به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بورس کالای ایران در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۰ شهریور ۱۴۰۵) از پذیرش انبار گندله شرکت معدنی و صنعتی گهرزمین برای صدور گواهی سپرده کالایی خبر داد. گواهی سپرده کالایی سندی است که مالکیت مقدار مشخصی از یک کالا در انبارهای تأییدشده را ثابت می‌کند. دارنده این گواهی می‌تواند آن را در تابلوی بورس کالا خرید و فروش کند یا در سررسید، کالای فیزیکی را تحویل بگیرد.
با راه‌اندازی این ابزار، گندله - ماده اولیه اصلی برای تولید فولاد خام - به فهرست کالاهایی افزوده شد که قیمت آن‌ها هر روز در بورس کشف می‌شود. تا پیش از این، بخش بزرگی از معاملات گندله میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بزرگ فولاد و از طریق قراردادهای دوجانبه انجام می‌شد. نبود بازار شفاف، برآورد هزینه واقعی تولید فولاد را برای تحلیلگران و حتی خود شرکت‌ها دشوار می‌کرد.
چرا این تغییر به مصرف‌کننده نهایی مربوط است
گندله در کوره‌های فولادسازی به آهن اسفنجی و سپس شمش تبدیل می‌شود؛ ماده‌ای که پایه تولید میلگرد، ورق، پروفیل و در نهایت خودرو و لوازم خانگی است. هر تغییر در قیمت گندله، با چند واسطه، به قیمت تمام‌شده ساختمان و کالاهای فلزی در بازار مصرف‌کننده منتقل می‌شود. شفافیت بیشتر در این حلقه از زنجیره، به معنای امکان پیش‌بینی دقیق‌تر روند قیمت محصولات نهایی فولادی است، نه لزوماً کاهش یا افزایش فوری قیمت‌ها.
برای فعالان تازه‌وارد بازار سرمایه، گواهی سپرده کالایی شباهت زیادی به گواهی سپرده سکه طلا دارد که سال‌هاست در بورس کالا معامله می‌شود. هر واحد این گواهی معادل مقدار معینی گندله استاندارد در انبار گهرزمین است و کد معاملاتی مجزایی در تابلوی بورس کالا دریافت می‌کند. افزایش شمار این ابزارها برای کالاهای پایه، دامنه انتخاب سرمایه‌گذاران را برای ورود به بازارهای کالایی گسترده‌تر می‌کند.
پیشینه؛ گامی در مسیر تکمیل بازار ابزارهای کالایی
بورس کالای ایران در سال‌های اخیر گواهی سپرده کالایی را برای محصولاتی مانند زعفران، پسته، شکر و سیمان نیز راه‌اندازی کرده است. هدف اعلام‌شده این نهاد، جایگزینی تدریجی قراردادهای سنتی و غیرشفاف با ابزارهای رسمی بورسی است. پذیرش انبار گهرزمین برای گندله، نخستین گام عملی برای ورود این محصول کلیدی زنجیره فولاد به این مسیر به شمار می‌رود.
کارشناسان بازار سرمایه معتقدند توسعه چنین ابزارهایی در بلندمدت می‌تواند نوسان قیمت محصولات فولادی را کاهش دهد و داده‌های دقیق‌تری از عرضه و تقاضای واقعی بازار در اختیار تولیدکنندگان، صنعت خودرو و ساخت‌وساز قرار دهد. میزان استقبال بازار از این گواهی و اثر واقعی آن بر قیمت‌ها را باید در معاملات آینده بورس کالا دنبال کرد.
نظرات کاربران