وقتی پول به نوآوری نمی‌رسد

سوسن سیرجانی* صندوق‌های پژوهش و فناوری و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مخاطره‌پذیر قرار بود حلقه مفقوده نظام تامین مالی نوآوری در ایران باشند؛ نهادهایی که با شناخت ریسک فناوری، دسترسی شرکت‌های فناور و نوپا به منابع مالی را تسهیل کنند. با این حال، پس از سال‌ها فعالیت، این پرسش جدی مطرح است که آیا این صندوق‌ها واقعا مساله تامین مالی نوآوری را حل کرده‌اند یا عمدتا به واسطه‌های مالی تبدیل شده‌اند؟ این پرسش به معنای نادیده گرفتن خدمات آنها در حوزه تسهیلات، ضمانت‌نامه و سرمایه‌گذاری نیست. مساله اصلی اکنون نه وجود صندوق‌ها، بلکه کارآمدی زنجیره‌ای است که منابع مالی را از مبدأ به بنگاه فناور می‌رساند. آیا این زنجیره واقعا ریسک را کاهش می‌دهد و سرمایه را به کسب‌وکارهای نیازمند می‌رساند یا خود به یک حلقه ناکارآمد در مسیر تامین مالی تبدیل شده است؟