هشدار ۲۵ برنده مدال فیلدز به شرکت‌های هوش مصنوعی درباره ریاضیات

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، ۲۵ برنده مدال فیلدز، معتبرترین جایزه ریاضیات جهان، بیانیه‌ای مشترک منتشر کردند و به شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی هشدار دادند. آن‌ها می‌گویند رویکرد فعلی این شرکت‌ها به ریاضیات، پژوهش علمی را در معرض آسیب جدی قرار داده است. ترنس تائو، از شناخته‌شده‌ترین ریاضیدانان زنده جهان، یکی از امضاکنندگان اصلی این بیانیه است.

این ریاضیدانان بیانیه را ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۱ شهریور ۱۴۰۵) منتشر کردند. زمان انتشار تصادفی نیست. چند شرکت فناوری بزرگ در ماه‌های اخیر مدعی شده‌اند مدل‌های هوش مصنوعی آن‌ها مسائل دشوار ریاضی، در سطح المپیاد یا حتی پژوهش دانشگاهی، را حل کرده‌اند. امضاکنندگان بیانیه می‌گویند بسیاری از این ادعاها بدون انتشار جزئیات فنی یا داوری همتا مطرح شده‌اند؛ داوری همتا یعنی بررسی نتیجه یک پژوهش توسط سایر متخصصان، پیش از تأیید نهایی آن.

## رقابت تبلیغاتی به‌جای پژوهش به گفته این ریاضیدانان، شرکت‌های هوش مصنوعی مسائل ریاضی را به ابزار بازاریابی تبدیل کرده‌اند. این شرکت‌ها اغلب معیارهای سنجش اختصاصی طراحی می‌کنند و نتیجه را بدون شفافیت کامل اعلام می‌کنند؛ معیار سنجش یا بنچمارک، مجموعه‌ای استاندارد از مسائل برای مقایسه عملکرد مدل‌های مختلف است. وقتی این مجموعه‌ها عمومی و قابل بررسی نباشند، جامعه علمی نمی‌تواند نتایج را مستقل از ادعای شرکت سازنده تأیید کند.

امضاکنندگان بیانیه هشدار می‌دهند این روند می‌تواند اعتماد عمومی به ریاضیات را در بلندمدت تضعیف کند. آن‌ها می‌گویند ادامه ادعاهای بدون راستی‌آزمایی، مرز میان یافته علمی واقعی و تبلیغ شرکتی را از بین می‌برد. این نگرانی برای رشته‌ای مطرح می‌شود که استدلال دقیق و اثبات‌پذیری، ستون اصلی اعتبار آن است.

## چرا این هشدار به کاربران عادی هم مربوط است هوش مصنوعی دیگر فقط ابزار برنامه‌نویسان نیست. از تحلیل بازار سرمایه تا مشاوره مالی شخصی، مدل‌های زبانی حالا در تصمیم‌های روزمره بسیاری از کاربران نقش دارند. وقتی شرکت‌ها بدون شفافیت کافی از توانایی مدل‌های خود در حل مسائل پیچیده می‌گویند، ارزیابی واقعی قابلیت و محدودیت این ابزارها برای عموم مردم دشوارتر می‌شود. این موضوع مستقیماً به اعتمادی مربوط است که کاربران هنگام استفاده از دستیارهای هوش مصنوعی برای تحلیل داده یا محاسبات مالی به آن نیاز دارند.

بیانیه ۲۵ برنده مدال فیلدز خواستار شفافیت بیشتر در انتشار نتایج، دسترسی آزاد به مسائل آزمون و داوری علمی مستقل شده است. شرکت‌های هوش مصنوعی تاکنون واکنش رسمی و مشترکی به این بیانیه نشان نداده‌اند. بازتاب این هشدار در جامعه علمی همچنان ادامه دارد و می‌تواند نحوه گزارش‌دهی شرکت‌های فناوری از دستاوردهای هوش مصنوعی را در ماه‌های آینده تحت تأثیر قرار دهد.