به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مسیر دریایی قطب شمال که تا چند دهه پیش تنها برای کشتی‌های یخ‌شکن قابل عبور بود، اکنون در کانون توجه بزرگ‌ترین اقتصادهای آسیا قرار گرفته است. چین، کره جنوبی و هند در حال ارزیابی جدی این مسیر به‌عنوان جایگزینی برای دو گذرگاه پرترافیک تنگه هرمز و کانال سوئز هستند.
دلیل این توجه ترکیبی از دو عامل است؛ گرم‌شدن هوا که یخ‌های قطبی را کاهش داده و تنش‌های ژئوپلیتیکی که امنیت مسیرهای سنتی کشتیرانی را زیر سؤال برده‌اند. اگر این مسیر تازه به‌طور کامل عملیاتی شود، زمان و هزینه انتقال کالا از آسیا به اروپا کاهش می‌یابد؛ موضوعی که در نهایت بر قیمت تمام‌شده کالاهای وارداتی و صادراتی اثر می‌گذارد.
چرا مسیرهای فعلی زیر سؤال رفته‌اند
کانال سوئز که سالانه حدود ۱۲ درصد از تجارت جهانی از آن عبور می‌کند، در سال‌های اخیر بارها با اختلال روبه‌رو شده است. حمله‌های دریایی حوثی‌های یمن به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ، بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی را واداشته مسیر خود را از دماغه امیدنیک در آفریقای جنوبی عبور دهند؛ مسیری طولانی‌تر که هزینه و زمان سفر را به‌طور محسوسی بالا می‌برد.
تنگه هرمز نیز به‌عنوان گذرگاه اصلی صادرات نفت خلیج فارس، همواره در معرض تنش‌های منطقه‌ای قرار دارد. همین آسیب‌پذیری دوگانه، شرکت‌های کشتیرانی آسیایی را به جست‌وجوی مسیرهای جایگزین واداشته است.
مسیر قطب شمال؛ کوتاه‌تر اما فصلی
بر اساس برآورد کارشناسان حمل‌ونقل دریایی، عبور از مسیر قطب شمال می‌تواند مسافت میان بنادر شرق آسیا و اروپای شمالی را تا حدود ۴۰ درصد کوتاه کند. کوتاه‌شدن مسافت یعنی صرفه‌جویی در سوخت و کاهش زمان تحویل کالا، اما این مسیر محدودیت مهمی هم دارد؛ فقط در ماه‌های گرم سال و با کشتی‌های تقویت‌شده در برابر یخ قابل استفاده است.
چین از سال‌ها پیش این آبراه را بخشی از طرح «جاده ابریشم قطبی» خود می‌داند و در ساخت کشتی‌های یخ‌شکن و زیرساخت بندری سرمایه‌گذاری کرده است. کره جنوبی و هند نیز به‌تازگی اعلام کرده‌اند در حال بررسی این مسیر برای صادرات کالاهای صنعتی خود به بازارهای اروپا هستند.
اثر بر جیب مصرف‌کننده چیست؟
تغییر مسیرهای اصلی تجارت جهانی معمولاً با تأخیر بر قیمت کالاهای وارداتی اثر می‌گذارد. کاهش هزینه حمل‌ونقل می‌تواند بخشی از فشار ناشی از گران‌شدن کرایه کشتیرانی را جبران کند، اما تحقق کامل این مسیر به زیرساخت بندری، بیمه دریایی و ناوگان یخ‌شکن کافی نیاز دارد و در کوتاه‌مدت جایگزین کامل تنگه هرمز و کانال سوئز نخواهد شد.
نظرات کاربران