به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، هوش مصنوعی به‌تدریج در حال ورود به صنایع پایه اقتصاد ایران است؛ از اکتشاف معادن گرفته تا فرآیندهای صنعت نفت و پتروشیمی. حمید صابر فرزام، از مسئولان جهاددانشگاهی، روز شنبه، ۲۲ اوت (۳۱ مرداد) از توسعه فناوری‌های نوین در این حوزه خبر داد. به گفته او، بخشی از این فناوری‌ها اکنون در مرحله تجاری‌سازی و انعقاد قرارداد قرار دارند.
این موضوع برای مخاطب عادی یک معنای ساده دارد: اگر اکتشاف منابع معدنی و نفتی با هزینه کمتر و سرعت بیشتر انجام شود، فشار هزینه‌ای روی بخشی از زنجیره تولید کاهش می‌یابد. این کاهش هزینه در بلندمدت می‌تواند بر درآمدهای ارزی کشور از محل صادرات مواد خام و فرآورده‌های نفتی اثر بگذارد.
چرا اکتشاف هوشمند اهمیت دارد
اکتشاف سنتی معادن و منابع نفتی معمولاً به حفاری‌های گسترده، زمان طولانی و سرمایه‌گذاری سنگین نیاز دارد. فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی با تحلیل داده‌های زمین‌شناسی و ماهواره‌ای، احتمال یافتن منابع را پیش از شروع عملیات فیزیکی برآورد می‌کنند. نتیجه عملی این روش، کاهش تعداد حفاری‌های بی‌نتیجه و صرفه‌جویی در هزینه‌های عملیاتی است.
صابر فرزام گفت این فناوری‌ها در زیست‌بوم جهاددانشگاهی از مرحله پژوهش عبور کرده و به مرحله ظهور و توسعه رسیده‌اند. او تأکید کرد که برخی طرح‌ها هم‌اکنون با شرکت‌های صنعتی وارد مذاکره یا قرارداد شده‌اند؛ روندی که فاصله میان آزمایشگاه و خط تولید را کوتاه‌تر می‌کند.
مسیر تا اثرگذاری اقتصادی هنوز طولانی است
تجاری‌سازی یک فناوری، حتی پس از انعقاد قرارداد، معمولاً به مراحل آزمایش میدانی و انطباق با مقیاس صنعتی نیاز دارد. به همین دلیل، اثر ملموس این طرح‌ها بر هزینه تولید نفت، گاز و مواد معدنی در کوتاه‌مدت محتمل نیست و قابل اندازه‌گیری دقیق نخواهد بود.
با این حال، ورود تدریجی هوش مصنوعی به صنایع بالادستی انرژی، بخشی از روند جهانی کاهش هزینه اکتشاف را در ایران نیز دنبال می‌کند. ادامه این مسیر به میزان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و سرعت انتقال فناوری از مرحله پژوهشی به عملیاتی بستگی دارد.
نظرات کاربران