تحقیقات جدید در مورد تاثیر نور آبی بر خواب نشان می‌دهد که باورهای رایج ممکن است دقیق نباشند و دانشمندان این فرضیه را به چالش کشیده‌اند.
سال‌هاست تصور می‌شود که نور صفحه نمایش دستگاه‌های الکترونیکی و به‌ویژه نور آبی آن‌ها، کیفیت خواب را مختل می‌کند. این نظریه بر پایه سرکوب ملاتونین، هورمون مسئول خواب‌آلودگی، بنا شده است. اما مطالعات اخیر علمی، این باور دیرینه را زیر سؤال برده و ابعاد جدیدی از رابطه فناوری و بی خوابی را مطرح می‌کنند.
یافته‌های تحقیقاتی درباره نور آبی متناقض هستند
یک مطالعه مهم که در سال ۲۰۲۰ در نشریه Sleep Advances منتشر شد، مجموعه‌ای از ۱۲ تحقیق پیشین را مورد بررسی قرار داد تا تأثیر استفاده از عینک‌های مسدودکننده نور آبی بر بهبود خواب را ارزیابی کند. این مطالعات شامل شرکت‌کنندگانی از نوجوانان تا بزرگسالان، هم با اختلالات خواب و هم بدون آن‌ها، بود و طول مدت آن‌ها از چند روز تا یک ماه متغیر بود. تمامی شرکت‌کنندگان در این تحقیقات از عینک‌های زرد یا نارنجی رنگ «مسدودکننده نور آبی» برای فیلتر کردن این طیف نوری استفاده می‌کردند.
نتایج این مطالعه نشان داد که تحقیقات پیشین، الگوی ثابتی برای اثبات قاطعانه ضرر نور آبی بر خواب ارائه نمی‌دهند. برخی تحقیقات نشان دادند که عینک‌های مسدودکننده نور آبی مفید هستند، در حالی که برخی دیگر هیچ تفاوتی را گزارش نکردند. این مطالعه همچنین به این نکته اشاره کرد که گروه‌های شرکت‌کننده اغلب بسیار کوچک بودند و به نظر می‌رسید عینک‌ها تأثیر بیشتری بر افراد دارای اختلالات خواب داشته‌اند تا کسانی که مشکل خواب نداشتند. بنابراین، برای افرادی که به‌طور عادی مشکل به خواب رفتن یا بیدار ماندن ندارند، شاید دیگر نیازی به عینک‌های مسدودکننده نور آبی نباشد.
محتوای مورد استفاده در گوشی هوشمند، عامل اصلی اختلال خواب؟
مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۴ در نشریه Sleep Medicine Reviews به چاپ رسید، از زاویه‌ای متفاوت به این موضوع پرداخت. محققان به دنبال پاسخ به این سؤال بودند که آیا صرفاً استفاده از فناوری باعث اختلال در خواب می‌شود، یا اینکه محتوایی که با این دستگاه‌ها مشاهده می‌کنید، اهمیت بیشتری دارد؟
این تحقیق نشان داد که پاسخ به این سؤال بسیار پیچیده و ظریف است. اگر پیش از خواب فعالیت‌های ساده و آرامش‌بخش مانند مطالعه یک کتاب آرام یا تماشای یک فیلم دلنشین را انجام می‌دهید، ممکن است خواب شما تحت تأثیر قرار نگیرد. اما اگر در حال گشت و گذار بی‌هدف و اضطراب‌آور در شبکه‌های اجتماعی باشید یا مشغول یک بازی رقابتی باشید، احتمالاً برای به خواب رفتن با مشکل مواجه خواهید شد. بنابراین، مشکل لزوماً نور آبی ساطع شده از صفحه نمایش گوشی هوشمند، تبلت یا تلویزیون شما نیست؛ بلکه محتوایی است که با آن درگیر می‌شوید.
علاوه بر این، تحقیقات اشاره می‌کند که استفاده از فناوری قبل از خواب می‌تواند زمان ارزشمند خواب را کاهش دهد. ممکن است تصمیم بگیرید یک قسمت دیگر از سریال را تماشا کنید یا با شنیدن یک اعلان، به سراغ گوشی بروید. این عوامل، زمان شروع خواب شما را به تأخیر می‌اندازند و باعث می‌شوند که به‌اندازه کافی استراحت نکنید. برای افرادی که با مشکلات خواب دست‌و‌پنجه نرم می‌کنند، این مطالعات نشان می‌دهند که نور آبی به‌تنهایی ممکن است دشمن اصلی شما نباشد و توجه به نوع استفاده از تکنولوژی می‌تواند راهگشا باشد.
نظرات کاربران