کالابرگ فقط از افت مصرف خانوار جلوگیری می‌کند، نه افزایش آن

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی عملکرد سیاست حمایتی کالابرگ نشان می‌دهد افزایش قیمت کالاهای اساسی، هدف اصلی این طرح را تغییر داده است. یارانه‌ای که قرار بود مصرف خانوارها را بالا ببرد، حالا بیشتر برای جلوگیری از افت همان سطح فعلی مصرف به‌کار می‌رود.

این تغییر برای خانوارهای عادی اهمیت زیادی دارد. اگر ارزش واقعی یارانه کالابرگ ثابت بماند اما قیمت کالای اساسی بالا برود، خانوار با همان مبلغ کالای کمتری می‌خرد. نتیجه، افت پنهان قدرت خرید است؛ افتی که در عدد یارانه دیده نمی‌شود اما در سبد خرید احساس می‌شود.

کالابرگ چیست و قرار بود چه بکند

کالابرگ یک اعتبار خرید دولتی است که به‌جای واریز پول نقد، برای تهیه کالاهای اساسی مانند برنج، مرغ، تخم‌مرغ و روغن به سرپرستان خانوار تعلق می‌گیرد. هدف اولیه طرح، کاهش فشار تورم روی بودجه خانوارهای کم‌درآمد و میان‌درآمد بود، نه صرفاً جایگزینی پول نقد.

طبق این ارزیابی، رشد قیمت کالاهای اساسی از رشد ارزش ریالی یارانه پیشی گرفته است. به زبان ساده، ارزش کالابرگ برای خرید همان سبد کالا، کمتر از قبل شده است. همین شکاف باعث شده اثر طرح از «افزایش مصرف» به «جلوگیری از کاهش مصرف» تغییر جهت دهد.

سپر دفاعی، نه موتور رشد

این یافته یک نکته مهم را روشن می‌کند: کالابرگ در عمل بیشتر نقش یک سپر دفاعی در برابر گرانی دارد تا ابزاری برای بهبود سطح زندگی. برای خانواری که هر ماه با کالابرگ خرید می‌کند، این یعنی سبد مصرف او نه بزرگ‌تر می‌شود و نه کوچک‌تر؛ صرفاً از افت بیشتر مصون می‌ماند.

محتمل‌ترین سناریو در ماه‌های پیش رو، ادامه همین روند است، مگر آنکه رشد قیمت کالای اساسی کند شود یا ارزش یارانه به‌روزرسانی شود. تا آن زمان، فاصله میان قیمت واقعی بازار و پوشش حمایتی، موضوعی است که بودجه خانوار را مستقیم درگیر می‌کند.