کری‌تریدِ ین چیست و چرا نوسان بازارهای جهانی را رقم می‌زند؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از اینوستینگ‌کام، «کری‌تریدِ ین» یکی از پرکاربردترین راهبردهای سرمایه‌گذاران بزرگ جهانی برای سود بردن از اختلاف نرخ بهره میان کشورهاست. این راهبرد بر پایه وام‌گیری ارزان به ین ژاپن و سرمایه‌گذاری آن در دارایی‌های با بازده بالاتر در سایر کشورها شکل می‌گیرد. اهمیت این موضوع برای فعالان بازار در این است که هر تغییر ناگهانی در آن می‌تواند نوسان شدیدی در بورس‌ها و بازار ارز ایجاد کند و حتی بر قیمت دلار و طلا در سطح جهانی اثر بگذارد.

مکانیزم این معامله ساده است؛ سرمایه‌گذار با نرخ بهره پایین ین وام می‌گیرد، آن را به دلار یا سایر ارزها تبدیل می‌کند و در اوراق قرضه یا سهامی با بازده بالاتر سرمایه‌گذاری می‌کند. سود نهایی از تفاوت دو نرخ بهره به‌دست می‌آید، به شرط آنکه نرخ برابری ین در طول این مدت به زیان سرمایه‌گذار تغییر نکند.

ریشه نرخ بهره نزدیک صفر در ژاپن

بانک مرکزی ژاپن برای مقابله با رکود و کاهش قیمت‌ها، برای بیش از ۲۰ سال نرخ بهره را نزدیک صفر یا حتی منفی نگه داشته بود. این سیاست، ین را به ارزانترین منبع وام‌گیری در میان اقتصادهای بزرگ تبدیل کرد. بانک مرکزی ژاپن سیاست نرخ بهره منفی را در سال ۲۰۲۴ کنار گذاشت و در ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۴ (۱۰ مرداد ۱۴۰۳) نرخ بهره را به ۰٫۲۵ درصد رساند؛ رقمی که در مقایسه با نرخ بهره آمریکا هنوز پایین است اما مسیر افزایشی آن، معادلات سرمایه‌گذاران را تغییر داد.

ریسک بازگشت ناگهانی معاملات

وقتی نرخ بهره ژاپن افزایش می‌یابد یا ارزش ین در برابر دلار بالا می‌رود، هزینه بازپرداخت وام‌های ینی برای سرمایه‌گذاران سنگین‌تر می‌شود. در چنین شرایطی بسیاری از آن‌ها برای تسویه بدهی، دارایی‌های خارجی خود را می‌فروشند و ین می‌خرند؛ فرآیندی که به آن «معکوس‌شدن کری‌تریدِ ین» گفته می‌شود و می‌تواند فشار فروش گسترده‌ای در بازارهای سهام ایجاد کند.

نمونه روشن این پدیده در تابستان ۲۰۲۴ رخ داد. پس از افزایش نرخ بهره ژاپن و تقویت هم‌زمان ین، شاخص نیکی توکیو در ۵ آگوست ۲۰۲۴ (۱۵ مرداد ۱۴۰۳) یکی از شدیدترین افت‌های روزانه تاریخ خود را ثبت کرد و موج فروش به بورس‌های آمریکا و اروپا نیز سرایت کرد. این رویداد نشان داد حجم بالای معاملات کری‌تریدِ ین، وقتی به‌طور هم‌زمان بسته شود، می‌تواند به بی‌ثباتی گسترده در بازارهای مالی جهان منجر شود.

تحلیل‌گران معتقدند تا زمانی که فاصله نرخ بهره ژاپن با سایر اقتصادهای بزرگ زیاد باشد، انگیزه استفاده از این راهبرد باقی می‌ماند. با این حال، هر سیگنال تازه از سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن می‌تواند دوباره به بازگشت سرمایه به ین و نوسان در بازار سهام و ارز منجر شود؛ روندی که دامنه اثرش از طریق تغییر ارزش دلار جهانی، به قیمت طلا و سایر دارایی‌های امن نیز می‌رسد.