به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، روزنامه دنیای اقتصاد در تحلیلی که روز چهارشنبه، ۱۹ اوت (۲۸ مرداد)، منتشر شد، سه راهکار مطرح‌شده برای مدیریت ناترازی بنزین را بررسی کرد. بر اساس این تحلیل، افزایش قیمت بنزین تا سقف ۱۰۰ هزار تومان، اجرای کوپن سوخت و ترکیبی از این دو، سه گزینه اصلی روی میز هستند. نویسنده این یادداشت هشدار داده هیچ‌یک از این راهکارها ریشه اصلی بحران، یعنی کسری بودجه دولت و تورم ناشی از آن را، برطرف نمی‌کند.
ناترازی بنزین یعنی فاصله میان مصرف واقعی سوخت در کشور و ظرفیت تولید و واردات آن. دولت برای پوشش این فاصله هرسال رقم قابل‌توجهی از بودجه عمومی را صرف واردات یا یارانه بنزین می‌کند. این هزینه از محل کسری بودجه تأمین می‌شود و کسری بودجه، به گفته این تحلیل، یکی از عوامل اصلی رشد نقدینگی و تورم در اقتصاد کشور است.
چرا افزایش قیمت یا کوپن کافی نیست
افزایش یک‌باره قیمت بنزین تا سقف ۱۰۰ هزار تومان می‌تواند بخشی از کسری بودجه دولت را در کوتاه‌مدت جبران کند. اما این تحلیل تأکید کرده چنین افزایشی به‌تنهایی فشار تورمی ناشی از رشد نقدینگی را کنترل نمی‌کند. از سوی دیگر، اجرای کوپن سوخت مصرف را در سطح خانوار محدود می‌کند، اما مسئله تأمین منابع مالی دولت را حل نمی‌کند و می‌تواند بازار غیررسمی سوخت را گسترش دهد.
به بیان ساده، هر سه راهکار مطرح‌شده، اثر روی نشانه‌های بیرونی بحران دارند، نه علت اصلی آن. تا زمانی که کسری بودجه دولت باقی بماند، فشار برای اصلاح قیمت انرژی یا سهمیه‌بندی مصرف هر چند سال یک‌بار دوباره تکرار خواهد شد.
پیشنهاد اصلاح تدریجی و قابل پیش‌بینی
دنیای اقتصاد در این یادداشت پیشنهاد داده اصلاح قیمت حامل‌های انرژی به‌جای تصمیم‌های ناگهانی و یک‌باره، به‌صورت تدریجی، مستمر و از پیش اعلام‌شده انجام شود. در این مدل، افزایش قیمت بنزین در بازه‌های زمانی مشخص و با نرخ‌های از پیش تعیین‌شده اتفاق می‌افتد. خانوارها و کسب‌وکارها می‌توانند برای این تغییرات برنامه‌ریزی کنند و از شوک ناگهانی قیمت در بازار مصرف جلوگیری می‌شود.
برای مخاطب عادی، این بحث در نهایت به یک پرسش ساده می‌رسد؛ آیا هزینه بنزین در ماه‌های آینده به‌صورت پلکانی و قابل پیش‌بینی افزایش می‌یابد یا با یک تصمیم ناگهانی؟ داده‌های بودجه‌ای دولت و روند تورم در ماه‌های پیش‌رو، مسیر نهایی این تصمیم را روشن‌تر می‌کند.
نظرات کاربران