گشایش مالی ایران و روسیه؛ گمرکات دیگر معطل کالا نمی‌مانند

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، وزیر امور اقتصادی و دارایی روز چهارشنبه ۹ سپتامبر (۱۸ شهریور ۱۴۰۵) از دیدار خود با وزیر دارایی روسیه خبر داد. او گفت این دیدار به گشایش‌های تازه در تعاملات مالی و ارزی دو کشور رسیده است. به گفته وزیر اقتصاد، هدف اصلی این گشایش‌ها، تسهیل تسویه پرداخت‌های تجاری میان ایران و روسیه است.

وزیر اقتصاد از دو طرح گمرکی تازه با نام‌های «مدیریت هماهنگ مرزی» و «حمل یکسره» خبر داد. طرح نخست هماهنگی میان گمرکات دو کشور در ثبت و بازرسی کالا را افزایش می‌دهد. طرح دوم به کامیون‌های حامل بار اجازه می‌دهد بدون تخلیه و بارگیری دوباره در مرز، مسیر خود را تا مقصد ادامه دهند. نتیجه این دو طرح، کوتاه‌شدن زمان توقف کالا در گمرکات مرزی دو کشور است.

کوتاه‌شدن زمان توقف کالا برای تاجران معنای مشخصی دارد. هرچه کالا زودتر از مرز عبور کند، هزینه انبارداری و سرمایه راکد در مسیر تجارت کمتر می‌شود. برای صادرکنندگان و واردکنندگان، این یعنی بازگشت سریع‌تر پول و کاهش ریسک تأخیر در تحویل کالا.

گشایش ارزی یعنی چه

گشایش مالی و ارزی در این زمینه به معنای ایجاد یا گسترش کانال‌های رسمی برای تسویه مبادلات تجاری بین دو کشور است. این کانال‌ها معمولاً بدون وابستگی به شبکه‌های بانکی بین‌المللی طراحی می‌شوند که ایران به دلیل تحریم دسترسی محدودی به آن‌ها دارد. چنین مسیرهایی می‌تواند بخشی از تجارت خارجی کشور را از موانع نقل‌وانتقال پول عبور دهد. این گشایش‌ها اما به‌تنهایی و در کوتاه‌مدت، اثر مستقیمی بر نرخ دلار یا قیمت طلا در بازار داخلی ندارند.

پیشینه همکاری تجاری

ایران و روسیه طی چند سال گذشته تلاش کرده‌اند حجم تجارت دوجانبه را افزایش دهند و مسیرهای مالی جایگزین دلار پیدا کنند. یکی از گام‌های شناخته‌شده در این مسیر، تلاش برای اتصال شبکه‌های کارت بانکی داخلی دو کشور بوده است. کریدور بین‌المللی شمال-جنوب که ایران، روسیه و هند را به هم وصل می‌کند، از دیگر پروژه‌های مشترک در این حوزه است. این کریدور مسیر دریایی و ریلی کوتاه‌تری برای انتقال کالای روسیه به آب‌های آزاد فراهم می‌کند و گمرکات ایران در آن نقش گذرگاه دارند.

اثر واقعی طرح‌های تازه گمرکی و مالی بر حجم تجارت ایران و روسیه، به سرعت اجرا و استقبال تاجران از این مسیرها بستگی دارد. آمار رسمی گمرک درباره حجم و ارزش کالاهای مبادله‌شده در ماه‌های آینده منتشر می‌شود و تصویر روشن‌تری از نتیجه این طرح‌ها به دست می‌دهد.