دور زدن تنگه هرمز؛ نفت سعودی از مسیر تازه به آسیا می‌رسد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، خبرگزاری رویترز روز دوشنبه ۱۷ آگوست (۲۶ مرداد) به نقل از دو منبع آگاه از بازار نفت گزارش داد عربستان سعودی نفت خام پالایشگاه‌های آسیایی را از مسیری خارج از تنگه هرمز تأمین می‌کند. به گفته این منابع، این شیوه تاکنون در دور زدن محدودیت‌های این آبراه حیاتی موفق بوده است.

طبق این گزارش، شرکت نفتی آرامکو در اقدامی کم‌سابقه محموله‌های نفت را در نزدیکی سواحل فجیره در امارات از یک نفتکش به نفتکش دیگر منتقل می‌کند. این محموله‌ها بدون عبور از باریک‌ترین بخش تنگه هرمز، مستقیم راهی پالایشگاه‌های آسیایی می‌شوند. برای مخاطب عادی این یعنی یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان نفت جهان، مسیر همیشگی خود را تغییر داده تا ریسک احتمالی نزدیکی این گذرگاه را کاهش دهد.

تنگه هرمز چرا مهم است؟

تنگه هرمز میان ایران و عمان قرار دارد و باریک‌ترین نقطه آن کم‌تر از ۴۰ کیلومتر عرض دارد. بر اساس برآورد نهادهای بین‌المللی انرژی، حدود ۲۰ درصد از مصرف روزانه نفت جهان از همین آبراه عبور می‌کند. هر اختلال یا حتی نگرانی درباره امنیت این مسیر معمولا با افزایش قیمت جهانی نفت همراه می‌شود و از آن‌جا به هزینه سوخت، کالاها و در نهایت تورم در بسیاری از کشورها راه پیدا می‌کند.

اثر بر بازارهای جهانی

کاهش وابستگی صادرات سعودی به تنگه هرمز می‌تواند بخشی از صرف ریسک ژئوپلیتیکی را که در قیمت نفت لحاظ می‌شود، کم‌رنگ کند. صرف ریسک به بخشی از قیمت گفته می‌شود که معامله‌گران فقط به‌دلیل نگرانی از احتمال قطع عرضه پرداخت می‌کنند، نه به‌دلیل کمبود واقعی نفت. اگر این مسیر جایگزین گسترش یابد، بازار نفت می‌تواند نسبت به تنش‌های احتمالی منطقه‌ای کم‌حساس‌تر شود. چنین روندی به معنای ثبات نسبی‌تر قیمت انرژی است؛ موضوعی که به‌طور غیرمستقیم بر نرخ دلار، قیمت طلا و هزینه واردات کالا در بسیاری از کشورها اثر می‌گذارد.

پیشینه یک نگرانی تکراری

نگرانی درباره امنیت تنگه هرمز موضوع تازه‌ای نیست. در سال‌های اخیر بارها گمانه‌زنی درباره محدودشدن تردد کشتی‌ها از این آبراه مطرح شده و بازار نفت هر بار با نوسان همراه بوده است. مسیر تازه عربستان از طریق فجیره، تلاشی برای کاهش تکیه صادرات نفت این کشور به یک گذرگاه واحد است. رویترز نوشته منابع آگاه جزئیات کامل حجم روزانه یا هزینه این جابه‌جایی‌ها را منتشر نکرده‌اند و ابعاد نهایی این تغییر مسیر هنوز به‌طور کامل روشن نیست.

تحلیلگران بازار انرژی می‌گویند در صورت تداوم این روند، سایر تولیدکنندگان بزرگ منطقه نیز ممکن است مسیرهای مشابهی را برای صادرات نفت خود بررسی کنند. با این حال، تنگه هرمز همچنان اصلی‌ترین مسیر صادرات نفت خاورمیانه است و هر تغییر گسترده در الگوی صادرات به زمان و زیرساخت بیشتری نیاز دارد.