به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، فروش عینکهای هوشمند مجهز به هوش مصنوعی در ۱ سال اخیر رشد قابلتوجهی داشته است. این محصولات با دوربین، میکروفون و دستیار هوشمند داخلی عرضه میشوند و میتوانند تصویر و صدای اطراف کاربر را بیدرنگ ضبط و تحلیل کنند. همین قابلیت، موج تازهای از نگرانی درباره حریم خصوصی افراد را در میان کاربران و فعالان اجتماعی برانگیخته است.
این عینکها دیگر صرفاً یک وسیله جانبی نیستند؛ به گفته تحلیلگران بازار فناوری پوشیدنی، آنها به یکی از پرفروشترین دستههای محصولات هوش مصنوعی مصرفی تبدیل شدهاند. قیمت این عینکها معمولاً بین ۲۰۰ تا ۴۰۰ دلار است، رقمی که با نرخ ارز آزاد به میلیونها تومان میرسد و آن را در دسترس طیف گستردهای از مصرفکنندگان قرار داده است. رشد تقاضا نشان میدهد کاربران عادی هم به این فناوری روی آوردهاند، نه فقط علاقهمندان به فناوری.
نگرانی از کجا آغاز شد؟
نگرانی اصلی فعالان حریم خصوصی، امکان ضبط پنهانی افراد بدون اطلاع آنهاست. برخلاف تلفن همراه که برداشتن آن از جیب علامت واضحی برای ضبط است، این عینکها با یک چراغ کوچک یا حتی بدون هیچ نشانهای شروع به کار میکنند. برخی توسعهدهندگان مستقل هم با اتصال این عینکها به نرمافزارهای شناسایی چهره، نمونههایی ساختهاند که میتواند هویت افراد غریبه در خیابان را در چند ثانیه پیدا کند. این آزمایشها، هرچند غیررسمی، نشان داد فاصله میان فناوری موجود و سوءاستفاده احتمالی از آن چقدر کوتاه است.
واکنش نهادهای ناظر و بازار
در اتحادیه اروپا، نهادهای ناظر حفاظت از داده در حال بررسی همخوانی این عینکها با مقررات عمومی حفاظت از داده (جیدیپیآر) هستند؛ مقرراتی که رضایت آگاهانه افراد پیش از جمعآوری اطلاعات شخصی را الزامی میکند. سازندگان بزرگ این عینکها هم زیر فشار افکار عمومی، تغییراتی مانند بزرگتر کردن چراغ نشاندهنده ضبط و محدود کردن برنامههای شناسایی چهره اعمال کردهاند. با این حال منتقدان میگویند این اقدامات کافی نیست، زیرا کاربر عادی میتواند بهسادگی همان چراغ کوچک روی فریم را نادیده بگیرد.
از منظر بازار، رشد این صنعت نوپا توجه سرمایهگذاران بزرگ فناوری را هم جلب کرده است. شرکتهای سازنده عینک و پردازندههای هوش مصنوعی، بخشی از سرمایهگذاریهای تحقیق و توسعه خود را به این حوزه اختصاص دادهاند و انتظار میرود رقابت در این بازار در ماههای آینده تشدید شود. تحلیلگران محتملترین سناریو را ادامه رشد فروش میدانند، اما تأکید میکنند سرنوشت نهایی این فناوری به میزان اعتماد کاربران به حریم خصوصی خود گره خورده است.
عینکهای هوشمند تجربه تازهای در صنعت فناوری نیستند. نسل نخست این محصولات که حدود یک دهه پیش عرضه شد، به دلیل قیمت بالا و کاربرد محدود با استقبال ضعیفی مواجه شد و از بازار جمع شد. نسل جدید با افزودن هوش مصنوعی، کاهش قیمت و طراحی شبیهتر به عینکهای معمولی توانسته آن شکست را جبران کند؛ اما همان ویژگی هوش مصنوعی که موفقیت این محصولات را رقم زده، حالا به منبع اصلی نگرانی درباره آنها هم تبدیل شده است.















نظرات کاربران