آنچه مطرح شده، مربوط به ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه و امکان حبس زوج است. بنابراین باید میان «میزان مهریه»، «حق مطالبه مهریه» و «ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه» تفاوت قائل شد. اگر مهریه زنی ۱۰۰ یا ۳۰۰ سکه باشد، اصل تعهد زوج نسبت به مهریه همچنان مطرح است؛ اما در صورت نهایی‌شدن اصلاحات، برای بخش مازاد بر میزان مقرر در ضمانت اجرای کیفری، موضوع توان مالی زوج و شناسایی اموال او اهمیت بیشتری خواهد داشت.
مهریه بالای ۱۴ سکه چه می‌شود؟
مهریه بالاتر از ۱۴ سکه همچنان قابل مطالبه است. زوجه می‌تواند از مسیرهای قانونی برای وصول مهریه اقدام کند و حسب شرایط پرونده، اجرای ثبت یا دادگاه را انتخاب کند. در چنین پرونده‌هایی، شناسایی و توقیف ملک، خودرو، حساب بانکی، حقوق و مزایا، سهام و سایر اموال قابل توقیف زوج اهمیت زیادی خواهد داشت. بنابراین، کاهش ضمانت اجرای کیفری مهریه نباید با کاهش اصل حق زن اشتباه گرفته شود. مسئله اصلی، تغییر شیوه ضمانت و وصول دین است.
انتقال اموال پس از مطالبه مهریه
یکی دیگر از موضوعات مهم، انتقال اموال با هدف فرار از پرداخت مهریه است. هر انتقال مالی جرم نیست؛ اما اگر انتقال مال با قصد فرار از دین و با تحقق شرایط قانونی انجام شده باشد، می‌تواند آثار حقوقی و کیفری داشته باشد. بنابراین زوجی که پس از ایجاد و مطالبه دین، برای خارج‌کردن اموال خود از دسترس طلبکار اقدام می‌کند، باید از پیامدهای احتمالی جرم فرار از دین، ابطال معامله و تعقیب کیفری آگاه باشد. از سوی دیگر، صرف انتقال یک ملک پس از مطالبه مهریه نیز به‌تنهایی برای اثبات جرم کافی نیست و شرایط قانونی، واقعی یا صوری بودن معامله، قصد انتقال‌دهنده و وضعیت مالی او باید بررسی شود.
مهریه فقط یک عدد در عقدنامه نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم درج ۵۰۰ سکه در عقدنامه، به‌تنهایی وصول ۵۰۰ سکه را تضمین می‌کند. مهریه یک حق مالی زن است، اما وصول آن به وضعیت مالی زوج و امکان شناسایی و توقیف اموال نیز بستگی دارد. به همین دلیل، در پرونده‌های مهریه موضوعاتی مانند اعسار از پرداخت مهریه، تقسیط مهریه، اثبات ملائت زوج، توقیف اموال، شناسایی دارایی و فرار از دین اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کنند.
آیا زن باید مهریه را ببخشد تا طلاق بگیرد؟
خیر. بذل مهریه یک اقدام حقوقی است که باید با توجه به نوع طلاق و شرایط پرونده بررسی شود. در طلاق خلع، زن ممکن است در برابر طلاق، تمام یا بخشی از مهریه را بذل کند؛ اما تفاوت میان بذل مهریه، ابراء مهریه، بخشش مهریه و اسقاط حقوق مالی بسیار مهم است و هرکدام آثار حقوقی متفاوتی دارند. بنابراین، توصیه می‌شود هیچ‌گونه توافق درباره بخشش یا بذل مهریه بدون بررسی دقیق حقوقی انجام نشود. در نتیجه بحث ۱۴ سکه را نباید با عبارت «مهریه فقط ۱۴ سکه شد» بیان کرد. اصل مهریه همچنان یک حق مالی است و بحث اصلی، ضمانت اجرای عدم پرداخت و امکان حبس زوج است. در صورت نهایی‌شدن اصلاحات، پرونده‌های مهریه بیش از گذشته به سمت شناسایی دارایی، اثبات توان مالی زوج، توقیف اموال و اجرای احکام مالی حرکت خواهند کرد. برای زنان نیز آگاهی از حقوق مالی زن بعد از طلاق، مطالبه مهریه، اعسار، تقسیط، توقیف اموال، فرار از دین و بذل مهریه ضروری‌تر از گذشته خواهد بود. در نهایت، مهریه نه صرفاً یک عدد در عقدنامه، بلکه یک حق مالی است که باید از مسیر قانونی و متناسب با شرایط مالی زوج وصول شود.
نظرات کاربران