به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از فریت‌ویوز، قیمت گازوئیل در بازار جهانی سریع‌تر از دیگر فرآورده‌های نفتی بالا می‌رود و این روند اکنون به دغدغه اصلی مصرف‌کنندگان و شرکت‌های حمل‌ونقل در آمریکا تبدیل شده است. طبق داده‌های بورس کالای شیکاگو، در ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ (۸ اسفند ۱۴۰۴)، یعنی آخرین روز پیش از آغاز درگیری میان ایران از یک سو و آمریکا و اسرائیل از سوی دیگر، هر بشکه نفت خام برنت ۷۲٫۴۸ دلار و هر گالن گازوئیل فراتصفیه‌شده (ULSD) ۲٫۵۹۶ دلار معامله شد.
روز چهارشنبه این هفته، قیمت برنت به ۹۱٫۶۲ دلار در هر بشکه و گازوئیل به ۴٫۴۵۲۳ دلار در هر گالن رسید. به این ترتیب از آغاز این درگیری تاکنون، نفت خام ۲۶٫۴ درصد و گازوئیل ۷۱٫۵ درصد گران شده است؛ روز پنجشنبه نیز قیمت گازوئیل با ثبت ۴٫۴۸۰۳ دلار در هر گالن، رکورد تازه‌ای برجای گذاشت. برای مقایسه، قرارداد بنزین آر‌بی‌اُبی (RBOB) که معیار قیمت بنزین محسوب می‌شود، از آغاز این درگیری ۵۶٫۵ درصد افزایش یافته؛ رقمی بیش‌تر از نفت خام اما کم‌تر از گازوئیل.
چرا فاصله قیمتی گازوئیل با نفت خام رکورد زد؟
این فاصله چشمگیر میان قیمت نفت خام و فرآورده‌های آن، توجه گسترده‌ای را به بازار گازوئیل جلب کرده است؛ به‌ویژه از سوی ناوگان‌های حمل‌ونقلی که با وجود ثبات یا حتی کاهش قیمت نفت خام، افزایش پیوسته هزینه سوخت خود را تجربه می‌کنند. جفری کاری، مدیر پیشین بخش کالای بانک گلدمن‌ساکس، این شکاف را در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌ان‌بی‌سی «بی‌سابقه» توصیف کرد و گفت رابطه تاریخی و نسبتاً ثابت میان قیمت نفت خام و فرآورده‌های آن دیگر برقرار نیست. به گفته او، در روزی که برنت نزدیک ۸۷ دلار در هر بشکه معامله می‌شد، قیمت گازوئیل در بازار اروپا به حدود ۱۷۰ دلار در هر بشکه رسیده بود؛ یعنی قیمت نفت خام تقریباً نصف قیمت فرآورده آن بود.
شاخصی موسوم به «کرک اسپرد» که فاصله قیمت نفت خام تا محصول پالایش‌شده را نشان می‌دهد و در واقع سود احتمالی پالایشگاه‌ها از تبدیل نفت به سوخت را می‌سنجد، این هفته برای نخستین‌بار از مرز ۹۰ دلار در هر بشکه عبور کرد؛ رقمی که پیش از آغاز این درگیری حدود ۳۶٫۵۵ دلار بود. بر اساس داده‌های انجمن خودروی آمریکا (AAA)، میانگین قیمت گازوئیل در پمپ‌بنزین‌های این کشور روز پنجشنبه به ۵٫۵۴۷۷ دلار در هر گالن رسید؛ تنها ۱۵ سنت پایین‌تر از رکورد پس از آغاز درگیری در ۹ آوریل ۲۰۲۶ (۲۰ فروردین ۱۴۰۵) با ۵٫۵۶۸۹ دلار. این قیمت از ۱۰ آگوست ۲۰۲۶ (۱۹ مرداد ۱۴۰۵) که روند صعودی تازه آغاز شد، بیش از ۲۵ سنت در هر گالن افزایش یافته است.
نقش کاهش پالایش روسیه و واکنش پالایشگاه‌های آمریکایی
بخشی از این فشار بر بازار گازوئیل، از کاهش تولید پالایشگاه‌های روسیه به دلیل حملات پهپادی اوکراین ناشی می‌شود؛ پالایشگاه‌هایی که بخش قابل‌توجهی از تولیدشان به گازوئیل اختصاص دارد. آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماهانه خود اعلام کرده صادرات فرآورده‌های نفتی روسیه در هفته‌های اخیر تقریباً به نصف کاهش یافته و میزان پالایش نفت این کشور نسبت به سال گذشته ۱٫۶ میلیون بشکه در روز افت کرده است. به گزارش شرکت مشاوره انرژی آر‌بی‌ان انرژی، حجم پالایش نفت روسیه از بیش از ۵ میلیون بشکه در روز در سال گذشته، به حدود ۳٫۸ میلیون بشکه در روز در ژوئیه رسیده که پایین‌ترین سطح در ۲۵ سال اخیر است.
در سوی دیگر، پالایشگاه‌های آمریکایی برای بهره‌گیری از این شکاف قیمتی، تولید خود را به حداکثر رسانده‌اند. طبق آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا، نرخ بهره‌برداری از ظرفیت پالایشگاه‌ها از پایان فروردین تاکنون زیر ۹۰ درصد نرفته و در گزارش هفته اخیر به ۹۷٫۲ درصد رسیده است. جان آورز، مدیر ارشد سوخت‌های تصفیه‌شده در شرکت نووی‌لبز، در گفت‌وگو با فریت‌ویوز گفت پالایشگاه‌ها همواره به سیگنال‌های بازار واکنش نشان می‌دهند و با توجه به سودآوری بالای گازوئیل، تولید آن را به بیشینه رسانده‌اند. سهام شرکت پالایشی والرو نیز روز پنجشنبه با ثبت ۳۵۲٫۳۳ دلار، بالاترین سطح ۵۲ هفته اخیر خود را ثبت کرد؛ رقمی که ۱ سال پیش کم‌تر از ۱۳۸ دلار بود.
به گفته آورز، پالایشگاه‌ها از پیش برنامه‌ریزی کرده بودند سرمایه‌گذاری بیش‌تری روی تولید گازوئیل انجام دهند؛ روندی که بخشی از آن به کاهش تدریجی تقاضای بنزین در آمریکا با گسترش خودروهای برقی بازمی‌گردد. کارشناسان بازار انرژی معتقدند تا زمانی که اختلال در پالایش روسیه ادامه داشته باشد، فاصله قیمتی میان نفت خام و فرآورده‌های آن همچنان موضوع اصلی توجه بازارهای انرژی و حمل‌ونقل خواهد بود.
نظرات کاربران