به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از ای‌بی‌سی نیوز استرالیا، جهش قیمت نفت در روزهای اخیر بار دیگر نگرانی تورمی را در بازارهای جهانی زنده کرده است. قیمت نفت برنت با عبور از ۱۰۹٫۹۷ دلار در هر بشکه به بالاترین سطح ۴ ماه اخیر رسید. این نرخ در ادامه معاملات جمعه تا ۱۰۷٫۸۶ دلار عقب نشست، اما همچنان بالاترین سطح از اواسط اردیبهشت تاکنون است. نفت وست تگزاس اینترمدیت، شاخص آمریکایی نفت، نیز با رسیدن به ۱۰۳٫۵۷ دلار در بالاترین سطح چند ماه اخیر معامله شد.
چرا قیمت نفت جهش کرد؟
حمله‌های تازه به مسیرهای کلیدی کشتیرانی در خاورمیانه و حمله حوثی‌های یمن به تاسیسات نفتی عربستان، بازارها را نگران گسترش تنش در منطقه کرده است. آتش‌بس شکننده‌ای که از اواسط اردیبهشت میان آمریکا و ایران برقرار شده بود، اکنون منقضی شده است. تونی سایکامور، تحلیل‌گر شرکت آی‌جی، می‌گوید با تداوم این تنش‌ها و تمایل ایران به کشیده‌شدن درگیری به درازا، احتمال بازگشت قیمت نفت وست تگزاس به رکورد ۱۱۹٫۴۸ دلاری اوایل مارس امسال افزایش یافته است.
بانک‌های مرکزی در تدارک افزایش نرخ بهره
گران‌شدن نفت، هزینه تولید و حمل‌ونقل را در سراسر جهان بالا می‌برد و همین موضوع نگرانی از تورم را تشدید کرده است. بانک مرکزی اروپا نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش داد و آن را به ۲٫۵ درصد رساند؛ این بانک پیش‌بینی تورم خود برای سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ را نیز بالاتر برد. بانک مرکزی ژاپن قرار است هفته آینده نرخ بهره را ۲۵ واحد پایه افزایش دهد، اقدامی که نرخ بهره این بانک را به ۱٫۲۵ درصد، بالاترین سطح ۳۱ سال اخیر می‌رساند.
بازارها هم‌چنین احتمال افزایش نرخ بهره در آمریکا را هفته آینده جدی می‌دانند، آن هم علی‌رغم درخواست دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای کاهش نرخ بهره. در استرالیا نیز هیات سیاست‌گذاری پولی بانک مرکزی در ۲۸ و ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ (۶ و ۷ مهر ۱۴۰۵) تشکیل جلسه می‌دهد. قیمت‌گذاری بازار نشان می‌دهد احتمال افزایش نرخ بهره در این نشست ۷۰ درصد است، زیرا داده‌های اخیر نشان می‌دهد تورم و رشد اقتصادی استرالیا داغ‌تر از حد انتظار پیش می‌رود.
صعود بازدهی اوراق قرضه جهانی
نگرانی از اثر گران‌شدن نفت بر تورم، در کنار تردید درباره وضعیت مالی بسیاری از دولت‌های غربی، قیمت اوراق قرضه را پایین آورده و بازدهی آن‌ها را بالا برده است. بازدهی اوراق ده‌ساله خزانه‌داری آمریکا که معیار اصلی نرخ بهره بدون ریسک در جهان به‌شمار می‌رود، صبح جمعه به ۴٫۹۷ درصد رسید؛ بالاترین رقم در نزدیک به ۳ سال اخیر. بازدهی اوراق ده‌ساله دولتی هند نیز همان روز به ۷٫۰۰۳۸ درصد رسید.
برخی تحلیل‌گران هشدار می‌دهند عبور پایدار بازدهی اوراق آمریکا از مرز ۵ درصد می‌تواند بازارهای دارایی و اقتصاد جهانی را با آشفتگی جدی روبه‌رو کند. بر پایه سابقه، این بازدهی تنها یک‌بار، در اکتبر ۲۰۲۳، برای ۱ روز از مرز ۵ درصد گذشته و به ۵٫۰۲۱ درصد رسیده بود.
هشدار درباره «حباب دیرهنگام» بازار سهام
ساتیاجیت داس، کارشناس مالی و بانکدار پیشین، افزایش نرخ بهره را عامل پایان‌دهنده به دوره‌های رونق اقتصادی می‌داند. او می‌گوید نرخ بهره در سال‌های ۱۹۸۷، ۱۹۹۴، ۲۰۰۰ و ۲۰۰۸ نیز همین نقش را ایفا کرده و بسیاری از فعالان کنونی بازار اصلا نرخ بهره به این بالایی را تجربه نکرده‌اند. جان هیگینز، مشاور ارشد اقتصادی موسسه کپیتال اکونومیکس، می‌گوید بالاتر رفتن بازدهی اوراق آمریکا می‌تواند پایداری وضعیت مالی دولت آمریکا و هم‌چنین بازار سهام را با خطر روبه‌رو کند. برخی تحلیل‌گران معتقدند شاخص اس‌اند‌پی ۵۰۰ آمریکا هم‌اکنون در میانه یا مراحل پایانی یک حباب قیمتی قرار دارد.
به گفته ساتیاجیت داس، هم‌زمانی جنگ در اوکراین، تنش‌های مرتبط با ایران، شرایط آب‌وهوایی نامساعد، سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی و کسری بودجه بالای اغلب کشورهای غربی، فشار تورمی را چندبرابر کرده است. کسری بودجه آمریکا هم‌اکنون به ۶ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده و میانگین کسری بودجه کشورهای صنعتی غربی نیز اندکی کم‌تر از ۵ درصد است. او می‌گوید عرضه سنگین اوراق قرضه دولتی در آینده، هم‌زمان با این فشارهای تورمی، احتمال کاهش زودهنگام نرخ بهره را کم می‌کند. در چنین فضایی، بازار سهام استرالیا روز جمعه با افت همراه شد و نگرانی از تکرار الگوهای پرنوسان گذشته در بازارهای جهانی بیش‌تر شده است.
نظرات کاربران