به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، غلامعلی حدادعادل روز یکشنبه ۸ شهریور ۱۴۰۵ (۳۰ اوت ۲۰۲۶ (۸ شهریور ۱۴۰۵)) به دولت هشدار داد که در تصمیم‌گیری درباره قیمت بنزین تعلل نکند. او وضعیت فعلی بازار سوخت را «آشفته» توصیف کرد و خواستار تصمیمی فوری و حساب‌شده شد. این هشدار اهمیت دارد چون هرگونه تغییر در قیمت بنزین، مستقیم روی هزینه حمل‌ونقل، قیمت کالاها و قدرت خرید خانوار‌ها اثر می‌گذارد.
او در سخنان خود به تجربه سال ۱۳۹۸ اشاره کرد؛ سالی که قیمت بنزین طی یک شب و بدون زمینه‌سازی قبلی افزایش چشمگیری یافت. به گفته حدادعادل، آن تصمیم فاقد «پیوست انسجام اجتماعی» بود؛ یعنی پیش از اجرا، واکنش احتمالی جامعه به‌درستی سنجیده نشده بود. نتیجه، جهش ناگهانی قیمت‌ها و نارضایتی گسترده در سطح کشور بود.
در حال حاضر، بنزین در ایران با دو نرخ متفاوت عرضه می‌شود: نرخ سهمیه‌ای که به‌مراتب پایین‌تر از قیمت واقعی است، و نرخ آزاد برای مصرف بیش از سهمیه تعیین‌شده. فاصله زیاد میان این دو قیمت، انگیزه قاچاق سوخت را بالا برده و فشار مضاعفی بر بودجه دولت برای پرداخت یارانه انرژی وارد کرده است. به بیان ساده، هرچه این فاصله قیمتی بیشتر باشد، هزینه پنهان یارانه بنزین برای خزانه دولت هم سنگین‌تر می‌شود.
اثر روی هزینه‌های روزمره
هرگونه افزایش قیمت بنزین معمولا با فاصله کوتاهی وارد زنجیره قیمت کالاها می‌شود. هزینه حمل‌ونقل عمومی و باربری بالا می‌رود و این افزایش در نهایت به قیمت کالاهای مصرفی از جمله مواد غذایی منتقل می‌شود. برای خانوار‌ها، این یعنی افزایش هزینه‌های ثابت زندگی، حتی برای کسانی که خودروی شخصی ندارند.
انتظار افزایش قیمت بنزین می‌تواند بر تصمیم‌های مالی مردم هم اثر بگذارد. در دوره‌های مشابه گذشته، نگرانی از تورم بخشی از نقدینگی را به‌سمت دارایی‌هایی مانند طلا، سکه یا ارز سوق داده است؛ رفتاری که خود می‌تواند به فشار خرید در این بازارها دامن بزند.
تا این لحظه، دولت درباره زمان یا میزان دقیق هرگونه تغییر در قیمت بنزین اعلام رسمی نکرده است. اظهارات حدادعادل بیشتر یک هشدار سیاستی است تا خبر از تصمیمی قطعی؛ اما تکرار چنین هشدارهایی از سوی چهره‌های سیاسی نشان می‌دهد فشار برای اصلاح قیمت انرژی در کشور همچنان باقی است.
بحث اصلاح قیمت بنزین در ایران سابقه‌ای چندساله دارد. بخشی از کارشناسان اقتصادی معتقدند اصلاح تدریجی و همراه با اطلاع‌رسانی شفاف، ریسک کم‌تری نسبت به تصمیم‌های ناگهانی دارد؛ رویکردی که به گفته حدادعادل باید این‌بار در اولویت کار دولت قرار بگیرد.
نظرات کاربران