به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، روز پنجشنبه، ۲۷ اوت ۲۰۲۶ (۵ شهریور ۱۴۰۵)، معاون عملیات و نظارت بر بازار بورس انرژی ایران اعلام کرد سهم این بورس از کل معاملات برق کشور بین ۳۰ تا ۳۷ درصد است. به گفته او، قیمت برق در این بازار بر اساس عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، نه با دستور اداری. این رقم نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از جریان مالی صنعت برق کشور دیگر بیرون از سازوکار بازار جابه‌جا نمی‌شود.
بورس انرژی ایران از سال ۱۳۹۱ فعالیت می‌کند و بستری رسمی برای خرید و فروش برق، سوخت و سایر حامل‌های انرژی است. برخلاف روش سنتی که قیمت برق را نهادهای دولتی تعیین می‌کردند، در این بورس نرخ هر کیلووات‌ساعت بر پایه رقابت میان خریداران صنعتی و تولیدکنندگان شکل می‌گیرد. برای مصرف‌کننده معمولی، این یعنی بخشی از هزینه تمام‌شده برق کشور اکنون به شرایط واقعی عرضه و تقاضا وابسته است.
چرا سهم ۳۷ درصدی مهم است؟
رشد سهم بورس انرژی در معاملات برق به معنای کاهش تدریجی سهم قراردادهای دوجانبه و روش‌های سنتی توزیع است. هرچه حجم معاملات در این بازار شفاف‌تر بالا برود، امکان قیمت‌گذاری واقعی‌تر برق نیز افزایش می‌یابد. این موضوع برای صنایع بزرگ برق‌بر، از جمله واحدهای فولاد و سیمان که برق را از طریق بورس انرژی تأمین می‌کنند، اهمیت مستقیم دارد؛ چون هزینه تولید آن‌ها به نوسان قیمت در این بازار گره می‌خورد.
در ماه‌های گرم سال که مصرف برق برای سرمایش افزایش می‌یابد، فشار تقاضا در بورس انرژی نیز بالا می‌رود. این فشار می‌تواند قیمت برق معامله‌شده در ساعات اوج مصرف را افزایش دهد. مسئولان بورس انرژی این نوسان را بخشی طبیعی از سازوکار عرضه و تقاضا می‌دانند و آن را از تعرفه برق خانگی مصرف‌کنندگان معمولی متمایز می‌کنند.
تفاوت با قبض برق خانگی
قیمت معامله‌شده در بورس انرژی با نرخ قبض برق خانگی یکسان نیست؛ تعرفه مصرف خانگی همچنان توسط نهادهای تنظیم‌گر تعیین و کنترل می‌شود. اما رشد سهم بازار رقابتی برق در بلندمدت می‌تواند بر سیاست‌گذاری قیمت انرژی در کل کشور اثر بگذارد، از جمله در برنامه‌ریزی برای اصلاح تدریجی تعرفه‌ها.
بورس انرژی ایران در کنار برق، بازارهایی برای نفت، گاز، فرآورده‌های نفتی و برخی محصولات پتروشیمی نیز راه‌اندازی کرده است. گسترش معاملات برق در این بستر، بخشی از روند کلی‌تر انتقال قیمت‌گذاری حامل‌های انرژی از تصمیم‌های دولتی به سازوکارهای بازار محسوب می‌شود؛ روندی که طی سال‌های اخیر به‌تدریج گسترش یافته است.
نظرات کاربران