طرح دوم بانک مرکزی برای بازار ارز: سود دلاری بدون تبدیل به ریال

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی روز چهارشنبه ۱۸ شهریور (۹ سپتامبر (۱۸ شهریور ۱۴۰۵)) از دومین طرح خود برای بازار ارز خبر داد. بر اساس این طرح، از هفته آینده صندوقی ارزی راه‌اندازی می‌شود که امکان سرمایه‌گذاری مستقیم دلار را فراهم می‌کند؛ بدون تبدیل به ریال در ورود و با بازپرداخت ارزی در خروج.

این ابزار برای کسانی طراحی شده که دلار در اختیار دارند اما نمی‌خواهند آن را در بازار آزاد بفروشند یا به ریال تبدیل کنند. تا پیش از این، بیش‌تر سپرده‌ها و صندوق‌های بانکی ریالی بودند و دارنده دلار برای سرمایه‌گذاری باید ابتدا آن را به ریال تبدیل می‌کرد. این تبدیل، هزینه صرافی و ریسک نوسان نرخ ارز را به همراه داشت.

در طرح جدید، اصل و سود سرمایه‌گذاری هر دو به دلار محاسبه و پرداخت می‌شود. به‌بیان‌ساده، فردی که دلار در صندوق قرار می‌دهد، در پایان دوره دلار بیش‌تری تحویل می‌گیرد، نه معادل ریالی آن. این ویژگی، طرح را از سپرده‌های ارزی سنتی بانک‌ها که اغلب سود محدود یا صفر داشتند، متمایز می‌کند.

هدف بانک مرکزی از این طرح چیست؟

این اقدام در چارچوب تلاش بانک مرکزی برای هدایت دلارهای نگه‌داری‌شده خارج از شبکه بانکی به مسیر رسمی قرار می‌گیرد. اگر دارندگان ارز بتوانند بدون تبدیل به ریال از سرمایه ارزی خود سود بگیرند، انگیزه کم‌تری برای خرید و نگه‌داری دلار نقد یا سکه طلا به‌عنوان پوشش تورمی خواهند داشت. این موضوع می‌تواند بخشی از تقاضای موجود در بازار آزاد ارز را به سمت شبکه رسمی بانکی منتقل کند.

آنچه هنوز روشن نیست

جزئیات کلیدی این صندوق، از جمله نرخ سود دلاری، سقف و کف مبلغ سرمایه‌گذاری، مدت دوره و بانک‌های عامل، تا زمان تدوین این گزارش اعلام نشده است. بانک مرکزی فقط به آغاز به‌کار صندوق از هفته آینده اشاره کرده و انتظار می‌رود آیین‌نامه اجرایی آن پیش از راه‌اندازی منتشر شود.

این طرح، دومین اقدام بانک مرکزی در هفته‌های اخیر برای مدیریت بازار ارز است؛ در شرایطی که نوسان نرخ دلار و طلا همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی خانوارها و فعالان اقتصادی به شمار می‌رود. سیاست‌گذار پولی پیش‌تر نیز ابزارهایی مانند گواهی سپرده ارزی و صندوق‌های طلا را برای کاهش تقاضای نقدی معرفی کرده بود.

اثرگذاری واقعی این صندوق بر تقاضای بازار آزاد ارز و روند نرخ دلار، به جزئیات اجرایی و میزان استقبال دارندگان ارز بستگی دارد؛ موضوعی که در هفته‌های آینده و پس از انتشار آیین‌نامه کامل مشخص می‌شود.