ال‌نینو امسال پاییز و زمستان را متفاوت می‌کند؟

ال‌نینو یک پدیده اقلیمی گسترده است که با تغییر دمای سطح آب‌های اقیانوس آرام استوایی، می‌تواند الگوهای گردش جو و در نتیجه وضعیت دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، شدت و جهت اثرگذاری آن در مناطق مختلف یکسان نیست.

تحلیل برخی داده‌های اقلیمی و بررسی روند تغییرات دما و بارش در سال‌های گذشته، احتمال شکل‌گیری شرایطی متفاوت در فصل بارندگی پیش‌رو را مطرح کرده است.

محمدجواد کیهان‌پور، کارشناس اقلیم و هواشناسی، در این زمینه گفته است داده‌های جدید از حرکت یک موج گرمای بسیار شدید در زیر سطح اقیانوس آرام حکایت دارد؛ موجی که به گفته او دمایی بیش از ۷.۵ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین دارد و می‌تواند احتمال شکل‌گیری یک «سوپر ال‌نینو» را افزایش دهد.

به گفته این کارشناس، در کنار احتمال شکل‌گیری ال‌نینوی قدرتمند، نشانه‌هایی از تغییرات مثبت در اقیانوس هند نیز مشاهده شده که می‌تواند بر اثرات این پدیده در منطقه خاورمیانه و فلات ایران اثر بگذارد.

ال‌نینو یک پدیده اقلیمی گسترده است که با تغییر دمای سطح آب‌های اقیانوس آرام استوایی، می‌تواند الگوهای گردش جو و در نتیجه وضعیت دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، شدت و جهت اثرگذاری آن در مناطق مختلف یکسان نیست.

کیهان‌پور با اشاره به بررسی روند تغییرات اقلیمی در دهه‌های اخیر، احتمال وقوع بارش‌های شدید و سیلاب‌های ناگهانی را یکی از سناریوهای قابل توجه برای فصل‌های پاییز و زمستان دانسته است. به گفته او، گرم‌تر شدن زمینه اقلیمی می‌تواند در صورت فراهم شدن سایر شرایط جوی، احتمال وقوع رخدادهای حدی را افزایش دهد.

بر اساس این گزارش، در صورت تحقق سناریوی بارش‌های فراتر از نرمال، آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای کاهش خسارت‌های احتمالی اهمیت زیادی خواهد داشت.

از جمله اقداماتی که در این زمینه مطرح شده، پاکسازی و لایروبی مسیل‌ها و کانال‌های انتقال آب در مناطق شهری و روستایی، افزایش ظرفیت عبور آب‌های سطحی و مدیریت سطح آب مخازن سدها برای ایجاد ظرفیت مناسب ذخیره‌سازی است.

همچنین تقویت سامانه‌های پایش و هشدار سریع، اطلاع‌رسانی به‌موقع به ساکنان مناطق پرخطر و کشاورزان و برنامه‌ریزی برای برداشت به‌موقع محصولات کشاورزی از دیگر اقدامات پیشنهادی عنوان شده است.

در سطح فردی نیز توصیه شده است شهروندان در صورت صدور هشدارهای هواشناسی از تردد یا توقف در حاشیه رودخانه‌ها، مسیل‌ها و مناطق مستعد سیلاب خودداری کنند.

البته در این میان باید توجه داشت که پیش‌بینی‌های فصلی با عدم قطعیت همراه هستند و نمی‌توان بر اساس یک سناریوی اقلیمی، وقوع قطعی بارش‌های سیل‌آسا در ایران را نتیجه گرفت. خود گزارش نیز دقت پیش‌بینی‌های فصلی را حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد عنوان کرده است.