سود پالایش گازوئیل در آمریکا رکورد تاریخی زد؛ کمبود جهانی سوخت تشدید شد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، به نقل از خبرگزاری بلومبرگ، سود تولید گازوئیل از نفت خام در آمریکا به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسید و رکورد تاریخی جدیدی ثبت کرد. این شکاف قیمتی که در ادبیات بازار انرژی «کرک اسپرد» نامیده می‌شود، تفاوت میان قیمت فروش گازوئیل تصفیه‌شده و قیمت نفت خام ورودی به پالایشگاه‌هاست. عبور این رقم از مرز ۱۰۰ دلار یعنی پالایشگاه‌ها برای هر بشکه گازوئیل، سودی بی‌سابقه به دست می‌آورند.

این رکورد اتفاقی نیست و ریشه در کمبود عرضه گازوئیل در سطح جهانی دارد. ذخایر گازوئیل و سوخت دیزل در آمریکا و اروپا در ماه‌های اخیر کاهش یافته، درحالی‌که تقاضای صنعتی و حمل‌ونقل همچنان بالاست. برای مصرف‌کننده عادی، این وضعیت به معنای احتمال افزایش قیمت بنزین، گازوئیل و در نهایت هزینه حمل‌ونقل کالاهاست، چون گازوئیل سوخت اصلی کامیون‌ها و ماشین‌آلات صنعتی است.

چرا کرک اسپرد اهمیت دارد

کرک اسپرد شاخصی است که سودآوری پالایشگاه‌ها را نشان می‌دهد. وقتی این رقم بالا می‌رود، پالایشگاه‌ها انگیزه بیشتری برای افزایش تولید گازوئیل پیدا می‌کنند، اما ظرفیت پالایش در کوتاه‌مدت به‌سرعت قابل افزایش نیست. نتیجه این محدودیت، تداوم فشار قیمتی روی مصرف‌کننده نهایی است، حتی اگر قیمت نفت خام ثابت بماند.

بخشی از این کمبود به کاهش ظرفیت پالایشی در چند سال اخیر بازمی‌گردد. چند پالایشگاه بزرگ در آمریکا و اروپا در دوران همه‌گیری کرونا تعطیل شدند و ظرفیت جایگزین به‌اندازه کافی وارد مدار نشده است. هم‌زمان، محدودیت‌های صادرات سوخت از برخی کشورها، از جمله روسیه، بر تنگی عرضه در بازار جهانی افزوده است.

پیامد برای بازار داخلی و جهانی

افزایش قیمت گازوئیل در بازارهای جهانی معمولا با فاصله زمانی کوتاهی بر قیمت حامل‌های انرژی در کشورهای دیگر اثر غیرمستقیم می‌گذارد، چون قیمت نفت و فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی به هم مرتبط است. کارشناسان می‌گویند دامنه و زمان این اثر به عوامل داخلی مانند نرخ ارز و سیاست‌های عرضه سوخت هر کشور هم بستگی دارد.

پیش از این رکورد، بالاترین سطح کرک اسپرد گازوئیل در آمریکا به سال ۲۰۲۲ و اوج بحران انرژی پس از جنگ اوکراین بازمی‌گشت. آن‌زمان نیز کاهش صادرات سوخت از روسیه، فشار شدیدی بر بازار گازوئیل اروپا و آمریکا وارد کرده بود. تحلیلگران می‌گویند بازگشت این سطح از سودآوری پالایش نشان می‌دهد بازار جهانی سوخت هنوز از تنش‌های عرضه آن دوران به‌طور کامل خارج نشده است.