دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان گذشت؛ دو سناریو برای پایان سال

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در معاملات روز جمعه، ۲۸ اوت (۶ شهریور)، نرخ دلار در بازار آزاد از مرز ۲۰۰ هزار تومان گذشت. این سطح قیمتی برای خانوارهایی که بخشی از هزینه‌های زندگی‌شان، از کالای وارداتی تا سفر خارجی، به نرخ ارز وابسته است، به معنای کاهش محسوس قدرت خرید است.

کارشناسان بازار ارز برای پایان سال ۱۴۰۵ دو سناریوی متفاوت را محتمل می‌دانند. این دوگانگی نشان می‌دهد که آینده نزدیک بازار ارز، بیش از آنکه به عرضه و تقاضای روزمره وابسته باشد، به یک تصمیم بزرگ و معلق در سطح سیاست‌گذاری خارجی گره خورده است.

دو سناریو تا پایان سال

در سناریوی نخست، اگر تحریم‌ها و محدودیت‌های اقتصادی اعمال‌شده بر ایران برداشته شود، دلار تا پایان سال به رقمی نزدیک به ۲۱۵ هزار تومان می‌رسد؛ یعنی رشدی نسبتاً محدود نسبت به قیمت فعلی. در سناریوی دوم، اگر شرایط کنونی بدون تغییر باقی بماند، پیش‌بینی می‌شود قیمت تا ۳۰۰ هزار تومان بالا برود؛ رقمی که نسبت به سطح امروز نزدیک به ۵۰ درصد رشد نشان می‌دهد.

فاصله میان این دو سناریو، حدود ۸۵ هزار تومان یا نزدیک به ۴۰ درصد است. این شکاف بزرگ، خودِ بی‌ثباتی و ابهام درباره مسیر آینده را به یک متغیر قیمتی تبدیل کرده است؛ پدیده‌ای که در ادبیات بازار «صرف ریسک» نامیده می‌شود، یعنی بخشی از قیمت که صرفاً بابت نااطمینانی نسبت به آینده به نرخ فعلی اضافه می‌شود.

چرا نرخ ارز به یک تصمیم سیاسی گره خورده

در شرایطی که چشم‌انداز اقتصادی کشور به یک متغیر بیرونی مانند وضعیت تحریم‌ها وابسته باشد، فعالان بازار به‌جای تحلیل داده‌های اقتصادی روزمره، رفتار خود را بر پایه حدس و گمان درباره نتیجه این تصمیم تنظیم می‌کنند. همین رفتار، نوسان کوتاه‌مدت قیمت را تشدید می‌کند، حتی پیش از آنکه تصمیم نهایی گرفته شود.

برای مخاطب عادی، نکته کلیدی این است که هیچ‌کدام از دو رقم یادشده قطعی نیست؛ هر دو، سقف و کف یک بازه احتمالی را نشان می‌دهند، نه پیش‌بینی نهایی. تحولات سیاسی و اقتصادی ماه‌های آینده می‌تواند این بازه را جابه‌جا کند، و همین موضوع تصمیم‌گیری مالی خانوارها و کسب‌وکارهای کوچک را دشوارتر کرده است.