به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، یک تحلیل‌گر اقتصاد انرژی با تشریح فاصله میان هزینه واقعی تولید بنزین و قیمت‌های پیشنهادی برای اصلاح آن، نسبت به افزایش قیمت این حامل انرژی هشدار داد. به گفته او، هزینه تولید هر لیتر بنزین در ایران در سال ۱۴۰۴ حدود ۳۵۰۰ تومان بوده است، در حالی‌که رقم ۸۷ هزار تومان که این روزها در برخی طرح‌ها مطرح می‌شود، معادل قیمت فوب خلیج فارس است. این فاصله نزدیک به ۲۵ برابری، محور اصلی هشدار او درباره پیامد چنین سیاستی برای اقتصاد خانوار است.
هزینه تولید در برابر قیمت جهانی
قلی‌زاده، تحلیل‌گر حوزه انرژی، در تشریح این فاصله گفت قیمت فوب خلیج فارس، نرخی است که بنزین صادراتی در بنادر جنوبی کشور و بدون احتساب هزینه‌های حمل و بیمه فروخته می‌شود. این نرخ ابزار مقایسه قیمت داخلی با بازار جهانی است، اما به گفته او، یکسان دانستن قیمت مصرف داخلی با آن، هزینه واقعی تولید را نادیده می‌گیرد. او تأکید کرد اختلاف نزدیک به ۲۵ برابری میان ۳۵۰۰ تومان هزینه تولید و ۸۷ هزار تومان قیمت پیشنهادی نشان می‌دهد بخش عمده این افزایش، از محل هزینه تولید توجیه‌پذیر نیست.
هشدار درباره زمان‌بندی هر تصمیم
این تحلیل‌گر انرژی معتقد است سیاست‌گذاری در شرایط اقتصادی پرفشار کنونی باید با دوره‌های عادی متفاوت باشد. به گفته او، افزایش ناگهانی قیمت بنزین در چنین شرایطی فشار مضاعفی به هزینه زندگی خانوارها وارد می‌کند. این اثر به قیمت سایر کالاها و خدمات نیز سرایت می‌کند، چون بنزین در هزینه حمل‌ونقل و تولید بسیاری از کالاها نقش مستقیم دارد.
او افزایش قیمت بنزین را راهکاری ناکارآمد برای حل ناترازی انرژی توصیف کرد. ناترازی انرژی به شکافی گفته می‌شود که میان تولید و مصرف سوخت در کشور ایجاد شده و مصرف را از ظرفیت تولید پیشی می‌اندازد. به گفته این تحلیل‌گر، ریشه این شکاف در زیرساخت تولید و پالایش است، نه صرفاً در قیمت مصرف‌کننده، و افزایش قیمت بدون اصلاح این زیرساخت‌ها نتیجه پایداری در پی نخواهد داشت.
این هشدار در حالی مطرح می‌شود که هرگونه تغییر در قیمت بنزین، به‌طور مستقیم روی بودجه ماهانه خانوارها و هزینه حمل‌ونقل کالا اثر می‌گذارد. کارشناسان معتقدند تصمیم‌گیری درباره چنین حامل استراتژیکی، نیازمند بررسی هم‌زمان ظرفیت تولید، الگوی مصرف و توان مالی مصرف‌کننده است.
بحث فاصله قیمت بنزین با نرخ‌های جهانی، سال‌هاست میان کارشناسان انرژی ایران مطرح است. برخی این فاصله را دلیل اصلی قاچاق سوخت و مصرف بی‌رویه می‌دانند، در حالی‌که گروهی دیگر، همچون این تحلیل‌گر، تأکید دارند حل این معضل باید از مسیر اصلاح زیرساخت تولید بگذرد، نه صرفاً افزایش قیمت برای مصرف‌کننده نهایی.
نظرات کاربران