هلدینگ چندحوزه‌ای عرضه می‌کند. از حمل‌ونقل و لجستیک گرفته تا خدمات سفر و پروژه‌های دیجیتال، مجموعه‌ای از کسب‌وکارها زیر یک برند قرار گرفته‌اند.
بنابراین حضور دات‌وان در الکامپ یک سؤال متفاوت ایجاد می‌کند: آیا فناوری، هسته کسب‌وکار این گروه است یا یکی از ابزارهای توسعه یک هلدینگ اقتصادی بزرگ‌تر؟
پاسخ این سؤال اهمیت دارد؛ چون الکامپ قرار است ویترین صنعت فناوری ایران باشد، نه صرفاً نمایشگاهی برای معرفی شرکت‌هایی که در کنار فعالیت‌های اصلی خود، پروژه‌های فناورانه نیز دارند.
البته درباره دات‌وان نمی‌توان از حاشیه‌های پیرامون این مجموعه نیز عبور کرد. نام این گروه با بابک زنجانی گره خورده و همین موضوع از زمان شکل‌گیری و توسعه فعالیت‌های آن، محل توجه و نقد رسانه‌ای بوده است.
در عین حال، روایت درباره ساختار مالکیت و تأمین مالی دات‌وان یکدست نیست. از یک سو، خود مجموعه و مدیران آن درباره ساختار سرمایه و سرمایه‌گذار خارجی توضیحاتی ارائه کرده‌اند و از سوی دیگر، منابع مختلف دات‌وان را مستقیماً به زنجانی منتسب کرده‌اند. بنابراین در بررسی رسانه‌ای این موضوع باید میان مالکیت، مدیریت، پشتیبانی، سرمایه‌گذاری و انتساب رسانه‌ای تفاوت گذاشت و از تبدیل ادعاها به واقعیت قطعی پرهیز کرد.
این سابقه باعث شده حضور دات‌وان در الکامپ صرفاً یک حضور تجاری معمولی نباشد. این بار یک برند اقتصادی پرحاشیه قرار است در محیطی حاضر شود که مخاطب اصلی آن، فعالان فناوری، متخصصان، شرکت‌های دانش‌بنیان، استارتاپ‌ها و علاقه‌مندان اقتصاد دیجیتال هستند.
الکامپ؛ آزمون تازه برای دات‌وان
دات‌وان حالا قرار است بخشی از تصویری را که از خود ساخته، در یکی از مهم‌ترین ویترین‌های فناوری کشور به نمایش بگذارد.
در این میان، چند سؤال همچنان بی‌پاسخ مانده است: چند شرکت از مجموعه شرکت‌های دات‌وان واقعاً فناوری‌محورند؟ محصولات فناورانه این گروه چه میزان استفاده واقعی دارند؟ سرمایه‌گذاری اعلام‌شده یک میلیارد دلاری چه سهمی به فناوری اختصاص داده است؟ و دات‌وان در الکامپ قرار است یک محصول فناورانه مشخص عرضه کند یا بیشتر تصویری از یک هلدینگ بزرگ و متنوع را به نمایش بگذارد؟
پاسخ به این پرسش‌ها احتمالاً بعد از باز شدن درهای نمایشگاه روشن‌تر خواهد شد.
از ۹ شهریور، دات‌وان نه فقط در برابر دوربین‌ها و رسانه‌ها، بلکه در برابر مخاطب تخصصی فناوری قرار می‌گیرد؛ مخاطبی که احتمالاً درباره فناوری، محصول و ارزش واقعی ادعاها سؤال‌های دقیق‌تری خواهد داشت.
و شاید مهم‌ترین بخش ماجرا همین باشد: دات‌وان پیش از الکامپ یک تصویر از خود ساخته است؛ اما اینکه این تصویر در مواجهه با واقعیت فناوری و مخاطبان آن چقدر دوام می‌آورد، هنوز مشخص نیست.
نظرات کاربران