پس از یک تأخیر طولانی، سامانه اسپیدتست سرانجام گزارش کامل وضعیت اینترنت در ماه جولای امسال را به اشتراک گذاشت. طبق این گزارش، اینترنت ثابت ایران بی‌کیفیت و ضعیف تلقی شده و در میان کشورهای مالی و تونس قرار دارد.
گزارش اسپیدتست از ماه جولای (July) در سال 2026 نشان می‌دهد میانگین سرعت جهانی اینترنت موبایل معادل 109.73 مگابیت بر ثانیه و میانگین سرعت اینترنت ثابت معادل 127.70 مگابیت بر ثانیه است. گفته می‌شود که تأخیر اینترنت ثابت به میزان 9 میلی‌ثانیه در ماه جولای ثبت شده که نسبت به عدد تأخیر ماه ژوئن (June) افزایش داشته است.
بر اساس این داده‌ها، میانگین سرعت دانلود اینترنت ثابت با روندی کاملاً صعودی ، از 125.46 مگابیت بر ثانیه به رقم 127.70 مگابیت بر ثانیه رسیده است. در مقابل، اینترنت موبایل پس از یک دوره ثبات و اوج‌گیری نسبی، در ماه اخیر با کاهش سرعت مواجه شده و میانگین سرعت دانلود آن از 112.07 مگابیت بر ثانیه ، به 109.73 مگابیت بر ثانیه افت کرده است. میانگین سرعت آپلود موبایل جهانی نیز 14.19 مگابیت بر ثانیه با نرخ تأخیر 24 میلی‌ثانیه به ثبت رسیده است. گفتنی است این شکاف، نشان‌دهنده سرمایه‌گذاری متمرکز اپراتورهای جهانی روی توسعه فیبر نوری و فناوری‌های نسل جدید در بخش ارتباطات ثابت است.
رقابت میلی‌متری در سرعت اینترنت؛ امارات در موبایل می‌تازد؛ سنگاپور در ثابت صدرنشین است
گزارش جدید شاخص جهانی اسپیدتست نشان می‌دهد که دنیای ارتباطات همچنان شاهد تغییرات بزرگی در رتبه‌بندی کشورها است. در بخش اینترنت موبایل، ا مارات متحده عربی با ثبت سرعت خیره‌کننده 663.50 مگابیت بر ثانیه ، فاصله‌ای معنادار با سایر رقبا ایجاد کرده و همچنان پیشتاز بی‌رقیب است. قطر و کویت نیز به ترتیب در جایگاه‌های دوم و سوم قرار دارند. ورود موفقیت‌آمیز ویتنام (با میانگین 205.58 مگابیت بر ثانیه ) به جمع 10 کشور برتر با صعود 10 پله‌ای، از تحولات مهم این ماه است.
در بخش اینترنت ثابت اما ورق برگشته است. سنگاپور با ارائه سرعت 451.14 مگابیت بر ثانیه ، جایگاه نخست را در اختیار دارد. امارات که در بخش موبایل بی‌رقیب است، در این بخش نیز با یک صعود پله‌ای، جایگاه دوم را از شیلی ربوده و به سرعت 382.87 مگابیت بر ثانیه رسیده است. این آمار نشان می‌دهد که برخی کشورها (به‌ویژه کشورهای آسیایی و حاشیه خلیج‌فارس) توانسته‌اند با سرمایه‌گذاری متوازن، در هر دو بخش موبایل و ثابت خود را به صدر جدول جهانی نزدیک کنند.
در انتهای رتبه‌بندی‌های جهانی اسپیدتست، کشورهای دارای ضعیف‌ترین سرعت اینترنت مشخص شدند. در بخش اینترنت موبایل، کشور بولیوی همچنان با ثبت میانگین سرعت 16.50 مگابیت بر ثانیه در قعر جدول قرار دارد. در بخش اینترنت ثابت ، کشور افغانستان با میانگین سرعت 5.29 مگابیت بر ثانیه ، ضعیف‌ترین عملکرد جهانی را به خود اختصاص داده است. گفتنی است که این گزارش در مجموع سرعت اینترنت 102 کشور در بخش موبایل و 151 کشور در بخش ثابت را مورد ارزیابی قرار داده است.
تحلیل وضعیت اینترنت ایران؛ بخش موبایل همچنان خاموش است!
پس از یک دوره قطع طولانی‌مدت اینترنت در پی تنش‌های منطقه‌ای که منجر به حذف نام ایران از گزارش ماه می سامانه اسپیدتست شده بود، اکنون با برقراری مجدد اتصال، داده‌های جدیدی از وضعیت شبکه کشور منتشر شده است. بااین‌حال، گزارش ماه جولای 2026 نشان‌دهنده یک بازگشت نصفه‌ونیمه و ناامیدکننده است.
به‌مانند گزارش ماه ژوئن، در بخش اینترنت موبایل، تمامی شاخص‌ها (سرعت دانلود، آپلود و تأخیر) دوباره با عبارت N/A نمایش داده شده‌اند. این بدین معناست که به دلیل اختلال‌های زیرساختی یا عدم ثبات شبکه در بازه زمانی گزارش، داده‌های معتبر و کافی برای رتبه‌بندی ایران در بخش همراه وجود نداشته و عملاً اینترنت موبایل ایران از چرخه رقابت جهانی خارج مانده است.
علاوه‌برآن، در بخش اینترنت ثابت، وضعیت حکایت از درجاماندگی و افت کیفیت دارد. ایران با 3 پله سقوط نسبت به دوره قبل، در جایگاه 140 جهان (از مجموع 151 کشور) قرار گرفته که نشان‌دهنده عملکرد بسیار ضعیف در مقایسه با سایر کشورها است. به بیان دقیق‌تر، میانگین سرعت دانلود روی عدد 24.19 مگابیت بر ثانیه (حدود 3 مگابایت بر ثانیه) و سرعت آپلود روی 6.46 مگابیت بر ثانیه متوقف شده است.
نمودار روند تغییرات در یک سال گذشته نشان می‌دهد که بر خلاف وعده‌های داده شده مبنی بر توسعه فیبر نوری، سرعت تجربه‌شده توسط کاربران خانگی تغییر مثبت و صعودی نداشته است. وابستگی شدید به فناوری‌های قدیمی نظیر ADSL و VDSL، کندی در نوسازی زیرساخت‌ها و اعمال محدودیت‌ها، سبب شده تا اینترنت ثابت ایران همچنان در میان ضعیف‌ترین جهان باقی بماند.
بررسی همه‌جانبه معمای حجم‌خوری اینترنت؛ آیا فعال بودن رومینگ عامل اصلی افزایش مصرف اینترنت است؟
در هفته‌های اخیر، موجی از گلایه‌های کاربران در فضای مجازی نسبت به اتمام غیرمتعارف بسته‌های اینترنتی به راه افتاد. این نارضایتی عمومی تا جایی پیش رفت که اپراتورهای بزرگ کشور (ایرانسل، رایتل و همراه اول) با برگزاری نشست‌های خبری با حضور اصحاب رسانه، به دفاع از عملکرد خود پرداختند.
اپراتورها در پاسخ به اتهام کسر غیرقانونی حجم (اصطلاحاً حجم‌خوری)، قاطعاننه آن را رد کرده و بر شفافیت سیستم‌های شارژینگ تأکید دارند. اپراتورها برای اثبات ادعای خود، در حضور خبرنگاران تست‌های زنده دانلود فایل انجام دادند و تأکید کردند که دقیقاً به اندازه حجم فایل، از بسته کسر شده است. اپراتورها اعتقاد دارند عامل اصلی اتمام زودهنگام بسته‌ها، ناآگاهی کاربران از عملکرد اپلیکیشن‌ها است. مواردی همچون به‌روزرسانی‌های خودکار، دانلود خودکار تصاویر در شبکه‌های اجتماعی و پخش خودکار ویدئوها با کیفیت بسیار بالا، حجم‌های پنهانی مصرف می‌کنند که کاربر به طور مستقیم متوجه آن‌ها نمی‌شود.
استفاده از فیلترشکن‌ها نیز به‌عنوان یکی از عوامل اصلی اختلال در تشخیص مبدأ ترافیک معرفی شده است. این ابزارها با ایجاد سربار ترافیکی، محاسبه دقیق ترافیک را برای سیستم‌های اپراتور دشوار می‌کنند. در مقابل دفاعیات اپراتورها، تحلیل‌گران و کاربران بر این باورند که مدل اقتصاد فعلی دچار چالش‌های اساسی شده است. توافق‌های مالی که قبلاً سبب ارائه ترافیک نیم‌بها می‌شد، اکنون با تغییر مدل‌های همکاری و کاهش حمایت‌ها رو به افول است. منتقدان اعتقاد دارند آنچه تاکنون حجم‌خوری نامیده می‌شود، در اصلی یک افزایش تعرفه پنهان است که از طریق تغییرات سیستمی و کاهش معافیت‌های ترافیک داخلی اعمال می‌شود.
شایان‌ذکر است در روزهای اخیر، ادعایی از سوی کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده مبنی بر اینکه اپراتورها، سرویس رومینگ مشترکان را فعال کرده‌اند و همین موضوع موجب افزایش مصرف یا کسر حجم بسته اینترنت کاربران شده است؛ ادعایی که بررسی‌های فنی، آن را تأیید نمی‌کند.
به‌عبارت‌دیگر، فعال بودن رومینگ را نمی‌توان دلیل اصلی افزایش مصرف اینترنت یا کاهش غیرعادی حجم بسته‌های کاربران در داخل کشور دانست. آنچه موجب مصرف ترافیک می‌شود، استفاده واقعی از اینترنت و تبادل داده است، نه صرف فعال بودن یک قابلیت در تنظیمات سیم‌کارت.
نظرات کاربران