به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از اویل‌پرایس، بخش بزرگی از عرضه نفت جهان از مناطقی تأمین می‌شود که هم‌اکنون درگیر جنگ یا تنش‌های شدید هستند. طبق گزارش رویترز، این کشورها سال گذشته ۴۳ درصد از نفت جهان معادل ۴۵ میلیون بشکه در روز را تولید کرده‌اند؛ رقمی که پرسش‌های جدی درباره امنیت بلندمدت عرضه انرژی و محدودیت‌های تنوع‌بخشی به منابع مطرح کرده است.
خاورمیانه آشکارترین نمونه این آسیب‌پذیری است. قیمت نفت در بازارهای کاغذی به دلیل خوش‌بینی معامله‌گران هنوز سرکوب‌شده باقی مانده، اما عرضه فیزیکی این کالای حیاتی به‌شدت مختل شده و کشورهای مختلف را به سهمیه‌بندی سوخت و برداشت اضطراری از ذخایر استراتژیک وادار کرده است.
بحران سوخت، فراتر از نفت خام
اوکراین با حملات پهپادی به پالایشگاه‌های روسیه، مسکو را برای عقب‌نشینی در جنگ تحت فشار گذاشته است. این حملات هنوز نتیجه سیاسی نداده، اما کمبود سوخت در روسیه را تشدید کرده و اثر آن به بیرون از مرزهای این کشور، دومین صادرکننده بزرگ سوخت جهان پس از آمریکا، سرایت کرده است.
کشورهای حاشیه خلیج‌فارس نیز از صادرکنندگان اصلی فرآورده‌های نفتی بودند؛ به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران اکنون بحران سوخت را مهم‌تر از بحران نفت خام می‌دانند. حل این مشکل دشوار است، زیرا ظرفیت پالایش جهان به‌ویژه در اروپا طی یک دهه اخیر به‌شدت کاهش یافته و قیمت گازوئیل در این قاره از فوریه تاکنون ۷۰ درصد بالاتر رفته است؛ افزایشی که ناشی از وابستگی سنگین اروپا به واردات سوخت است.
طی چند ماه اخیر دامنه درگیری در خاورمیانه گسترده‌تر شده و یکی دیگر از گلوگاه‌های مهم عبور نفت زیر تهدید حملات حوثی‌های یمن قرار گرفته است. این حملات باعث شده کشتی‌ها مسیر خود را به کانال سوئز تغییر دهند؛ مسیری طولانی‌تر که هزینه نهایی محموله را بالا می‌برد و بر صرف جنگ، یعنی اضافه‌بهای ناشی از ریسک درگیری که تقاضا در کشورهای فقیرتر را تحت فشار گذاشته، می‌افزاید.
تنگه هرمز، گره کور بازار
تازه‌ترین گزارش‌ها از خاورمیانه حاکی از رایزنی ایران و عمان برای مدیریت مشترک تنگه هرمز است؛ خبری که قیمت نفت را دوباره پایین آورد، چون نشانه‌ای از احتمال بازگشایی کامل این آبراه تلقی شد. با این حال ایران هشدار داده در صورت اجرای تحریم‌های اقتصادی جدید آمریکا، اجازه خروج هیچ محموله نفتی از خلیج‌فارس را نخواهد داد.
در جبهه اوکراین و روسیه نیز چشم‌انداز روشن نیست. نیروهای اوکراینی هر روز به پالایشگاه‌های روسیه حمله می‌کنند و هرچند برخی تأسیسات پس از تعمیر دوباره فعال شده‌اند، این تعمیرات زمان‌بر است و در این فاصله عرضه سوخت محدود می‌ماند؛ ممنوعیت صادرات بنزین و گازوئیل روسیه نیز همچنان پابرجاست.
فشار به منابع جایگزین کانادا و ونزوئلا
مجموع این تحولات وابستگی جهان به نفت خام و فرآورده‌های آمریکا را بیشتر کرده است؛ فرآورده‌هایی که خود به عرضه نفت سنگین کانادا و ونزوئلا وابسته‌اند. اکنون همین منبع جایگزین نیز در معرض کاهش قرار دارد. به گفته ریستاد انرژی، تولید نفت کانادا ممکن است در سپتامبر به دلیل تعمیرات فصلی در میدان‌های ماسه‌های نفتی تا ۳۰۰ هزار بشکه در روز افت کند، در حالی که ذخایر ذخیره‌سازی این کشور در پایین‌ترین سطح ۱۲ ماه اخیر قرار دارد و امکان جبران کسری از این محل وجود ندارد.
صادرات نفت ونزوئلا نیز رو به کاهش است؛ میانگین روزانه ژوئیه به ۱٫۱۶ میلیون بشکه رسید، در برابر ۱٫۲ میلیون بشکه در ژوئن. به گزارش رویترز، دلیل این افت افزایش تولید نبوده، بلکه کاهش برداشت از ذخایر انبارها بوده است؛ روندی که با تخلیه بیشتر ذخایر، صادرات را نیز محدودتر خواهد کرد، مگر آن‌که شرکت نفتی دولتی ونزوئلا و شرکای جدید آمریکایی و اروپایی آن سرعت افزایش تولید را بالا ببرند.
پیامدهای این وضعیت از هم‌اکنون در اقتصاد جهانی دیده می‌شود؛ تورم در بسیاری از کشورها رو به افزایش است و در آمریکا یکی از عوامل رسیدن بدهی دولت به رکورد تاریخی ۴۰ تریلیون دلار بوده است. در سوی دیگر، بحران انرژی رقابتی تازه برای تأمین منابع جایگزین به راه انداخته که طرح چند خط لوله نفت، اقبال دوباره به انرژی خورشیدی و رشد فروش خودروهای برقی در اروپا از نتایج آن است.
نظرات کاربران