به گزارش اخبار طلا و ارز اقتصاد شهروند ، نوسانات اخیر بازارهای مالی، چهره‌ای متفاوت از قیمت‌گذاری فلز زرد در تهران به نمایش گذاشته است. با عبور اونس جهانی از مرز ۴۴۹۲ دلار، فشار بر بازارهای داخلی دوچندان شده و قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار را به ارتفاع بی‌سابقه ۱۹ میلیون و ۷۳۷ هزار تومان رسانده است. در سوی دیگر، سکه امامی با نزدیک شدن به مرز ۲۰۰ میلیون تومان، فضای روانی جامعه را تحت تأثیر مستقیم قرار داده است. این ارقام نه تنها نشان‌دهنده واکنش تأخیری بازار به شوک‌های جهانی است، بلکه گویای عمق نفوذ تورم ساختاری در تمامی بخش‌های دارایی‌محور کشور است؛ جایی که معامله‌گران در پی یافتن تعادلی میان واقعیت‌های جهانی و محدودیت‌های نقدینگی داخلی هستند.
شوک قیمتی به بازار سکه و طلا
ورود به کانال‌های قیمتی جدید، همواره شوکی به ساختار روانی بازار وارد می‌کند. وقتی صحبت از قیمت ۱۹ میلیون و ۷۳۷ هزار تومان برای هر گرم طلای ۱۸ عیار به میان می‌آید، در واقع داریم درباره یک تغییر فاز در اقتصاد خانوار صحبت می‌کنیم. این رقم، صرفاً یک عدد در تابلوی صرافی‌ها نیست؛ بلکه شاخصی است که نشان می‌دهد قدرت خرید ریال در برابر دارایی‌های امن با چه سرعتی در حال فرسایش است. چهارشنبه بیست‌وهشتم مرداد ماه، در حالی که عقربه‌های ساعت به ۲۰:۳۰ نزدیک می‌شد، بازار تهران شاهد ثبت اعدادی بود که شاید تا چند ماه پیش حتی در خوش‌بینانه‌ترین سناریوهای صعودی هم کمتر کسی انتظار آن را داشت.
اونس جهانی طلا که به عنوان لنگرگاه قیمت‌گذاری در بازارهای داخلی عمل می‌کند، با رسیدن به رقم ۴۴۹۲.۶ دلار، پیامی صریح به بازارهای جهانی و محلی مخابره کرد. این صعود، تنها حاصل نوسانات روزانه نیست؛ بلکه نتیجه‌ای از نااطمینانی‌های ژئوپلیتیک، سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی بزرگ دنیا و تلاش گسترده سرمایه‌گذاران برای فرار از دارایی‌های ریسکی به سمت پناهگاه امن طلا است. در تهران، فعالان بازار که همواره نیم‌نگاهی به اونس دارند، این بار با یک وضعیت پیچیده مواجه شدند؛ انطباق قیمت داخلی با این سطح از رشد جهانی، هم از نظر نقدینگی مورد نیاز و هم از نظر پذیرش روانی، کار ساده‌ای نیست.
سکه امامی با قیمت ۱۹۸ میلیون تومان، اکنون در یک‌قدمی شکستن سقف ۲۰۰ میلیون تومان ایستاده است. این سطح قیمتی برای سکه، معنایی فراتر از ارزش ذاتی آن دارد. برای بسیاری از مردم، سکه امامی نه فقط یک ابزار سرمایه‌گذاری، بلکه شاخصی برای اندازه‌گیری ارزش واقعی پس‌اندازهایشان است. وقتی سکه به این قیمت می‌رسد، فاصله بین لایه‌های مختلف درآمدی جامعه با کالاهای سرمایه‌ای عمیق‌تر می‌شود و این خود دلیلی است بر چرایی رکود تقاضای واقعی در بازارهایی که صرفاً جنبه سفته‌بازی به خود گرفته‌اند. در این میان، نیم‌سکه ۱۰۰ میلیون تومانی و ربع‌سکه ۵۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی، نشان‌دهنده تلاش بازار برای تقسیم‌بندی دارایی‌ها به قطعات کوچک‌تر است تا شاید خریداران خرد بتوانند همچنان در بازار حضور داشته باشند.
ارزهای دیجیتال در هفته ای که گذشت
اما تحلیل وضعیت بازار بدون نگاه به سایر دارایی‌ها ناقص است. اونس نقره با قیمت ۶۵.۹۹ دلار و بیت‌کوین با قیمت ۶۸ هزار و ۸۶۲ دلار، بازارهای موازی را تشکیل می‌دهند که معامله‌گران حرفه‌ای در حال حرکت بین آن‌ها هستند. نقره به عنوان فلزی که هم کاربرد صنعتی دارد و هم سرمایه‌ای، پا‌به‌پای طلا حرکت کرده و بیت‌کوین نیز در این فضای پرتلاطم، نقش دارایی دیجیتال با همبستگی بالا را ایفا می‌کند. این سبد قیمتی نشان می‌دهد که نقدینگی در جهان و ایران، به دنبال راهی برای حفظ ارزش خود است و هر دارایی که بتواند این وظیفه را به نحو احسن انجام دهد، مورد هجوم سرمایه‌ها قرار می‌گیرد.
در تهران، فعالان بازار از مثقال طلا به عنوان یک معیار سنتی و ریشه‌دار برای قیمت‌گذاری یاد می‌کنند. رسیدن مثقال به ۸۵ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، بیانگر این واقعیت است که بنکداران و عمده‌فروشان طلا، کاملاً با واقعیت جدید قیمت‌های جهانی همسو شده‌اند. برخلاف خریداران خرد که ممکن است در برابر پذیرش این قیمت‌ها مقاومت کنند، در سطوح عمده‌فروشی، قیمت‌ها به سرعت بر اساس فرمول‌های جهانی به‌روزرسانی می‌شوند تا ریسک نگهداری ریال به حداقل برسد. این همان نقطه‌ای است که اقتصاد تورمی بیشترین ضربه را به بدنه تولید و توزیع وارد می‌کند؛ چرا که قیمت‌گذاری‌ها بیش از آنکه مبتنی بر عرضه و تقاضای واقعی کالای ساخته‌شده باشد، مبتنی بر نرخ روز مواد اولیه و نرخ ارز است.
یکی از نکات تأمل‌برانگیز در گزارش‌های بازار، نحوه واکنش معامله‌گران به این اعداد است. در حالی که قیمت جهانی به سطوح بی‌سابقه‌ای رسیده، بازار داخلی با وجود ثبت این ارقام، همچنان نوعی احتیاط را در خود دارد. این احتیاط، نشان‌دهنده این است که بازار با وجود رشد قیمت‌ها، از بابت پایداری این رشد اطمینان کامل ندارد. سرمایه‌گذار در تهران این روزها با دو ترس همزمان دست‌وپنج نرم می‌کند: ترس از جا ماندن از قطار صعود قیمت‌ها و ترس از خرید در قله. همین دوگانگی است که باعث می‌شود حجم معاملات گاهی با وجود قیمت‌های بالا، پرقدرت نباشد.
نکته مهم دیگری که باید به آن توجه داشت، تأثیر سیاست‌های پولی و مالی در بازارهای دارایی است. اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۵، همچنان تحت تأثیر کسری بودجه، رشد نقدینگی و ناترازی‌های گسترده بانکی قرار دارد. طلا در چنین بستری، نه تنها یک دارایی امن، بلکه تنها دارایی نقدشونده‌ای است که به سرعت با تورم تطبیق پیدا می‌کند. به همین دلیل است که حتی اگر سایر بازارها مانند مسکن یا خودرو دچار رکود شوند، طلا همچنان به عنوان یک «سوپاپ اطمینان» عمل می‌کند. خریدار سکه ۱۹۸ میلیونی، لزوماً به دنبال سود در کوتاه‌مدت نیست؛ او به دنبال حفظ ارزش دارایی خود در افق‌های میان‌مدت و بلندمدت است.
در پایان، نگاهی به چشم‌انداز پیش رو ضرورت دارد. تا زمانی که متغیرهای کلان اقتصادی در مسیر بهبود قرار نگیرند و تورم همچنان در سطوح بالا باقی بماند، بازار طلا مسیر خود را مستقل از فشارهای بیرونی طی خواهد کرد. قیمت‌های کنونی، اگرچه در نگاه اول شوک‌آور هستند، اما در واقع آینه‌ای تمام‌نما از وضعیت کلی اقتصاد کشورند. معامله‌گران و سرمایه‌گذاران در این فضای مبهم، بیش از هر زمان دیگری به شفافیت اطلاعاتی نیاز دارند. بازار چهارشنبه شب، نه پایان یک مسیر، بلکه ایستگاهی در مسیر طولانی تطبیق قیمت‌ها با واقعیت‌های تورمی بود. هر چه اونس جهانی در این سطوح باقی بماند یا حتی بالاتر رود، فشار بر بازار داخلی برای تطبیق خود افزایش خواهد یافت و این سناریو، تکرار دوباره و دوباره‌ای از واقعیتِ تلخِ کاهش قدرت خرید ریال است.
در نهایت، باید گفت این بازار طلا نیست که به تنهایی گران شده است؛ بلکه این معیارهای ارزش‌گذاری ماست که تغییر کرده‌اند. سکه ۱۹۸ میلیونی و طلای نزدیک به ۲۰ میلیون تومانی، واقعیتِ امروزِ بازارِ ایران هستند که اگرچه ممکن است با تکیه بر برخی تحلیل‌های سنتی عجیب به نظر برسند، اما در فضای تورمیِ فعلی، صرفاً اعدادی هستند که منعکس‌کننده واقعیتِ جاری در اقتصاد کشور می‌باشند. برای فعالان این بازار، درس بزرگ این روزها این است که در فضای تورمی، هیچ سقفی برای قیمت‌ها دائمی نیست و همیشه باید منتظر تغییرات در اعداد و ارقامی بود که تا پیش از این، غیرممکن به نظر می‌رسیدند. مسیر بازار، همچنان پر پیچ‌وخم و در عین حال، به شدت وابسته به متغیرهایی است که بسیاری از آن‌ها خارج از کنترل بازار داخلی و در دست بازارهای جهانی و سیاست‌های کلان ملی است.
نظرات کاربران