اینترنت ایران بار دیگر با موجی از اختلالات گسترده منطقه‌ای و ناپایداری‌های مکرر در سراسر کشور مواجه شده که نگرانی‌ها را در مورد آینده این زیرساخت حیاتی افزایش داده است.
در هفته‌های اخیر، گزارش‌های متعددی از کاربران و فعالان اینترنت در ایران حاکی از افزایش اختلال اینترنت و قطعی‌های گاه و بی‌گاه در نقاط مختلف کشور بوده است. این ناپایداری‌ها که از نیمه آبان‌ماه آغاز شده، طیف وسیعی از استان‌ها را در بر گرفته و هر دو بستر اینترنت ثابت و همراه را تحت تأثیر قرار داده است. مقامات مسئول هرچند وقوع این مشکلات را تأیید کرده‌اند، اما دلایل متفاوتی برای آن ذکر می‌کنند که ابهامات زیادی را به همراه دارد.
افزایش اختلالات اینترنت در ایران
از نیمه آبان‌ماه سال جاری، مناطق مختلفی از کشور شاهد افزایش چشمگیر اختلالات و قطعی‌های موقت در سرویس اینترنت بوده‌اند. این مشکلات که به صورت پراکنده در استان‌هایی نظیر سمنان، خراسان شمالی، خراسان رضوی، یزد، گیلان و مازندران گزارش شده‌اند، دسترسی کاربران به وب‌سایت‌ها و اپلیکیشن‌های مختلف را با چالش جدی روبرو کرده است. در برخی از روزها، مانند پنجشنبه ۲۵ آبان و جمعه ۱۱ آذرماه، شدت این اختلالات به حدی رسید که بسیاری از کاربران برای ساعت‌ها امکان استفاده عادی از اینترنت را نداشتند.
توضیحات متناقض مسئولان؛ از افزایش تقاضا تا پایداری شبکه
در پی اوج‌گیری این ناپایداری شبکه ، مسئولان وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به ارائه توضیحات پرداختند که گاهی متناقض به نظر می‌رسید. عیسی زارع‌پور، وزیر ارتباطات، ضمن تأیید وجود “ناپایداری در کیفیت اینترنت”، هرگونه قطعی عمدی را رد کرد. او دلایل این وضعیت را «افزایش مهاجرت کاربران به بستر ثابت» و «افزایش حجم درخواست‌ها در شبکه‌های ثابت» عنوان کرد و قول داد که تا پایان سال ۱۴۰۲ (اسفند ۱۴۰۲) شاهد بهبود کیفیت باشیم. وی همچنین به عملیات توسعه و تقویت شبکه به عنوان عامل دیگر این ناپایداری‌ها اشاره کرد.
امیر لاجوردی، معاون وزیر و رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی، نیز اختلالات منطقه‌ای را تأیید کرد اما دلیل آن را “عملیات پایداری شبکه و توسعه آن” دانست و تأکید کرد که این اقدامات به معنی محدودیت یا قطعی اینترنت هدفمند نیست. این در حالی است که تداوم و پراکندگی این اختلالات، نگرانی‌های جدی‌تری را در میان کارشناسان و عموم مردم ایجاد کرده است.
هشدار کارشناسان: آیا قطعی سراسری در راه است؟
کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات بر این باورند که تداوم و تشدید ناپایداری اینترنت ایران می‌تواند پیامدهای خطرناکی به دنبال داشته باشد. برخلاف اختلالات پیشین که عمدتاً در زمان اعتراضات و به صورت هدفمند در مناطق خاصی اعمال می‌شدند، الگوی کنونی قطعی‌ها و کندی‌ها، پراکنده‌تر و با دامنه گسترده‌تری است.
این وضعیت می‌تواند به شکل‌گیری یک قطع سراسری و ناخواسته منجر شود که تبعات اقتصادی و اجتماعی سنگینی برای کشور در پی خواهد داشت. بسیاری از کسب‌وکارهای آنلاین و خدمات حیاتی که وابسته به اینترنت هستند، با خطر جدی مواجه خواهند شد.
نظرات کاربران