استلانتیس بار دیگر ناچار شده ۹۵۵ هزار خودرو را به‌دلیل نقصی در سامانه دوربین عقب فراخواند؛ رخدادی که از منظر فنی قابل مدیریت به‌نظر می‌رسد، اما از زاویه اعتماد مشتریان و سرمایه‌گذاران، معنای سنگین‌تری دارد.
به‌گزارش پدال، این فراخوان تازه ۸۴۸ هزار خودرو در ایالات متحده، ۸۳ هزار در کانادا، ۸ هزار در مکزیک و حدود ۱۵ هزار دستگاه در بازارهای خارج از آمریکای شمالی را دربر می‌گیرد و مدل‌هایی از برندهای کرایسلر ، دوج ، جیپ و رم را شامل می‌شود. مشکل از یک خطای نرم‌افزاری در سامانه چندرسانه‌ای می‌آید که می‌تواند نمایش درست تصویر دوربین عقب را هنگام دنده‌عقب مختل کند؛ استلانتیس هم گفته تاکنون از هیچ تصادف یا مصدومیتی مرتبط با این نقص خبر ندارد.
فراخوانی که از تعمیر فراتر می‌رود
راه‌حل، به‌روزرسانی نرم‌افزاری از راه دور است؛ مدلی که از نظر هزینه مستقیم، به‌مراتب سبک‌تر از فراخوان‌های مکانیکی و کارگاهی تمام می‌شود. با این حال، مسئله اصلی برای استلانتیس، حساب تعمیر نیست. مسئله، فرسایش اعتبار برند در بازاری است که کیفیت را نه فقط در نمایش محصول، بلکه در تداوم بی‌دردسر استفاده می‌سنجد.
تکرار همین سناریو حساسیت ماجرا را بیشتر می‌کند. استلانتیس در ژوئن ۲۰۲۴ نیز حدود یک میلیون و ۱۶۰ هزار خودرو را در آمریکای شمالی به‌دلیل مشکلی بسیار مشابه فراخوانده بود. آن زمان هم نرم‌افزار سامانه رادیویی می‌توانست مانع نمایش تصویر دوربین عقب شود. در آن کارزار، حدود یک میلیون و ۳۰ هزار خودرو در ایالات متحده و ۱۲۶ هزار خودرو در کانادا درگیر بودند و مدل‌های دوج دورانگو ، کرایسلر پاسیفیکا ، جیپ گرند چروکی ، رم و وگونیر را شامل می‌شدند. راه‌حل هم همان بود؛ به‌روزرسانی نرم‌افزار.
وقتی مشکلی از یک خانواده، تنها پس از حدود دو سال دوباره برمی‌گردد، بحث فقط رفع عیب فنی نیست. پرسش اصلی به توانایی شرکت در کنترل کیفیت بازمی‌گردد.
اعداد بزرگ، تصویر بزرگ‌تر
ابعاد چالش در صورت‌های مالی هم دیده می‌شود. استلانتیس در سال ۲۰۲۵ تصمیم گرفت حدود ۱۳.۴ میلیون خودرو را فراخواند، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر ۷.۳ میلیون بود. جهش سالانه چشمگیر است و نشان می‌دهد مشکل، محدود به یک یا دو کارزار پراکنده نیست.
دو فراخوان بزرگ در این رشد نقش اصلی داشتند؛ یکی مربوط به موتورهای دیزلی ۱.۵ لیتری DV5R و دیگری مرتبط با نرم‌افزار سامانه تشخیص عیب روی خودرو. در کنار آن‌ها، کارزارهای قبلی از جمله فراخوان‌های مرتبط با کیسه‌های هوای تاکاتا هم ادامه یافتند. خود استلانتیس در گزارش سالانه ۲۰۲۵ صراحتا نوشت که چنین فراخوان‌هایی می‌توانند به اعتبار گروه آسیب بزنند و مصرف‌کنندگان را درباره ایمنی و قابلیت اعتماد محصولاتش مردد کنند.
برخلاف بسیاری از ارزیابی‌های بیرونی، این‌جا خود شرکت هم پذیرفته که فراخوان‌ها می‌توانند به بحران اعتماد تبدیل شوند.
صورتحساب کیفیت چقدر سنگین شده است
فشار مالی از همین‌جا آغاز می‌شود. استلانتیس در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ هزینه‌ای حدود ۵.۳ میلیارد یورو ثبت کرد که به بازنگری برآورد ذخایر مرتبط با ضمانت‌های قراردادی مربوط بود. شرکت توضیح داده که ارزیابی تازه، افزایش هزینه‌ها و کاهش کیفیت ناشی از تصمیم‌های عملیاتی گذشته را هم در نظر گرفته است؛ تصمیم‌هایی که نتیجه مورد انتظار را به‌دنبال نداشتند.
به بیان ساده، موضوع فقط پرداخت برای خودروهای فراخوان‌شده نیست. هزینه اصلی، بهای کیفیتی است که در طول زمان پایین آمده و حالا به صورت ذخیره‌های سنگین در ترازنامه دیده می‌شود.
بر پایه تحلیل نشریه Warranty Week از صورت‌های مالی خودروسازان اروپایی، استلانتیس در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۱.۶۵ میلیارد یورو برای ضمانت‌ها کنار گذاشته؛ رقمی که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۸۴ درصد رشد داشته است. پرداخت‌های واقعی بابت مطالبات ضمانت نیز حدود ۶.۲۶ میلیارد یورو بوده است. این ارقام باید با دقت خوانده شوند، چون ذخایر معادل هزینه فوری نیستند و همه آن‌ها هم به فراخوان‌ها ارتباط ندارند. با این حال، فشار ناشی از مشکلات کیفیت بر حساب‌های گروه را روشن می‌کنند.
هزینه فراخوان ۹۵۵ هزار خودرو از کجا می‌آید
برای کارزار تازه هنوز رقم رسمی و جداگانه‌ای اعلام نشده است. صرفا ضرب تعداد خودروها در یک هزینه متوسط هم روش درستی برای برآورد نیست، چون به‌روزرسانی نرم‌افزار از راه دور با تعویض قطعه در تعمیرگاه، ساختار هزینه‌ای کاملا متفاوتی دارد.
در نتیجه، هزینه صنعتی مستقیم این فراخوان باید به‌مراتب کمتر از فراخوان‌هایی باشد که نیازمند مداخله فیزیکی گسترده هستند. خطر اقتصادی مهم‌تر، جنبه غیرمستقیم دارد؛ از افزایش بار مراکز خدمات و تیم‌های پشتیبانی گرفته تا احتمال افت فروش. خود استلانتیس هم در گزارش‌های مالی‌اش تأکید کرده که فراخوان‌ها می‌توانند هم بر اعتبار و هم بر فروش اثر منفی بگذارند.
وقتی بازسازی اعتماد، از اعلام بازتنظیم سخت‌تر می‌شود
این فراخوان در شرایطی اعلام شده که استلانتیس می‌کوشد نشان دهد مسیر اصلاح را آغاز کرده است. گروه در فوریه ۲۰۲۶ از یک بازتنظیم عمیق فعالیت‌ها خبر داد، پس از آنکه در نیمه دوم سال ۲۰۲۵ حدود ۲۲.۲ میلیارد یورو هزینه ثبت کرده بود. از این رقم، ۵.۴ میلیارد یورو به دیگر تغییرات عملیاتی مربوط می‌شد، از جمله ۴.۱ میلیارد یورو ناشی از تغییر برآورد ذخایر برای ضمانت‌ها.
مدیریت شرکت می‌گوید وضعیت کیفیت رو به بهبود رفته است. به گفته استلانتیس، از ابتدای سال ۲۰۲۵ تعداد مشکلات گزارش‌شده برای خودروها در نخستین ماه خدمت، در آمریکای شمالی بیش از ۵۰ درصد و در اروپای گسترده بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است. با این حال، یک فراخوان بزرگ دیگر، حتی اگر از نظر فنی محدود باشد، قانع کردن بازار را دشوارتر می‌کند.
این‌جا تضاد اصلی شکل می‌گیرد. از یک‌سو شرکت می‌گوید روند اصلاح آغاز شده، از سوی دیگر زنجیره‌ای از فراخوان‌های پیاپی هنوز اجازه نمی‌دهد بدترین مرحله تمام‌شده به‌نظر برسد.
جمع فراخوان‌ها، نه فقط یک نقص
خطر اصلی در همین جمع‌شدن نشانه‌ها دیده می‌شود. ۷.۳ میلیون فراخوان در سال ۲۰۲۴، ۱۳.۴ میلیون در ۲۰۲۵، بیش از یک میلیون خودرو در فراخوان قبلی مربوط به دوربین عقب، و در ژوئن ۲۰۲۶ هم بیش از ۱.۳ میلیون جیپ رانگلر و گلادیاتور که به‌دلیل مشکل سیم‌کشی پمپ فرمان کمکی برقی فراخوانده شدند؛ نقصی که می‌توانست به آتش‌سوزی منجر شود. در آن پرونده، استلانتیس دست‌کم ۷۲ آتش‌سوزی احتمالی و یک مصدوم را ثبت کرده بود.
برای یک خودروساز، کیفیت فقط یکی از سطرهای صورت مالی نیست. کیفیت، دلیل تکرار خرید مشتری است. و هر بار که فراخوانی تازه اعلام می‌شود، پرسش درباره دوام همین چرخه دوباره زنده می‌شود.
فراخوان ۹۵۵ هزار خودرو شاید از نظر هزینه مستقیم، برای استلانتیس قابل مدیریت باشد. اما از منظر اعتبار، داستان دیگری روایت می‌کند؛ داستانی درباره شرکتی که باید ثابت کند فراخوان‌های بزرگ، متعلق به گذشته‌اند و دوره تازه‌ای که مدیریت وعده داده، واقعا می‌تواند اعتماد را به مرکز تصمیم خرید بازگرداند.
نظرات کاربران