به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز و به نقل از پایگاه خبری اویل‌پرایس، در روزهای اخیر ادعایی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شده که می‌گوید آمریکا تنها برای ۱۴ روز نفت در اختیار دارد. این محاسبه ذخیره راهبردی نفت آمریکا با حجم ۲۸۶٫۶ میلیون بشکه را بر مصرف روزانه حدود ۲۰٫۷ میلیون بشکه‌ای این کشور تقسیم کرده است. اما این مقایسه از پایه اشتباه است، زیرا دو سنجه متفاوت را کنار هم گذاشته است. ذخیره راهبردی فقط نفت خام را در بر می‌گیرد، در حالی‌که رقم ۲۰٫۷ میلیون بشکه به کل عرضه فرآورده‌های نفتی از جمله بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما اشاره دارد.
گزارش هفتگی وضعیت نفت آمریکا تصویر دقیق‌تری ارائه می‌دهد. تولید نفت خام این کشور روزانه به حدود ۱۳٫۹ میلیون بشکه می‌رسد، ذخایر تجاری نفت خام در حدود ۴۲۴٫۵ میلیون بشکه قرار دارد و پالایشگاه‌ها روزانه نزدیک به ۱۷٫۵ میلیون بشکه نفت خام پردازش می‌کنند. به این‌ها باید حجم بالای واردات و صادرات روزانه نفت را هم افزود. به بیان ساده، ذخیره راهبردی تنها یک لایه اضطراری پشت این چرخه پیوسته تولید و پالایش است، نه مخزنی که کشور از آن روزمره تغذیه می‌شود.
ذخیره راهبردی چیست و چرا ساخته شد؟
ذخیره راهبردی نفت آمریکا پس از بحران انرژی سال‌های ۱۹۷۳ و ۱۹۷۴ و در پی تحریم نفتی اعراب شکل گرفت که آسیب اقتصادی سنگینی به این کشور وارد کرد. کنگره آمریکا در سال ۱۹۷۵ ساخت این ذخیره را تصویب کرد و نفت آن در غارهای نمکی زیرزمینی در سواحل خلیج مکزیک، نزدیک پالایشگاه‌ها، خطوط لوله و بنادر بزرگ نگهداری می‌شود. ظرفیت طراحی‌شده این ذخیره ۷۱۴ میلیون بشکه است، اما سطح فعلی آن با ۲۸۶٫۶ میلیون بشکه در تاریخ ۲۸ آگوست ۲۰۲۶ (۶ شهریور ۱۴۰۵)، پایین‌ترین رقم از نوامبر ۱۹۸۲ تاکنون به شمار می‌رود.
می‌توان ذخیره راهبردی را به یک بیمه‌نامه تشبیه کرد. کاهش پوشش بیمه لزوماً پیامد فوری ندارد، اما در بحران بعدی گزینه‌های کم‌تری پیش‌رو می‌گذارد. کوچک‌شدن این ذخیره به معنای اتمام قریب‌الوقوع نفت آمریکا نیست، اما نشان می‌دهد دولت این کشور برای رویارویی با اختلال احتمالی بعدی، نفت ذخیره‌شده کم‌تری در اختیار دارد. برای مقایسه، این ذخیره در پایان سال ۲۰۲۰ به ۶۳۸ میلیون بشکه می‌رسید؛ رقمی که نشان می‌دهد برداشت‌های سال‌های اخیر تا چه اندازه این پشتوانه اضطراری را کاهش داده است.
دو بحران بزرگ که ذخیره را محک زدند
حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ قیمت نفت را به‌شدت بالا برد و دو معیار نفت برنت و وست‌تگزاس اینترمدیت هر دو از مرز ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کردند. جو بایدن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، در واکنش به این جهش قیمتی، برداشت ۱۸۰ میلیون بشکه‌ای از ذخیره راهبردی را با نرخ حدود ۱ میلیون بشکه در روز و به مدت ۶ ماه اعلام کرد. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرد این برداشت همراه با آزادسازی هماهنگ ذخایر بین‌المللی، عرضه جهانی نفت را افزایش داد و در کاهش قیمت‌ها طی نیمه دوم سال ۲۰۲۲ نقش داشت. بر پایه برآورد وزارت خزانه‌داری آمریکا، این هماهنگی قیمت بنزین را نسبت به حالت بدون مداخله، حدود ۱۷ تا ۴۲ سنت در هر گالن پایین‌تر نگه داشت. دولت بایدن پس از آن روند بازسازی ذخیره را آغاز کرد و تا پایان سال ۲۰۲۵ سطح آن را به حدود ۴۱۳ میلیون بشکه رساند.
آزمون بزرگ بعدی امسال از راه رسید، زمانی‌که یک درگیری نظامی در منطقه، جریان نفت از تنگه هرمز را با اختلال جدی مواجه کرد. در پی این اتفاق، ۳۲ عضو آژانس بین‌المللی انرژی توافق کردند ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری خود را وارد بازار کنند؛ بزرگ‌ترین آزادسازی هماهنگ در تاریخ این نهاد. سهم آمریکا از این توافق ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخیره راهبردی بود. بر اساس داده‌های اداره اطلاعات انرژی، این ذخیره از ۴۱۳٫۳ میلیون بشکه در ۳ آوریل ۲۰۲۶ (۱۴ فروردین ۱۴۰۵) به ۲۸۶٫۶ میلیون بشکه در ۲۸ آگوست ۲۰۲۶ (۶ شهریور ۱۴۰۵) رسید؛ افتی نزدیک به ۱۲۷ میلیون بشکه در کم‌تر از ۵ ماه. بر خلاف برنامه سال ۲۰۲۲ که عمدتاً فروش بود، برنامه فعلی به‌صورت تهاتر طراحی شده است: شرکت‌ها اکنون نفت ذخیره راهبردی را دریافت می‌کنند و باید بعداً نفتی با کیفیت مشابه، به‌همراه مقداری بشکه اضافه به‌عنوان صرفه، بازگردانند. این ساختار می‌تواند در آینده ذخیره را دوباره پر کند، اما بشکه‌هایی که قرار است بعداً بازگردند، امروز پاسخ‌گوی یک بحران احتمالی جدید نیستند.
اثر واقعی این برداشت بر بازار نفت
آخرین ترازنامه نفتی آمریکا تصویر روشنی از نقش این برداشت در بازار کنونی ارائه می‌دهد. در ۴ هفته اخیر، ذخایر تجاری نفت خام آمریکا به‌طور میانگین روزانه حدود ۶۲۴٬۰۰۰ بشکه افزایش یافته، در حالی‌که ذخیره راهبردی روزانه حدود ۶۵۰٬۰۰۰ بشکه کاهش پیدا کرده است. این دو روند تقریباً یک‌دیگر را خنثی کرده‌اند و مجموع ذخایر نفت خام کشور، شامل ذخیره راهبردی، در این بازه تغییر چندانی نکرده است؛ هرچند تولید، پالایش، واردات و صادرات هم‌زمان در حال تغییرند و نمی‌توان انتقال مستقیم تک‌تک بشکه‌ها را نتیجه گرفت. با این‌همه، نرخ برداشت حدود ۶۵۰٬۰۰۰ بشکه در روز کم‌تر از ۴ درصد ورودی روزانه پالایشگاه‌های آمریکاست و تولید داخلی نفت خام همچنان در سطح بالای ۱۳٫۹ میلیون بشکه در روز باقی مانده است. داده‌ها نشان می‌دهد کاهش ذخیره راهبردی به کمترین سطح از چهار دهه پیش، بیش‌تر به‌معنای کاهش پشتوانه اضطراری کشور برای بحران‌های آینده است تا نشانه‌ای از کمبود فعلی نفت در آمریکا.
نظرات کاربران