فرانسه رکورددار گرانی انرژی اروپا شد؛ فشار تازه بر خانوارها

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، اختلال در عبور کشتی‌های حامل نفت و گاز مایع از تنگه هرمز، بازار انرژی اروپا را با شوک تازه‌ای روبه‌رو کرده است. بر اساس گزارش‌های تازه، فرانسه بیشترین جهش قیمت انرژی را در میان کشورهای اروپایی تجربه کرده و اکنون در صدر فهرست گران‌ترین بازارهای سوخت و برق قاره قرار دارد. تنگه هرمز، آبراهی میان خلیج‌فارس و دریای عمان، مسیر عبور روزانه حدود ۲۰ درصد از نفت و بخش بزرگی از گاز طبیعی مایع جهان است. به همین دلیل، کوچک‌ترین اختلال در تردد کشتی‌ها بی‌درنگ در قیمت جهانی انرژی اثر می‌گذارد.

این جهش قیمت در حالی رخ داده که اروپا از پیش با ذخایر گاز پایین‌تر از میانگین چندساله دست‌به‌گریبان بود. جنگ در اوکراین از سال ۲۰۲۲ بخش بزرگی از واردات گاز روسیه به اروپا را متوقف کرد. این قاره از آن زمان به واردات گاز طبیعی مایع از مسیرهای دورتر و گران‌تر وابسته شده است. حالا با افزوده‌شدن ریسک تنگه هرمز، هزینه تأمین انرژی برای کشورهای اروپایی بار دیگر افزایش یافته است.

چرا فرانسه بیشترین فشار را دید؟

بر پایه گزارش‌ها، بهای گاز و برق در فرانسه در روزهای اخیر سریع‌تر از دیگر کشورهای اروپایی بالا رفته است. بخشی از این روند به وابستگی زنجیره تأمین انرژی فرانسه به نرخ مرجع گاز اروپا، موسوم به TTF، بازمی‌گردد. هر جهش در این نرخ مرجع، تقریباً بی‌درنگ در قبض خانوارهای فرانسوی بازتاب می‌یابد. از سوی دیگر، بخشی از نیروگاه‌های اتمی فرانسه در ماه‌های اخیر با محدودیت‌های تعمیراتی مواجه بوده‌اند. همین موضوع فشار بیشتری به نیروگاه‌های گازی و در نتیجه قیمت برق وارد کرده است.

پیامد برای خانوارها و بازارها

افزایش هزینه انرژی مستقیم به قبض گاز و برق خانوارهای اروپایی منتقل می‌شود. این هزینه در ادامه به قیمت تمام‌شده کالاها و خدمات نیز راه پیدا می‌کند. اقتصاددانان این پدیده را «تورم وارداتی انرژی» می‌نامند؛ یعنی گرانی یک نهاده اصلی تولید، به‌تدریج در قیمت همه کالاها بازتاب می‌یابد. برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که تداوم اختلال در تنگه هرمز می‌تواند دوباره ریسک تورم انرژی را در محاسبات بانک مرکزی اروپا برجسته کند.

شوک‌های انرژی از این دست، معمولاً همراه با داده‌های تورمی، تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند. در دوره‌های عدم قطعیت اقتصادی، بخشی از سرمایه‌گذاران دارایی خود را به سمت فلزات گران‌بها منتقل می‌کنند. با این حال، مسیر دقیق قیمت‌ها در هفته‌های آینده به میزان اختلال در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز و واکنش بازارهای جهانی انرژی بستگی دارد.

تنگه هرمز، باریک‌ترین گذرگاه دریایی میان خلیج‌فارس و دریای عمان، از دیرباز یکی از حساس‌ترین نقاط بازار جهانی انرژی بوده است. هر بار ریسک اختلال در این مسیر افزایش می‌یابد، بازارهای نفت و گاز جهانی واکنش سریع نشان می‌دهند؛ چراکه جایگزین کردن این حجم از حمل‌ونقل انرژی در کوتاه‌مدت تقریباً ناممکن است.