به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در روزهای اخیر بار دیگر بحث تعیین نرخ چهارم برای بنزین در محافل کارشناسی داغ شده است. برخی تحلیل‌گران بازار سرمایه از سناریویی سخن می‌گویند که در آن، نرخ هر لیتر بنزین برای مصرف بالاتر از سهمیه تا ۱۸ برابر قیمت فعلی افزایش می‌یابد. این رقم هنوز مصوبه رسمی نیست و در حد یک گمانه‌زنی کارشناسی مطرح شده است.
ریشه در تغییر نرخ ارز
یکی از دلایل داغ‌شدن این بحث، تغییر سیاست ارزی و رسیدن نرخ مرجع دلار به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان بوده است. این تغییر در هفته‌های اخیر رشد شدیدی را هم در بازار ارز و هم در سهام شرکت‌های مرتبط با انرژی در بورس رقم زد. به گفته یک تحلیل‌گر بازار سرمایه، وقتی نرخ ارز مبنای محاسبه قیمت حامل‌های انرژی تغییر کند، بازار به‌طور خودکار انتظار تعدیل قیمت بنزین را هم در دستور کار می‌گذارد.
با این حال همین تحلیل‌گر تأکید دارد که بنزین برای مردم فقط یک کالای اقتصادی نیست. به بیان او، وزن روانی و اجتماعی این کالا در سبد مصرف خانوار، امروز از سهم واقعی آن در اقتصاد کشور بیشتر شده است. به زبان ساده، حتی افزایش محدود قیمت بنزین می‌تواند بر انتظارات تورمی و تصمیم‌های خرید خانوارها اثر بگذارد؛ اثری فراتر از رقم دقیق ریالی افزایش قیمت.
سهمیه‌بندی و رقم‌های مطرح
در ساختار فعلی، بنزین در ایران با دو نرخ سهمیه‌ای و آزاد عرضه می‌شود. سناریوی نرخ چهارم به معنای افزودن یک رده قیمتی تازه برای مصرف بالاتر از سقف تعیین‌شده است. طرفداران این طرح می‌گویند هدف، کاهش فشار قاچاق سوخت و مصرف بی‌رویه است. منتقدان اما هشدار می‌دهند که چنین جهشی در قیمت، بدون برنامه حمایتی مشخص، فشار مضاعفی بر قشر کم‌درآمد وارد می‌کند.
تا امروز، ۲۳ آگوست ۲۰۲۶ (۱ شهریور ۱۴۰۵)، هیچ نهاد رسمی سیاست‌گذار رقم قطعی یا زمان‌بندی مشخصی برای اجرای این طرح اعلام نکرده است. کارشناسان بازار سرمایه یادآوری می‌کنند که تا رسیدن مصوبه نهایی، هر رقمی درباره افزایش قیمت همچنان در حد سناریو باقی می‌ماند.
نظرات کاربران