به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در یازدهمین حراج اوراق مالی اسلامی دولتی که روز شنبه ۲۲ اوت ۲۰۲۶ (۳۱ مرداد) در بانک مرکزی برگزار شد، بیش از نیمی از بدهی موردنیاز دولت بدون خریدار ماند. از مجموع اوراقی که بانک مرکزی به ارزش حدود ۸۴ هزار میلیارد تومان عرضه کرد، تنها نزدیک به ۴۴ هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان به فروش رسید و ۴۷ درصد باقی‌مانده بی‌نتیجه ماند.
این رقم برای اقتصاد کشور اهمیت دارد، چون اوراق مالی اسلامی دولتی ابزاری است که دولت با فروش آن از مردم و بازار پول قرض می‌گیرد. دولت با این اوراق متعهد می‌شود در تاریخ سررسید، اصل پول به‌همراه سودی مشخص را به خریدار بازگرداند. وقتی نیمی از این اوراق خریدار پیدا نمی‌کند، دولت به همان اندازه در تأمین کسری بودجه خود، یعنی فاصله میان درآمد و هزینه، با مشکل روبه‌رو می‌شود.
چرا خریدار کم بود؟
بازار بدهی این روزها با رقبای جدی رقابت می‌کند. بانک‌ها و صندوق‌های سرمایه‌گذاری، منابع نقد خود را می‌توانند در سپرده بانکی، بازار بورس یا حتی خرید طلا و ارز به کار بگیرند. اگر نرخ سود پیشنهادی اوراق دولتی برای خریداران به‌اندازه کافی جذاب نباشد، بخشی از تقاضا به این بازارهای رقیب منتقل می‌شود و اوراق دولتی بدون خریدار می‌ماند.
پیامد برای جیب مردم
وقتی دولت نتواند منابع کافی از فروش اوراق جذب کند، معمولاً یکی از دو مسیر را دنبال می‌کند. مسیر نخست، افزایش نرخ سود اوراق در حراج‌های بعدی است تا برای خریداران جذاب‌تر شود؛ این مسیر می‌تواند نرخ بهره را در کل اقتصاد بالا ببرد و هزینه تمام‌شده وام برای بنگاه‌ها و مردم را افزایش دهد. مسیر دوم، استقراض مستقیم یا غیرمستقیم از بانک مرکزی است؛ این مسیر پایه پولی، یعنی حجم پول پرقدرتی که بانک مرکزی منتشر می‌کند، را بزرگ‌تر می‌کند و می‌تواند در بلندمدت به رشد نقدینگی و تورم دامن بزند. هر دو مسیر، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم، بر قدرت خرید پول ملی و هزینه زندگی خانوارها اثر می‌گذارد.
بانک مرکزی از ابتدای سال جاری به‌صورت هفتگی حراج اوراق مالی اسلامی دولتی را برگزار می‌کند تا بخشی از کسری بودجه دولت را از مسیر بازار بدهی و بدون افزایش مستقیم پایه پولی تأمین کند. نتیجه حراج امروز نشان می‌دهد تقاضا برای این اوراق در مقایسه با حجم عرضه‌شده، هنوز فاصله دارد و داده‌های حراج‌های بعدی می‌تواند روشن کند این روند ادامه می‌یابد یا خیر.
نظرات کاربران