توقف صادرات نفت عربستان از باب‌المندب؛ نشانه چه نگرانی‌ای است؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، داده‌های تازه شرکت کپلر که روز دوشنبه (۱۷ اوت (۲۶ مرداد ۱۴۰۵) / ۲۶ مرداد) منتشر شد، نشان می‌دهد عربستان سعودی صادرات نفت خود از مسیر تنگه باب‌المندب را به حالت تعلیق درآورده است. کپلر یکی از معتبرترین نهادهای ردیابی حرکت نفتکش‌ها در جهان است و داده‌های آن معیار مهمی برای فعالان بازار انرژی به شمار می‌رود. به گفته این شرکت، دلیل اصلی این توقف، افزایش ناامنی در مسیر تردد کشتی‌ها در دریای سرخ است.

چرا تنگه باب‌المندب اهمیت دارد

تنگه باب‌المندب، گذرگاهی باریک میان یمن در آسیا و کشورهای جیبوتی و اریتره در آفریقا است. این تنگه دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند و مسیر اصلی نفتکش‌ها به‌سمت کانال سوئز و بازارهای اروپا محسوب می‌شود. بخش قابل‌توجهی از تجارت نفت و کالای جهانی از همین آبراه عبور می‌کند. هرگونه اختلال در این مسیر، شرکت‌های کشتیرانی را وادار می‌کند مسیر جایگزین و طولانی‌تر از جنوب آفریقا را انتخاب کنند.

ناامنی این منطقه به حملات مکرر حوثی‌های یمن به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ در ماه‌های اخیر بازمی‌گردد. این حملات باعث شده بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی جهانی مسیر خود را تغییر دهند یا هزینه بیمه کشتی‌ها را افزایش دهند. افزایش هزینه بیمه، معروف به «صرف ریسک جنگی»، مستقیماً روی هزینه نهایی حمل نفت اثر می‌گذارد. این هزینه در نهایت به قیمت فروش نفت در بازارهای جهانی منتقل می‌شود.

پیامد برای بازارهای جهانی

توقف صادرات نفت عربستان از این مسیر می‌تواند عرضه کوتاه‌مدت نفت را در بازارهای جهانی محدود کند. کاهش عرضه معمولاً فشار صعودی به قیمت نفت وارد می‌کند، هرچند میزان و مدت این اثر به طول توقف صادرات بستگی دارد. نوسان قیمت نفت به‌طور مستقیم روی هزینه انرژی، حمل‌ونقل و تورم جهانی اثر می‌گذارد. برای مخاطب عادی این یعنی احتمال افزایش هزینه‌های زندگی، از قیمت سوخت گرفته تا کالاهایی که با کشتی جابه‌جا می‌شوند.

نوسان بازار نفت معمولاً بازارهای موازی مانند طلا و ارز را نیز تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. افزایش ریسک ژئوپلیتیک در مسیرهای حمل‌ونقل انرژی، تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا را افزایش می‌دهد. تحلیلگران بازار می‌گویند روند تنگه باب‌المندب و واکنش سایر تولیدکنندگان نفت در روزهای آینده زیر نظر خواهد بود.

عربستان سعودی به‌عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده نفت جهان، بخش مهمی از محموله‌های خود را از مسیر دریای سرخ به بازارهای اروپا و آمریکا می‌فرستد. این کشور پیش‌تر نیز در سال‌های گذشته به دلیل حملات مشابه، صادرات از این مسیر را به‌طور موقت متوقف کرده بود. شرکت کپلر اعلام کرد وضعیت را به‌صورت روزانه رصد می‌کند و در صورت بازگشت ثبات، صادرات از این مسیر از سر گرفته می‌شود.