به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی روز ۱۲ سپتامبر (۲۱ شهریور) نتایج نخستین حراج اوراق سکه با نام «عسکه» را اعلام کرد. از کل ظرفیت عرضه‌شده، تنها ۴۱ درصد میان متقاضیان توزیع شد و ۵۹ درصد باقی‌مانده بدون خریدار ماند. این نتیجه، نخستین کارنامه رسمی ابزاری است که قرار بود بخشی از تقاضای سکه فیزیکی را پوشش دهد.
عسکه اوراقی است که بانک مرکزی برای مدیریت بازار سکه طراحی کرده است. دارنده این اوراق مالکیت معادل مقداری طلای سکه‌ای را در اختیار می‌گیرد، بدون نیاز به خرید و نگه‌داری فیزیکی سکه. هدف اصلی این ابزار، کاهش فشار تقاضا در بازار سکه نقدی و مهار فاصله قیمتی شناخته‌شده به حباب سکه بوده است.
چرا استقبال از عسکه کم بود؟
چند عامل در کم‌رونقی نخستین حراج مؤثر بوده است. آشنایی محدود فعالان بازار با سازوکار این ابزار تازه، یکی از دلایل اصلی است. بسیاری از خریداران سنتی سکه هنوز ترجیح می‌دهند دارایی خود را به‌صورت فیزیکی نگه‌داری کنند، نه در قالب یک ورقه بهادار. عامل دیگر، تردید درباره نقدشوندگی این اوراق در معاملات آینده است؛ موضوعی که تا تثبیت رویه بازار همچنان باز خواهد ماند.
نزدیک شدن قیمت اوراق به سکه نقدی
در کنار حجم پایین فروش، یک داده دیگر توجه فعالان بازار را جلب کرده است. قیمت عسکه در معاملات بازار ثانویه، فاصله چندانی با قیمت سکه نقدی ندارد و این فاصله به کم‌ترین میزان از زمان معرفی این ابزار رسیده است. کاهش فاصله قیمتی به این معناست که بازار، ارزش این اوراق را نزدیک به ارزش واقعی سکه فیزیکی ارزیابی می‌کند؛ نکته‌ای که می‌تواند به‌تدریج به شکل‌گیری اعتماد بیش‌تر کمک کند.
برای کسانی که سکه را ابزار حفظ ارزش پول خود می‌دانند، نتیجه این حراج دو پیام دارد. از یک سو، اقبال پایین نشان می‌دهد جایگزینی کامل سکه فیزیکی با اوراق هنوز فاصله دارد. از سوی دیگر، نزدیکی قیمتی در بازار ثانویه نشان می‌دهد قیمت‌گذاری این ابزار واقع‌بینانه بوده و ریسک انحراف قیمتی چندانی ندارد. تحلیلگران بازار سکه معتقدند عملکرد دوره‌های بعدی عرضه، معیار دقیق‌تری برای قضاوت درباره آینده عسکه خواهد بود.
پیشینه: تلاش برای مهار حباب سکه
بانک مرکزی پیش از این نیز از ابزارهایی مانند گواهی سپرده سکه و پیش‌فروش سکه برای مدیریت بازار استفاده کرده بود. در سال‌های اخیر، فاصله قیمت سکه با ارزش پایه طلای آن، معروف به حباب سکه، بارها به دو رقم درصدی رسیده و بر دارایی سرمایه‌گذاران خرد اثر گذاشته است. عسکه در چنین زمینه‌ای طراحی شده تا بخشی از تقاضای سرمایه‌گذاری را از بازار فیزیکی به بازار اوراق منتقل کند.
داده‌های حراج نخست نشان می‌دهد این مسیر هنوز در مرحله آزمایش قرار دارد. محتمل‌ترین سناریو از نگاه تحلیلگران، تعدیل تدریجی شرایط عرضه و افزایش آگاهی عمومی در دوره‌های آینده است. نتیجه نهایی این آزمون به میزان اعتماد بازار و رفتار قیمتی اوراق در معاملات بعدی بستگی دارد.
نظرات کاربران