آموزش میان‌بر ۳۰ ساله ویندوز؛ دسترسی سریع به ابزارهایی که در تنظیمات وجود ندارند

ابزار قدیمی sysdm.cpl ویندوز، امکان دسترسی سریع به تنظیمات پیشرفته مانند بازیابی سیستم، مدیریت حافظه‌ی مجازی و قابلیت‌های کاربردی دیگر را ممکن می‌کند.

اپلیکیشن تنظیمات یا Settings در ویندوز ۱۱ در چند سال اخیر بازطراحی شده و ظاهر بسیار مدرن‌تری نسبت به کنترل پنل قدیمی پیدا کرده است. با این‌حال، هنوز هم بخش قابل‌توجهی از تنظیمات ویندوز 11 فقط ازطریق همان کنترل پنل سنتی در دسترس قرار دارند. حتی در سال ۲۰۲۶ هم بسیاری از کاربران حرفه‌ای برای تنظیمات پیشرفته‌ی سیستم، چاره‌ای غیر از مراجعه به کنترل پنل ندارند.

یکی از بهترین ویژگی‌هایی که در کنترل پنل ویندوز ارائه می‌شود دستور sysdm.cpl است؛ میانبری که سال‌ها قدمت دارد و هنوز هم بسیاری از کاربران برای دسترسی به برخی از مهم‌ترین تنظیمات ویندوز از آن استفاده می‌کنند. در این مقاله بررسی می‌کنیم sysdm.cpl دقیقاً چه کاربردهایی دارد و چگونه از ویژگی‌های مختلف آن بهره ببریم.

ابزار sysdm.cpl ویندوز چیست و چطور اجرا می‌شود؟

ابزار sysdm.cpl یک فایل اپلت کنترل پنل (Control Panel Applet) در ویندوز است که با اجرای آن، پنجره‌ی آشنای System Properties باز می‌شود. این پنجره از زمان ویندوز ۹۵ در ویندوز وجود دارد و شامل تعدادی از تنظیمات پیشرفته‌ی سیستمی ازجمله پروفایل کاربران، ریموت اسیستنت و متغیرهای محیطی (Environment Variables) است. برای اجرای sysdm.cpl:

پنجره‌ای که باز می‌شود چهار تب اصلی دارد: Computer Name ، Hardware ، Advanced و System Protection (در برخی نسخه‌ها تب Remote هم به‌صورت جداگانه نمایش داده می‌شود). در ادامه کاربردی‌ترین بخش‌های هر تب را با آموزش می‌دهیم.

آموزش تب System Protection؛ راه‌اندازی نقطه بازیابی سیستم

تب System Protection محلی برای مدیریت System Restore است. با این قابلیت می‌توان درصورت بروز مشکل بعد از نصب یک برنامه یا آپدیت، ویندوز را به نقطه‌ی سالم قبلی برگردانید.

فعال‌کردن System Protection برای یک درایو

به‌صورت پیش‌فرض System Protection معمولاً روی درایو ویندوز (C) فعال است و برای فعال کردن آن روی درایوهای دیگر:

ساخت نقطه بازیابی (Restore Point) به‌صورت دستی

بهتر است قبل از نصب آپدیت‌های مشکوک ویندوز یا نرم‌افزارها یا انجام تغییرات پرریسک در سیستم مثل نصب درایور جدید، نقطه‌ی بازیابی دستی بسازید:

بازگرداندن سیستم به نقطه بازیابی قبلی

اگر ویندوز بعد از نصب آپدیت، نرم‌افزار یا درایور جدید دچار مشکل شد:

آموزش تب Advanced؛ تنظیم حافظه مجازی و بهینه‌سازی عملکرد

در ادامه قابلیت‌های تب Advanced را در پنجره‌ی System Properties آموزش می‌دهیم.

تغییر دستی حافظه مجازی (Virtual Memory / Page File)

اگر رم کامپیوتر شما کم است یا درصورت مواجه‌شدن با خطاهای مربوط به کمبود رم می‌توانید اندازه‌ی فایل صفحه‌بندی (Page File) را دستی تنظیم کنید:

تنظیم Visual Effects برای بهبود سرعت سیستم

تب Visual Effects در پنجره‌ی Performance Options به شما اجازه می‌دهد جلوه‌های بصری غیرضروری را خاموش کنید تا عملکرد کامپیوتر روان‌تر و سریع‌تر شود:

آموزش تب Computer Name؛ تغییر نام سیستم و عضویت در دامنه سازمانی

امکان تغییر نام کامپیوتر و اتصال به شبکه‌های سازمانی ازطریق تب Computer Name وجود دارد. برای این کار:

آموزش تب Remote؛ فعال‌سازی ریموت دسکتاپ و ریموت اسیستنت

تب Remote به شما اجازه می‌دهد از ابزارهای ریموت دسکتاپ و ریموت اسیستنت ویندوز استفاده کنید.

فعال کردن ریموت دسکتاپ برای اتصال از راه‌دور به کامپیوتر

ویژگی Remote Assistance برای کمک‌گرفتن موقت از فرد دیگر مثلاً همکار یا پشتیبان فنی طراحی شده است. در این حالت با ارسال دعوت‌نامه، به طرف مقابل اجازه می‌دهید صفحه‌ی دسکتاپ شما را ببیند یا درصورت نیاز کنترل ماوس و کیبورد را با تأیید خودتان در دست بگیرد. در تمام این مدت خودتان هم پشت سیستم و لاگین باقی می‌مانید و می‌توانید هر لحظه اتصال را قطع کنید. برای فعال‌کردن این قابلیت:

شما از کدام قابلیت System Properties بیشتر استفاده می‌کنید؟