به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، یک اقتصاددان در گفت‌وگو با پایگاه خبری بنکر، نتیجه یک بررسی تطبیقی درباره هزینه تأمین مالی در ایران و کشورهای همسایه را منتشر کرد. بر اساس این بررسی، برای تأمین مالی ۱ تا ۵ میلیون دلاری در کشورهای همسایه، بانک‌ها به‌طور معمول سپرده‌ای معادل ۵۰۰ هزار دلار طلب می‌کنند. در ایران، همین هدف مالی با سپرده‌ای در حدود ۷ هزار دلار قابل دستیابی است.
این فاصله عددی در نگاه نخست به نفع متقاضیان ایرانی به‌نظر می‌رسد، اما این اقتصاددان آن را نشانه بهای بسیار بالای پول در اقتصاد ایران می‌داند. بهای پول به هزینه واقعی دسترسی به نقدینگی و اعتبار گفته می‌شود؛ هر چه این هزینه بالاتر باشد، وام‌گیرندگان و کسب‌وکارها برای تأمین مالی پروژه‌ها بهای سنگین‌تری می‌پردازند. بر پایه محاسبه ارائه‌شده، این نسبت در ایران به ۱۴۳ تا ۷۱۴ برابر کشورهای پیشرفته صنعتی می‌رسد.
طبق این گزارش، دامنه ۱۴۳ تا ۷۱۴ برابر بسته به سطح مبلغ تأمین مالی و نرخ سپرده مورد نیاز محاسبه شده است. اگر سپرده ۵۰۰ هزار دلاری در کشورهای همسایه را با سپرده ۷ هزار دلاری در ایران بسنجیم، نسبت به‌دست‌آمده نزدیک به ۷۱ برابر است؛ این اقتصاددان با درنظرگرفتن سایر ردیف‌های تأمین مالی، دامنه بالاتری را گزارش کرده است.
ریشه این شکاف کجاست؟
به گفته این اقتصاددان، دلیل اصلی این وضعیت را باید در بی‌ثباتی نرخ ارز و تورم بالای داخلی جست‌وجو کرد. وقتی ارزش پول ملی در برابر دلار به‌سرعت کاهش می‌یابد، بانک‌ها و نهادهای مالی برای جبران این افت، نرخ بهره و کارمزد بالاتری اعمال می‌کنند. نتیجه این روند، بالارفتن هزینه واقعی پول برای وام‌گیرنده است، حتی اگر رقم اسمی سپرده کوچک به‌نظر برسد.
این عدد چه معنایی برای کسب‌وکارها و خانوارها دارد؟
هزینه بالای تأمین مالی مستقیماً روی قیمت تمام‌شده کالاها و پروژه‌ها اثر می‌گذارد. کسب‌وکارهایی که برای واردات، تولید یا توسعه به تسهیلات بانکی نیاز دارند، این هزینه اضافه را معمولاً به قیمت نهایی کالا و خدمات منتقل می‌کنند. برای خانوارها نیز این موضوع به‌طور غیرمستقیم در قیمت خودرو، مسکن و کالاهای وارداتی که با تسهیلات بانکی تأمین مالی می‌شوند، نمایان می‌شود.
مقایسه‌های بین‌المللی هزینه تأمین مالی سال‌هاست موضوع بحث اقتصاددانان و فعالان تجاری ایران است. محدودیت دسترسی به بازارهای مالی جهانی، دشواری نقل‌وانتقال ارز و نوسان‌های مکرر نرخ دلار از جمله عواملی هستند که به‌طور مستمر در این مقایسه‌ها تکرار می‌شوند.
نظرات کاربران