به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، قیمت دلار آمریکا در بازار آزاد ایران روز شنبه، ۲۲ اوت ۲۰۲۶ (۳۱ مرداد ۱۴۰۵)، بار دیگر به مرز ۲۰۰ هزار تومان نزدیک شد. عبور از این سطح، اگر تثبیت شود، یک رکورد تازه در روند کاهش ارزش ریال به شمار می‌رود. برای بسیاری از خانوارها، سوال دیگر «دلار بالا می‌رود یا نه» نیست؛ سوال این است که این افت ارزش پول ملی تا کجا ادامه دارد و چه زمانی به زندگی روزمره‌شان می‌رسد.
نزدیک‌شدن به این سطح روانی اهمیت دارد، چون هر رکورد تازه در بازار ارز معمولاً روی قیمت طلا، سکه، خودرو و کالاهای وارداتی هم اثر می‌گذارد. وقتی دلار گران‌تر می‌شود، واردکننده‌ها هزینه بیش‌تری برای خرید کالا از خارج می‌پردازند و این هزینه در نهایت به قیمت تمام‌شده کالا در فروشگاه‌ها منتقل می‌شود. به همین دلیل، نوسان نرخ ارز حتی برای کسی که هرگز دلار نمی‌خرد نیز محسوس است.
چرا فاصله تا ۲۰۰ هزار تومان این‌بار پررنگ‌تر دیده می‌شود؟
کاهش ارزش ریال پدیده تازه‌ای نیست، اما شتاب آن در ۲ سال اخیر بیش‌تر به چشم آمده است. رشد نقدینگی در اقتصاد ایران و فاصله تورم داخلی با تورم شرکای تجاری، از عوامل شناخته‌شده‌ای هستند که فشار مستمر بر نرخ ارز وارد می‌کنند. رشد نقدینگی یعنی حجم پول در گردش اقتصاد بیش‌تر از رشد تولید کالا و خدمات افزایش می‌یابد؛ نتیجه طبیعی آن، افت قدرت خرید هر واحد پول ملی است.
کسری بودجه دولت نیز بخشی از این معادله را تشکیل می‌دهد. وقتی هزینه‌های دولت از درآمدهای آن پیشی می‌گیرد و بخشی از این کسری از محل انتشار پول تأمین می‌شود، فشار تورمی و در پی آن فشار بر نرخ ارز افزایش می‌یابد. در کنار این عوامل ساختاری، انتظارات تورمی مردم هم نقش دارد؛ وقتی بخشی از جامعه انتظار افت بیش‌تر ریال را دارد، تقاضا برای خرید دلار و طلا به‌عنوان دارایی نگه‌دارنده ارزش بالا می‌رود و همین تقاضا خودش به تحقق همان انتظار کمک می‌کند.
۲ سال آینده؛ چند سناریوی محتمل
پیش‌بینی قطعی نرخ دلار در بازه ۲ ساله ممکن نیست، اما تحلیل‌گران بازار ارز روند را معمولاً بر مبنای چند سناریو دنبال می‌کنند. محتمل‌ترین سناریو، در صورت تداوم رشد نقدینگی و کسری بودجه بدون تغییر در سیاست‌های پولی، ادامه روند کاهشی ارزش ریال با شیبی مشابه سال‌های اخیر است. سناریوی دوم به کاهش سرعت این افت اشاره دارد که در صورت کنترل رشد نقدینگی و کاهش انتظارات تورمی محتمل‌تر می‌شود. هیچ‌کدام از این سناریوها قطعیت ندارند و داده‌های ماه‌های آینده تعیین‌کننده مسیر واقعی خواهند بود.
برای کسی که حقوق یا پس‌انداز ریالی دارد، این روند یعنی نیاز به بازبینی مداوم در برنامه‌ریزی مالی. افت ارزش ریال معمولاً با افزایش قیمت سکه و طلا هم‌زمان می‌شود، چون بخشی از تقاضای بازار به این دارایی‌ها به‌عنوان پوشش در برابر تورم منتقل می‌شود. برای تریدرها و فعالان تازه‌کار بازار، نوسان شدید در چنین شرایطی معمولاً به معنای ریسک بالاتر و نیاز به مدیریت دقیق‌تر سرمایه است، نه فرصتی برای تصمیم شتاب‌زده.
ریال در چند دهه گذشته بارها دوره‌های کاهش ارزش را پشت سر گذاشته و هر بار عوامل داخلی و بین‌المللی در کنار هم بر این روند اثر گذاشته‌اند. بررسی همین پیشینه نشان می‌دهد که فاصله تا سطوح روانی تازه، مثل مرز ۲۰۰ هزار تومان، معمولاً نقطه‌ای است که توجه عمومی به بازار ارز و رفتار مسئولان اقتصادی بیش‌تر می‌شود.
نظرات کاربران